حکم بازگشت به کار چیست؟ روند ثبت شکایت برای بازگشت به کار + نمونه نامه درخواست

حکم بازگشت به کار نامه‌ای است که از سوی هیات‌های حل اختلاف برای به‌کارگیری مجدد کارگر اخراج شده، صادر می‌شود. اما اخذ این حکم چه شرایطی دارد؟ در ادامه به تمامی شروط صدور حکم بازگشت به کار می‌پردازیم. چنانچه به دریافت این حکم احتیاج دارید، تا آخر این مقاله همراه ما باشید.

حکم بازگشت به کار چیست؟

زمانی که اخراج کارگر از کار توسط کارفرما توجیه قانونی نداشته باشد یا بدون رعایت مقررات قانون کار انجام شده باشد، حکمی از سوی هیات‌های حل اختلاف اداره کار صادر می‌شود که به آن حکم بازگشت به کار می‌گویند و در صورت صدور این حکم، کارفرما موظف است مجدداً کارگر اخراج شده را استخدام کند.   

در چه شرایطی اخراج کارگر موجه است؟

بر اساس ماده ۲۷ قانون اداره کار، اخراج کارگر توسط کارفرما تنها در شرایط زیر قانونی است:

• کم کاری کارگر در انجام وظایف مشخص شده برای او
• نقض آیین‌نامه‌های انضباطی توسط کارگر پس از تذکرات کتبی مکرر
• اخراج کارگر با تایید شورای کار و سایر نهادهای ذی‌صلاح (مانند انجمن صنفی)                                                                                                     

صدور حکم بازگشت به کار چه شرایطی دارد؟

برای دریافت حکم بازگشت به کار، شرایط خاصی وجود دارد. این شرایط به شرح زیر است:

• اثبات رابطه کاری: وجود رابطه و قرارداد کاری میان کارگر و کارفرما باید با مدارک لازم اثبات شود؛ در غیر این صورت، شکایت کارگر در هیات حل اختلاف رسیدگی نمی‌شود. چنانچه شخص قرارداد کاری نداشته باشد، مواردی مانند کارت حضور و غیاب، فیش حقوقی و اظهارات شهود برای ثبت شکایت و دریافت حکم بازگشت به کار کفایت می‌کند.
• اخراج غیر موجه کارگر: مطابق با قانون کار، چنانچه اخراج کارگر غیر موجه باشد، سازمان اداره کار به نفع کارگر رای داده و حکم بازگشت به کار به کارفرما ابلاغ می‌شود.

مراحل قانونی صدور حکم بازگشت به کار

برای صدور حکم بازگشت به کار، مراحل قانونی خاصی باید طی شود. این مراحل عبارت است از:

1. ثبت شکایت در اداره کار

اولین مرحله‌ای که کارگر اخراج شده باید برای دریافت حکم بازگشت به کار انجام دهد، ثبت شکایت است. برای ثبت شکایت، کارگر باید به نزدیک‌ترین اداره کار مراجعه کند و شکایت مربوطه را با ارائه دلایل قابل اثبات به ثبت برساند.

2. تشکیل پرونده در هیات تشخیص

در این مرحله، شکایت به هیات تشخیص ارجاع داده شده و مدارک، اسناد و دلایل اخراج مورد بررسی قرار می‌گیرند.

3. ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف در صورت اعتراض کارگر یا کارفرما

هنگامی که کارگر یا کارفرما به رای صادر شده از سوی هیات تشخیص اعتراض داشته باشد، پرونده به هیات حل اختلاف ارجاع داده می‌شود. پس از آن، هیات حل اختلاف با نمایندگان دولت، کارگر و کارفرما تشکیل شده و رای نهایی برای پرونده صادر می‌شود.

4. اخذ حکم بازگشت به کار

چنانچه رای صادر شده از سمت هیات حل اختلاف به نفع کارگر باشد، حکم بازگشت به کار برای کارفرما صادر می‌شود. پس از صدور حکم، کارفرما موظف است کارگر را مجدداً استخدام کرده و به کار قبلی خود بازگرداند.

5. پیگیری در صورت عدم اجرای حکم توسط کارفرما

چنانچه کارفرما از اجرای حکم سر باز زده و فرد را به کار بازنگرداند، کارگر می‌تواند از طریق مراجعه به مراجع قضایی یا اجرای احکام، نسبت به اجرای حکم پیگیری قانونی انجام دهد.

