نحوه ادغام سوابق بیمه؛ شرایط و مدارک مورد نیاز

بسیاری از کارمندان و بیمهشدگان، در طول سالهای کاریشان بین چند شغل، سازمان یا صندوق بازنشستگی جابهجا شدهاند و حالا نگران از دست رفتن سوابق بیمهای خود هستند. قانون انتقال و تجمیع سوابق بیمهای، این امکان را میدهد که همه این سوابق در یک صندوق تجمیع شود و مبنای بازنشستگی قرار بگیرد. در این مقاله از محاسبان، شرایط ادغام سوابق بیمه، نحوهٔ محاسبه، مدارک لازم و مراحل انتقال سوابق بین صندوقها را بررسی میکنیم.
سابقه بیمه چیست؟
سابقه بیمه به مجموعهای از اطلاعات و مدت زمانهایی که فرد در طول اشتغال خود تحت پوشش بیمههای اجتماعی قرار داشته، گفته میشود. به بیان سادهتر، تمام ماهها و سالهایی که حق بیمه، توسط فرد یا کارفرما، به سازمان یا صندوق بیمهگر پرداخت شده است.
این سابقه میتواند از مسیرهای مختلفی مانند بیمه اجباری کارگران و کارمندان، بیمه خویش فرما، بیمه حرف و مشاغل آزاد، بیمه زنان خانه دار، بیمه دانشجویی شکل بگیرد. همه آنها بخشی از سابقه فرد محسوب شده و در تجمیع سوابق بیمه و ادغام سوابق در صندوق مقصد اهمیت پیدا میکنند.
قانون انتقال و تجمیع سوابق بیمهای ۱۴۰۵
با مصوب شدن قانون انتقال و تجمیع سوابق بیمه ای در ۱۴۰۲ و آغاز بهکار اجرایی آن، اکنون امکان انتقال سوابق پرداخت حق بیمه بین تمامی صندوقهای بازنشستگی، از جمله سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوقها فراهم شده است. این قانون فرصت استفاده از تمامی سوابق جمعآوری شده را برای کارکنان در بخشهای مختلف فراهم میکند. براساس این قانون، ادغام سوابق بیمه ای در دو حالت اصلی امکانپذیر شده است :
- ادغام سابقه بیمه از صندوقهای دیگر به تأمین اجتماعی
- ادغام سابقه بیمه از تأمین اجتماعی به سایر صندوقها
نکته مهم |
توجه داشته باشید که اگر سابقه بیمه شخصی در دو صندوق با یکدیگر هم پوشانی داشته باشد، ملاک پذیرش سابقه، صندوقی خواهد بود که فرد متقاضی درخواست آن را بدهد.
شرایط ادغام سوابق بیمه ۱۴۰۵
امکان درخواست انتقال و ادغام سوابق بیمهای برای افرادی فراهم است که یکی از وضعیتهای زیر را داشته باشند:

- قطع رابطه کاری با کارفرمای قبلی (استعفا، اخراج، بازخرید خدمت یا تغییر وضعیت استخدامی)
- تغییر در ساختار سازمانی یا صندوق بازنشستگی و انتقال بیمهشده به صندوق جدید
- اشتغال در محل جدید با صندوق بازنشستگی متفاوت و نیاز به تجمیع تمامی سوابق در یک صندوق مقصد
نحوه محاسبه مابهالتفاوت سوابق بیمه
مبلغ قابل پرداخت توسط بیمه شده بابت حق بیمه محاسبه سنوات قابل انتقال به صندوق مقصد، پس از کسر مبلغ حق بیمه به روزرسانی شده از صندوق مبدا است و برای محاسبه آن، فرمول زیر مطرح شده است :
مابهالتفاوت ≈ مدت سابقه قابل انتقال (به روز) × ۱۸٪ × بالاترین حقوق و مزایای روزانه (بین صندوق مبدأ و مقصد) – وجوه بهروزرسانیشده منتقلشده از صندوق مبدأ
پس از این محاسبات :
- مجموع وجوه به روزرسانی شده از صندوق مبدأ به صندوق مقصد منتقل میشود.
- حق بیمه به روز شده، حداکثر تا سقف مابهالتفاوت سهم بیمه شده قابل انتقال است و مابقی به فرد بازگردانده میشود.
مبنای محاسبه ما به التفاوت برای افراد دارای بیمه بیکاری
افرادی که بیمه بیکاری دریافت میکنند، میتوانند تقاضای درخواست انتقال سابقه بیمه خود را بدهند اما نحوهٔ محاسبه مابهالتفاوت قابل پرداخت برای آنها متفاوت و به شرح زیر است:
آخرین حقوق و مزایای مبنای کسر حق بیمه زمان اشتغال قبل از دریافت غرامت دستمزد و یا دریافت مقرری بیمه بیکاری پس از اعمال افزایشهای مربوط به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار تا زمان تقاضا، مشروط بر اینکه از حداقل دستمزد مشمول کسر حق بیمه زمان تقاضا کمتر نباشد، به عنوان دستمزد جدید تلقی و با آخرین حقوق و مزایای مبنای برداشت کسور در صندوق قبلی مقایسه و هر کدام بیشتر باشد به عنوان دستمزد مبنای محاسبه مابهالتفاوت محسوب خواهد شد.
