
یکی از موضوعات مهمی که هر ساله توجه مدیران مالی، حسابداران، پیمانکاران و نهادهای دولتی را به خود جلب میکند، تعیین حد نصاب معاملات سالانه است. این حد نصابها، چارچوب قانونی انجام معاملات را در سه سطح کوچک، متوسط و بزرگ مشخص میکنند و بر اساس آنها، نحوۀ انجام خرید، برگزاری مناقصه یا استعلام و روش گزارشدهی معاملات تعیین میشود. در این مقاله از محاسبان، حد نصاب معاملات در سال ۱۴۰۵ را بررسی میکنیم.
حد نصاب معاملات ۱۴۰۵
حد نصاب معاملات، سقفهای مالی مشخصی هستند که معاملات دولتی و تجاری را به سه دسته کوچک، متوسط و بزرگ تقسیم میکنند.
- معاملات کوچک: تا سقف ۴,۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- معاملات متوسط: از ۴,۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال تا ۴۲,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- معاملات بزرگ: بیش از ۴۲,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
این تقسیمبندی به منظور استانداردسازی فرآیندهای مالی، مدیریت مناقصات و سادهسازی گزارشدهی مالیاتی مورد استفاده قرار میگیرد که در ادامه هر کدام را بررسی میکنیم.
جدول حد نصاب معاملات ۱۴۰۵
جدول حد نصاب معاملات ۱۴۰۵، نصاب معاملات را در سه سطح کوچک، متوسط، بزرگ و نصابهای تجمیعی و نصاب ثبت اموال را به شرح زیر نشان میدهد:

حد نصاب معاملات کوچک ۱۴۰۵
مطابق بخشنامه مصوب هیات وزیران، سقف معاملات کوچک ۱۴۰۵، مبلغ ۴٬۲۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تعیین شده است. به بیان سادهتر، هر معاملهای که مبلغ آن تا سقف ۴۲۳ میلیارد ریال باشد، در دستهٔ معاملات کوچک قرار میگیرد. حد نصاب معاملات کوچک، به عنوان مبنای اصلی برای ارزیابی سایر معاملات در مناقصات، کنترل و سنجش هزینهها در صورتهای مالی اساسی و همچنین ثبت معاملات در گزارشات خرید و فروش قرار میگیرد.
نکته مهم |
حد نصاب معاملات متوسط و بزرگ مطابق با ضریبی از سقف معاملات کوچک تعیین میشوند. بنابراین تعیین سقف معاملات کوچک اهمیت ویژهای دارد.
حد نصاب معاملات متوسط ۱۴۰۵
سقف معاملات متوسط ۱۴۰۵، بر اساس بخشنامه مصوب هیات وزیران شامل معاملاتی است که مبلغ آنها بیش از مبلغ ۴٬۲۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال حد نصاب معاملات کوچک بوده و تا سقف ۴۲٬۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال ادامه دارد. به بیان سادهتر، معاملات متوسط به معاملاتی گفته میشود که مبلغ آنها بین ۱ تا ۱۰ برابر سقف معاملات کوچک قرار دارد.
حد نصاب معاملات بزرگ ۱۴۰۵
سقف معاملات بزرگ ۱۴۰۵، به معاملاتی گفته میشود که ارزش آنها بیش از ۴۲,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باشد. این معاملات در بالاترین سطح طبقهبندی معاملات دولتی قرار دارند و مشمول تشریفات و الزامات قانونی خاص، از جمله برگزاری مناقصه عمومی هستند. انجام این نوع معاملات معمولاً شامل پروژههای زیرساختی، قراردادهای کلان دولتی یا خریدهای عمده میشود که نیازمند نظارت دقیق و رعایت کامل قوانین مناقصات است.
حد نصاب معاملات فصلی ۱۴۰۵
حد نصاب معاملات فصلی معادل ۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک در هر سال تعیین میشود. بنابراین مطابق با مصوبه حد نصاب معاملات ۱۴۰۵، سقف مجاز برای ارسال تجمیعی گزارشات فصلی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم، مبلغ ۲۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال خواهد بود.
همهٔ اشخاص حقوقی و حقیقی مشمول موظف هستند اطلاعات مربوط به معاملات خود را همراه با جزئیات کامل طرف معامله در سامانه معاملات فصلی ثبت و گزارش کنند. در صورتیکه مبلغ هریک از خریدها یا فروشهای انجامشده در هر فصل کمتر از ۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک آن سال باشد، نیازی به ثبت اطلاعات کامل طرف معامله نبوده و میتوان این معاملات را بهصورت تجمیعی گزارش کرد.
نکته مهم |
امکان ثبت تجمیعی معاملات صرفاً برای معاملات فصلی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم امکانپذیر است و این تسهیلات در سامانه مودیان قابل استفاده نیست.