روند ثبت شکایت برای بازگشت به کار

طبق ماده ۲۰ قانون اداره کار، مهلت ثبت شکایت برای بازگشت به کار تنها ۳۰ روز پس از اخراج است. بنابراین، کارگر یا کارمند اخراج شده یک ماه فرصت دارد تا شکایت را نسبت به اخراج خود ثبت کند. لازم به ذکر است که این مهلت ممکن است در شرایط خاصی مانند بیماری یا خدمت سربازی تمدید شود.

نحوه ثبت درخواست

برای ثبت شکایت بازگشت به کار، دو روش وجود دارد:

1. ثبت شکایت از طریق سامانه جامع روابط کار
2. ثبت شکایت از طریق مراجعه حضوری به سازمان اداره کار

اطلاعات و مدارک مورد نیاز جهت ثبت شکایت

• اطلاعات هویتی کارگر و کارفرما
• توضیح دقیق اخراج و دلایل غیرقانونی بودن
• تصویر قرارداد کاری یا حکم جایگزینی
• اسناد مربوط به اخراج کارگر (مانند نامه فسخ قرارداد کار)
• کارت ملی و شناسنامه کارگر
• فیش حقوقی کارگر یا لیست بیمه
• معرفی‌نامه یا گواهی اشتغال

نمونه نامه درخواست بازگشت به کار

در این بخش، نمونه‌ای از نامه درخواست بازگشت به کار برای شما آورده‌ایم تا بهتر بتوانید روند ثبت شکایت را انجام دهید:

جرایم عدم اجرای حکم توسط کارفرما

چنانچه کارفرما نسبت به اجرای حکم بازگشت به کار اقدامی انجام ندهد، مشمول مجازات می‌شود. مطابق با ماده ۱۸۰ قانون کار، کارفرما در صورت تخلف از اجرای حکم ابلاغ شده، باید جریمه‌ای معادل ۲۰ تا ۲۰۰ برابر حداقل مزد روزانه کارگر پرداخت کند.

طبق ماده ۱۸۵ قانون کار، پرونده‌های مربوط به بازگشت به کار در مراجع دادگستری خارج از نوبت رسیدگی می‌شوند. همچنین، ممکن است مجازات عدم اجرای حکم شامل مواردی مانند حبس تعزیری نیز بشود.

شرایط کاری پس از بازگشت کارگر

مطابق با رأی شماره ۴۲ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، در صورت تایید شدن اخراج غیر قانونی، کارگر باید به سمت شغلی خود بازگردد و هیچ تغییری از جمله تغییر جایگاه یا محل خدمت ایجاد نشود. گاهی اوقات، کارفرما ممکن است برای فشار آوردن به کارگر یا اجرا نکردن قانون موارد زیر را انجام دهد:

• سمت شغلی کارگر اخراج شده را به رده‌های پایین‌تر تغییر دهد.
• محل فعالیت او را جا به جا کند.
• سطح وظایف را کاهش دهد.
• حقوق کارگر را کاهش داده و یا مزایای شغلی را حذف کند.
• کارگر را موظف به انجام کارهایی نامربوط و خارج از تخصص او کند.

انجام موارد ذکر شده از سوی کارفرما خلاف قانون است. تغییر شرایط کاری کارگر به عنوان عدم اجرای حکم بازگشت به کار محسوب می‌شود و همانطور که در بخش‌های پیشین توضیح دادیم، عدم اجرای حکم جرایم سنگینی را برای کارفرما در پی دارد.

بنابراین، چنانچه شرایط کاری دچار تحول شود، کارگر باید با مراجعه به اداره کار یا دادگستری شکایت خود را ثبت کند که برای این کار نیازمند رای قطعی صادر شده برای حکم بازگشت به کار و قرارداد کاری خود است.

جمع‌بندی

اگر کارگری به ناحق از محل کار اخراج شده باشد، می‌تواند با ثبت شکایت در ادارات مربوطه حکم بازگشت به کار بگیرد. صدور این حکم مستلزم شرایط خاصی است و در صورت تایید ناموجه بودن اخراج، کارفرما موظف به استخدام مجدد کارگر در همان سمت شغلی قبلی است. در این مقاله به طور کامل شرایط اخذ حکم بازگشت به کار را توضیح دادیم. چنانچه در روند دریافت حکم به مشکل برخورده‌اید، با ما تماس بگیرید تا مشاوران محاسبان در اسرع وقت به مشکلات شما رسیدگی کنند. اگر هنوز سوالی در این خصوص دارید، در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.

سوالات متداول