
صندوق فروشگاهی، قلب هر فروشگاه خردهفروشی محسوب میشود که کمک میکند صدها تراکنش متفاوت را در روز پردازش و مدیریت کنید. بسته به نوع، اندازه و تعداد تراکنشهای روزانه کسبوکارتان میتوانید برای انتخاب یک صندوق فروشگاهی مناسب بودجه تخصیص دهید. امروزه صندوقهای فروشگاهی مدرن با عنوان POS در میان اغلب شرکتهای فعال در صنعت خرده فروشی استفاده میشوند. در این مقاله از محاسبان، با انواع صندوق فروشگاهی، اشخاص مشمول و مزایای استفاده از آن آشنا میشویم.
صندوق فروشگاهی چیست؟
صندوق مکانیزه فروش، رایانهای است که دارای نرم افزار فروشگاهی است و به منظور ثبت خرید و فروش روزانه، هزینه و موجودی کالا در یک واحد شغلی مورد استفاده قرار میگیرد. هدف از بهکارگیری سامانه فروش، صدور الکترونیکی فاکتور فروش، مدیریت خرید، فروش، هزینه و موجودی کالا توسط صاحبان مشاغل و کسبوکارها است. صندوق فروشگاهی معمولاً در فروشگاههای خرده فروشی، کافهها، رستورانها و سوپرمارکتها مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگیهای صندوق مکانیزه فروش

طبق استانداردهای سازمان امور مالیاتی کشور، صندوق فروشگاهی باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- از لحاظ کیفیت باید شرایط استفاده در محیطهای تجاری را دارا باشند.
- صاحبان کسبوکار و مشاغل قادر باشند متناسب با کاربرد و نیاز خود آن را انتخاب کنند.
- قابلیت اتصال تجهیزات جانبی را داشته باشند، مانند: بارکد، اسکنر، فیش، پرینتر، پرینتر معمولی، صندوق و نمایشگر مشتری.
- صندوقهای مکانیزه فروش و تجهیزات جانبی باید با استاندارد opos و upos سازگاری داشته باشند.
- قابلیت نصب و اجرای نرم افزارهای مورد تأیید سازمان امور مالیاتی کشور را داشته باشند.
- قابلیت اتصال به pos بانکی جهت فروش یا استفاده از کارتهای اعتباری را دارا باشند.
- صندوقهای مکانیزه فروش باید امکانات استفاده از سیستمهای شبکهای به عنوان یک ایستگاه کاری را دارا باشند.
انواع صندوق مکانیزه فروش

وقتی که نام فروشگاه را انتخاب و مکان شعبه یا شعب فروشگاه را مشخص کردید، حالا بهترین زمان برای تصمیمگیری در رابطه با چگونگی فرآیند پرداخت در فروشگاه، یعنی انتخاب صندوق فروشگاهی است. انواع مختلفی از صندوق فروشگاهی وجود دارد که بسته به نیازهای کسبوکارتان میتوانید از یکی از آنها استفاده کنید. در ادامه به معرفی انواع صندوق فروشگاهی میپردازیم.
صندوق فروشگاهی مکانیکی
یکی از ابتداییترین نمونههای صندوق فروشگاهی، صندوقهای فروشگاهی مکانیکی هستند. این نوع از صندوقهای فروشگاهی شامل یک فضای نگهداری از پول و یک ماشین حساب بزرگ است.
کلیه فرآیندهای محاسبه و ثبت اطلاعات فروش در صندوق مکانیکی فروشگاهی بهصورت دستی انجام میشود و امکانات محدودی دارد. درحال حاضر استفاده از این نوع صندوقهای فروشگاهی چندان رایج نیست؛ با این حال برخی از فروشگاههای سنتی و قدیمی ممکن است همچنان از این نوع صندوقها استفاده کنند.
صندوق فروشگاهی الکترونیک ecr
این نوع از صندوق فروشگاهی به عنوان قدیمیترین سری صندوقهای فروشگاهی، معاملات مشتریان را ثبت کرده و یک دراور نقدی متصل به آن برای ذخیره ارز را دارا است. این صندوق برای ثبت پذیرش پرداخت و ایجاد تغییر در معاملات مشتری مورد استفاده قرار می گیرد. ECR جزء صندوقهای مکانیکی به شمار میرود که میتواند برای مشاغل کوچک یا تازه تأسیس به خوبی کارایی داشته باشد. بعضی از آنها قادر هستند با تعداد بسیار محدودی از موارد، ردیابی موجودی را انجام داده و گزارشات مربوط به عملیات پایان روز را اجرا کنند.