مبنای محاسبه ما به التفاوت برای مستمری بگیران
افرادی که مستمری بگیر هستند هم امکان انتقال سابقه بیمه را دارند، اما مبنای محاسبه مابهالتفاوت برای آنها به شرط مقابل است:
آخرین حقوق و مزایای مبنای کسر حق بیمه (روزانه) پرداختی به سازمان پس از اعمال افزایشهای مربوط به حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار تا زمان تقاضا یا آخرین حقوق و مزایای مبنای برداشت کسور (روزانه) در محل خدمت قبلی (هر کدام بیشتر باشد)، مشروط بر اینکه از مستمری دریافتی زمان تقاضا کمتر نباشد.
همچنین در خصوص بازماندگان در صورتیکه حکم مستمری مربوطه صادر نشده باشد، محاسبه مابهالتفاوت متعلقه بدون لحاظ مستمری دریافتی زمان تقاضا امکان پذیر خواهد بود.
چه کسانی میتوانند سابقه بیمه خود را انتقال دهند؟
در پاسخ به این پرسش که چه کسانی میتوانند سوابق خود را از سایر صندوقها به صندوق دیگری یا به تامین اجتماعی انتقال دهند؟ باید گفت:
- بیمه شدگان فعال (کسانی که هنگام درخواست انتقال سابقه، بیمه پرداز سازمان باشند)
- بیمه شدگانی که به علت انتقال، استعفا، بازخرید خدمت، اخراج، انفصال دائم و همچنین تغییرات ساختاری ناشی از ادغام انحلال و واگذاریها، رابطه استخدامی آنان با کارفرمای متبوع قطع و به تبع آن از عضویت و شمول صندوق بازنشستگی مربوط خارج یا به سبب بیمه پردازی مشترک صندوق بازنشستگی جدید شده یا میشوند.
- بیمهشدگانی که به سبب تبدیل وضعیت استخدامی و یا سایر مقررات و ضوابط قانونی صندوق بازنشستگی آنان تغییر کرده و مشترک صندوق بازنشستگی جدید شده یا میشوند.
نکته مهم |
سوابق منتقل شده از سایر صندوقها به سازمان تأمین اجتماعی در احراز شرایط و میزان مستمری از کار افتادگی و بازماندگان عیناً ملاک محاسبه قرار خواهد گرفت.
مدارک مورد نیاز برای انتقال سابقه بیمه به تامین اجتماعی
متقاضیانی که قصد ادغام سوابق بیمهای را دارند، میتوانند با توجه به شرایط لازم برای انتقال سابقه بیمهای خود اقدام کنند. جهت نقل و انتقال سوابق بیمه بین صندوقهای بیمهای، مدارک مورد نیاز عبارت است از:
- تصویر حکم قطع همکاری یا حکم تغییر نظام بیمهای، با شرط استمرار بیمهپردازی در زمان درخواست
- ثبت درخواست انتقال سوابق بیمهای در شعبه صندوق بیمه توسط متقاضی
- مکاتبه بین شعب صندوقهای بازنشستگی برای دریافت مدارک مربوط به انتقال کسور بازنشستگی، مثلاً میان صندوق مبدا و صندوق مقصد
- بررسی و احراز مدارک توسط مسئول امور فنی بیمهشدگان شعبه مربوط
- ارسال اطلاعات لازم از سوی واحد اجرایی به صندوق مقصد، برای انجام اقدامات نقل و انتقال سوابق
انتقال سابقه بیمه تامین اجتماعی به سایر صندوق ها
در صورتیکه بیمه تأمین اجتماعی صندوق مبدا باشد، لازم است که مبلغ حق بیمه سالهای قابل انتقال براساس نرخ سود اوراق مشارکت یک ساله از سوی بانک مرکزی محاسبه و بهروزرسانی و به همراه اصل حق بیمه به صندوق مقصد منتقل شود.
همچنین در صورتیکه صندوقهای مشمول این ماده طبق مقررات علاوه بر پرداخت حقوق بازنشستگی، از کارافتادگی اعم از کلی و جزئی و فوت، مشترکان خود را در برابر بیماریها، کمک هزینه ازدواج، بارداری، حقوق ایام بیماری و غرامت نقص عضو بیمه کرده باشند، هنگام انتقال حق بیمه یا کسور بازنشستگی به صندوق مقصد، سهم درمان به علاوه یک درصد (۱%) بابت مزایا از وجه قابل انتقال کسر میشود.
نکته مهم |
قبل از انجام بهروزرسانی، سهم درمان (۹/۲۷) و سهم تعهدات کوتاه مدت (۱/۲۷) از مبلغ حق بیمه قابل انتقال کسر خواهد شد.