بیشتر بخوانید: آموزش ارسال لیست معاملات فصلی
اهمیت حد نصاب معاملات ۱۴۰۵
حد نصاب معاملات کوچک، نقش حیاتی در انجام صحیح وظایف مالیاتی ایفا میکند و از دو جنبهٔ مهم در قانون مالیاتهای مستقیم تأثیرگذار است:
۱. گزارشدهی معاملات فصلی (مادهٔ ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم)
در صورتی که مبلغ معاملات کمتر از ۵% سقف معاملات کوچک باشد، میتوانند این اطلاعات را بهصورت تجمیعی و بدون جزئیات وارد سامانه معاملات فصلی کنند.
۲. نصاب ثبت اموال و داراییهای ثابت
نصاب ثبت اموال (دارایی ثابت) برابر ۱۰٪ حد نصاب معاملات کوچک است. در صورتیکه مودیان، دارایی ثابتی با ارزش حداکثر ۴۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال خریداری کنند، میتوانند تمام هزینهٔ آن را در همان سال خرید مستهلک کنند و از مزایای مالیاتی مربوطه بهرهمند شوند.
بخشنامه حد نصاب معاملات 1405
بخشنامه حد نصاب معاملات ۱۴۰۵، مصوب هیئت وزیران و ابلاغ شده توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی به شرح زیر است:
- سقف معاملات کوچک: تا ۴,۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- سقف معاملات متوسط: از ۴,۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال تا ۴۲,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- سقف معاملات بزرگ: بیش از ۴۲,۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- نصاب تجمیعی معاملات فصلی: ۲۱۱,۵۰۰,۰۰۰ ریال (۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک)
- نصاب ثبت اموال (دارایی ثابت): ۴۲۳,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۱۰ درصد حد نصاب معاملات کوچک)
مصوبه حد نصاب معاملات ۱۴۰۵، بر اساس شاخص بهای کالاها و خدمات اعلام شده توسط بانک مرکزی تنظیم شده و بهعنوان مرجع قانونی برای تمامی نهادهای دولتی و اشخاص مشمول قانون برگزاری مناقصات عمل میکند.
در ادامه فایل pdf بخشنامه حد نصاب معاملات ۱۴۰۵ را با شما به اشتراک میگذاریم:
دانلود فایل Pdf بخشنامه حد نصاب معاملات ۱۴۰۵
جمعبندی
حد نصاب معاملات ۱۴۰۵ تعیین میکند که هر معامله در چه سطحی قرار دارد، چه فرآیندی باید طی شود و چگونه باید گزارش شود. سقف معاملات کوچک ۱۴۰۵ برابر با ۴٬۲۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است و تمام نصابهای دیگر بر پایه همین عدد محاسبه میشوند. آیا تا به حال به دلیل عبور ناخواسته از آستانهٔ نصاب معاملات، با مشکل مالیاتی یا مناقصاتی روبهرو شدهاید؟ تجربهٔ خود را در کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. حد نصاب معاملات 1405 چقدر است؟
مطابق مصوبه حد نصاب معاملات در سال ۱۴۰۵، سقف معاملات کوچک ۴٬۲۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، معاملات متوسط تا ۴۲٬۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و معاملات بزرگ مازاد بر ۴۲٬۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است.
۲. نصاب تجمیعی معاملات فصلی ۱۴۰۵ چقدر است؟
۲۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال، معادل ۵٪ حد نصاب معاملات کوچک.
۳. آیا نصاب تجمیعی در سامانه مودیان هم کاربرد دارد؟
خیر، ثبت تجمیعی صرفاً در سامانه معاملات فصلی (مادهٔ ۱۶۹) امکانپذیر است و در سامانه مودیان تمام معاملات بهصورت تفکیکی ثبت میشوند.
۴. نصاب ثبت دارایی ثابت ۱۴۰۵ چقدر است؟
۴۲۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، معادل ۱۰٪ حد نصاب معاملات کوچک. داراییهای با ارزش کمتر یا برابر این مبلغ را میتوان در سال خرید بهطور کامل مستهلک کرد.
۵. جریمه عدم رعایت حد نصاب معاملات در گزارشهای فصلی چقدر است؟
جریمه عدم ارسال یا ارسال ناقص فهرست معاملات فصلی، ۱٪ مبلغ معاملات گزارش نشده است.