چگونه درخواست انتقال سوابق بیمه را ثبت کنیم ؟
مراحل انتقال سوابق بیمه و تجمیع آن بین صندوقها به شرح زیر است:

- ارائه درخواست به صندوق مقصد: بیمه شده یا بازماندگان واجد شرایط بیمه شده متوفی، درخواست انتقال سوابق بیمه را به صندوق بازنشستگی مقصد تسلیم میکنند.
- بررسی و ارسال درخواست به صندوق مبدا: صندوق مقصد، پس از بررسی انطباق درخواست با ضوابط و مقررات در مهلت مقرر (تا ۱۰ روز کاری یا در برخی بیانها تا یک ماه)، تقاضا را به صندوق بازنشستگی مبدا ارسال میکند.
- تعیین سوابق و بهروز رسانی در صندوق مبدا: صندوق مبدا، ظرف ۳۰ روز کاری از تاریخ وصول تقاضا، سوابق قابل انتقال را تعیین کرده، حق بیمه قابل انتقال را محاسبه و بهروزرسانی کرده و نتیجه را به صندوق مقصد اعلام میکند.
- محاسبه مابهالتفاوت در صندوق مقصد: صندوق مقصد، براساس ماده (۴) قانون، مابهالتفاوت متعلقه را محاسبه و ظرف ۱۰ روز کاری نتیجه را به متقاضی اطلاع میدهد.
- تایید یا انصراف متقاضی: متقاضی حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری، درخواست خود را تأیید یا از آن انصراف میدهد. عدم اعلام نظر در این مهلت، به منزله انصراف است و در صورت درخواست مجدد، تمام مراحل باید تکرار شود.
فرمول محاسبه اصل حق بیمه قابل انتقال
اصل حق بیمه قابل انتقال با فرمول زیر محاسبه میشود:
اصل حق بیمه قابل انتقال برای یکسال = جمع حقبیمههای دریافت شده در هر سال + (مبلغ حق بیمه سهم درمان + مبلغ حق بیمه سهم تعهدات کوتاه مدت)
نکات محاسبه اصل حق بیمه قابل انتقال:
- جمع حق بیمههای دریافت شده در هر سال برابر است با مجموع حق بیمههای وصول شده سهم کارفرما و بیمه شده به استثنای 3% حق بیمه بیکاری.
- منظور از حق بیمه سهم درمان، جمع حق بیمههای دریافت شده در هر سال ضرب در نه بیست و هفتم است.
- منظور از حق بیمه سهم تعهدات کوتاه مدت، جمع حق بیمههای دریافت شده در هر سال ضرب در یک بیست و هفتم است.
آیین نامه اجرای قانون انتقال سوابق بیمه
در ادامه برای درک بهتر قانون ادغام سوابق بیمه، آییننامه اجرایی آن را با شما به اشتراک میگذاریم:
جمعبندی
قانون انتقال و تجمیع سوابق بیمهای، تحول بزرگی در سیستم بازنشستگی ایجاد کرده و محیطی منصفانهتر برای بیمهشدگان فراهم کرده است. این قانون اجازه میدهد که فرد از همه مزایای سوابق بیمه ای خود در چندین صندوق بهرهمند شود. به نظر شما با مصوبه انتقال سوابق بیمه، چالشی که برای بیمهشدگان ایجاد میشود، چیست؟ نظرات خود را در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. آیا امکان انتقال سوابق غرامت دستمزد ایام بیماری، بارداری و بیکاری وجود دارد؟
با توجه به آنکه در این بازههای زمانی، حق بیمهای به سازمان واریز نمیشود و آنها تنها در سوابق شخص ثبت میشوند، قابل اعلام هستند اما سوابق بیمهای مربوط به غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و بیکاری قابل انتقال نیستند.
۲. آیا انتقال سوابق شامل سالهای غیرمرتبط با پرداخت بیمه میشود؟
خیر، تنها سوابق مربوط به سالهایی که حق بیمه پرداخت شده، قابل انتقال است.
۳. آیا انتقال سوابق بیمهای محدودیت زمانی دارد؟
بله، درخواست انتقال سوابق باید ظرف مدت ۶ ماه از زمان قطع بیمه در صندوق قبلی ثبت شود.
سلام من برای ادغام بیمه درخواست دادم اما بعد از ۱۵ روز هنوز هیچ نتیجه ای اعلام نشده باید چکار کنم ؟ لطفا راهنمایی کنید
درود و مهر
پس از درخواست و ارسال درخواست به صندوق مبدا، صندوق مبدا جهت تعیین سوابق ظرف ۳۰ روز کاری از تاریخ وصول تقاضا، سوابق قابل انتقال را تعیین کرده، حق بیمه قابل انتقال را محاسبه و بهروزرسانی کرده و نتیجه را به صندوق مقصد اعلام میکند.