سلام. شرکت ما قصد خرید ۱۰ دستگاه لپتاپ به ارزش هر کدام ۵۰ میلیون تومان (جمعاً ۵۰۰ میلیون تومان) را دارد. برای فرار از دستهبندی بزرگ، آیا میتوانیم هر کدام را جداگانه خرید کنیم؟
درود و مهر
این کار اشتباه است و در حسابرسی مالیاتی مشمول قانون فرار مالیاتی میشود. نصابهای معاملات معمولاً بهصورت تجمیعی در یک معامله یا قرارداد دیده میشود. یعنی اگر شما با یک فروشنده، برای خرید ۱۰ دستگاه لپتاپ یک فاکتور یا یک قرارداد ۵۰۰ میلیون تومانی امضا کنید، ملاک عمل همان مبلغ کل (۵۰۰ میلیون تومان) است و باید در دسته معاملات متوسط گزارش شود. خرید جداگانه و پراکنده در یک بازه زمانی کوتاه و از یک طرف، توسط کارشناسان مالیاتی کشف و جریمه خواهد شد.
سلام اگر یک شرکت در طول سال چند خرید مشابه را از یک فروشنده و در فواصل زمانی مختلف انجام دهد، ملاک تشخیص حد نصاب، مبلغ هر فاکتور بهصورت جداگانه است یا مجموع معاملات انجامشده با آن طرف حساب در یک دوره مشخص نیز باید در نظر گرفته شود
درود و مهر
بر اساس ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم و آییننامه اجرایی آن، ملاک تشخیص شمول یا عدم شمول معاملات به گزارش فصلی، «مجموع ارزش معاملات انجام شده با هر شخص حقیقی یا حقوقی» در یک دوره سه ماهه است. به عبارت دیگر، هرچند تکتک فاکتورها کمتر از نصاب معاملات کوچک باشند، در صورتی که ارزش کل معاملات با یک طرف حساب در یک فصل از سقف تعیینشده توسط سازمان امور مالیاتی بیشتر شود، مشمول ارائه گزارش فصلی معاملات میگردد. بنابراین، صرفاً نگاه جزیرهای به هر فاکتور صحیح نیست و باید مجموع معاملات با هر خریدار/فروشنده در هر فصل مالیاتی مبنا قرار گیرد.
ممنون از زحمات تون. عالی بود
درود و مهر
متشکریم از حسن نظر شما و بسیار خوشحالیم که اطلاعات ارائه داده شده مفید واقع شده است
سلام هر سال توی اردیبهشت ماه حد نصاب معاملات از سوی دولت اعلام میشد ولی برای 1405 تا فعلا اعلام نشده چه وقت اعلام خواهد شد.
درود و مهر
به محض اعلام بخشنامه حدنصاب معاملات 1405 متن مقاله بروز رسانی و اطلاع رسانی خواهد شد.
تشکر مختصر و مفید
روان و قابل فهم و جامع بود متشکرم
سلام آیا برای دارایی ها هم میتوان حد نصاب تجمیعی ارسال کرد؟
تشکر می کنم مطلب شما جامع و مفید بود
سلام:لطفا در خصوص نصاب معاملات شهرداریها هم توضیح دهید.
درود و مهر. متشکریم از حسن توجه شما. در بروزرسانی های آینده به این موضوع پرداخته میشود.
خیلی خوب است
خوبه واضح و صریح بود
سلام ما برای خرید تاسقف 5/. کدملی نیاز است یا خیر
سلام
اگر سه قلم خرید رسمی داشته باشیم از سه تامین کننده مختلف هر یک به مبلغ 100 میلیون ریال (کمتر از حد نصاب) ولی جمع کل بیشتر از حد نصاب، آیا میتوان تجمیعی گزارش کرد؟ اگر این هزینه کردها غیر رسمی باشد آیا هزینه قابل قبول مالیاتی میتواند باشد؟
سلام وقتتون بخیر
خرید رسمی کمتر از حد نصاب از چند تأمینکننده:
هر خرید مستقل و کمتر از حد نصاب باشد، نیازی به تجمیع ندارد. اگر هدف تقسیم خرید برای دور زدن قوانین باشد، تخلف محسوب میشود.
همچین مطابق ماده ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیات های مستقیم بدون مدارک رسمی (فاکتور، قرارداد، رسید بانکی) قابل قبول مالیاتی نیستند و تنها هزینههایی که با مستندات قانونی و مرتبط با فعالیت تجاری باشند، در مالیات قابل پذیرش هستند.
سلام اطلاع رسانی به موقع نیاز مدیران مالی است ممنون عرضی هم داشتم در مورد حد معاملات درست است که تورم هست وغیره اما ۳۰۰م تومان هم پول کمی نیست در نصیب باید شرایط ذکر شود هرچند تا ۳۰۰نیازی به اخذ استعلام نیست ولی افراد باید با کمترین قیمت خرید وجستجو اقلام را تهیه نمایند
سلام . ممنون از شما این حد نصاب صرفا یک پیش بینی و بررسی از سال های قبل است با اعلامیه رسمی این مقاله آپدیت میشود.