صندوق فروشگاهی pos
منظور از این صندوق فروشگاهی، کامپیوتری است که با سخت افزار صندوق فروشگاه تجهیز شده است. شما در این صندوقهای فروشگاهی به سیستم عامل ویندوز دسترسی دارید و به همین دلیل میتوانید نرم افزار حسابداری فروشگاهی مورد علاقه خود را بر روی آنها نصب کنید. البته در نظر داشته باشید که برای کاربری مناسب باید حداقل مشخصات سخت افزاری (رم، سی پی یو، حافظه و …) مورد نظر شرکت نرم افزاری را در کامپیوتر بهکار ببرید. این نسل از صندوقهای فروشگاهی که در حال حاضر پردکابردترین و محبوبترین آنها نیز هستند، امکانات متنوعی را در اختیار شما قرار میدهد. صندوق مکانیزه فروش (POS) از طریق نرمافزارهای تعبیه شده در آن، دادهها را جمعآوری و تحلیل میکند. در ادامه به برخی از مهمترین امکانات این صندوق ها اشاره میکنیم:
- مدیریت انبار
- تحلیل عملکرد محصول
- معیارها و گزارشهای فروش
- مدیریت کارکنان
- مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)
- برنامههای وفادار سازی مشتریان
- فروش، ترفیع و تخفیف
- محاسبهٔ کمیسیون فروشنده
- ابزارهای حسابداری
صندوق فروشگاهی pos touch
صندوق فروشگاهی پوز تاچ یا صندوق لمسی به سیستمی اطلاق میشود که نمایشگر لمسی دارد و کلیۀ امور با صفحه نمایشگر لمسی مدیریت میشود. صندوق فروشگاهی POS مناسب فروشگاههایی مانند کیف و کفش و لباس، کتابفروشی، فروشگاه مواد غذایی، داروخانه، فروشگاههای بزرگ و تعاونیهای مصرف، سوپر مارکت، قنادی، آجیل و خشکبار، رستوران و اغذیه فروشی است. صاحبان این فروشگاهها در کنار خرید صندوق فروشگاهی، باید از قانون پایانههای فروشگاهی آگاهی کامل داشته باشند.
صندوق فروشگاهی ابری
صندوق فروشگاهی POS و MPOS هر دو میتوانند مبتنی بر فناوری رایانش ابری باشند. به کمک این فناوری مزایای مهمی از جمله انعطافپذیری بیشتر و اتصال بهتر برای کسبوکارها فراهم میشود. صندوق فروشگاهی مبتنی بر ابری روی هر دستگاهی و از هر مکانی، بدون محدودیت جغرافیایی قابل دسترس است.
بنابراین از این طریق تمامی دادههای فروش، انبار، سفارشها، ردیابی تخفیف و پروموشنها بهشکل لحظهای بهروزرسانی میشود و از هر مکانی و در هر بازه زمانی، به شکل ریموت برای مدیران قابل ردیابی است. همچنین به دلیل ذخیره اطلاعات در سرورهای ریموت و پشتیبانگیری دورهای، امکان مخدوش شدن اطلاعات بسیار پایینتر از حالتهای قبلی است.
چه کسانی ملزم به استفاده از صندوق فروشگاهی هستند؟
در راستای شفافسازی مبادلات تجاری و فعالیتهای مالی، همسو با اهداف طرح تحول اقتصادی و قانون مالیات بر ارزش افزوده و اجرای قانون نظام صنفی و ماده ۱۲۱ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه، تجهیز واحدهای صنفی به صندوق مکانیزه فروش و ترازوی دیجیتال در حوزه نظام اقتصادی و مالیاتی کشور موضوعیت پیدا کرد.
به بیان سادهتر، ماده ۱۲۱ قانون برنامه پنجم توسعه، وزارت بازرگانی را مکلف کرده است که با هماهنگی سازمان امور مالیاتی و شورای اصناف، نسبت به الزام استفاده صاحبان مشاغل از سامانههای صندوق فروش اقدام کنند. دامنه فراگیری این قانون، شامل کلیهٔ فعالان اقتصادی میشود که مشمول مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده بوده و در بخشهای تولید و توزیع واردات کالا و خدمات اشتغال دارند.
مزایای صندوق فروشگاهی
مکانیزه شدن فرآیند فروش، اولین و مهمترین مزیت استفاده از صندوق فروشگاهی است. تاثیر این رخداد در فروشگاههای بزرگ، هایپرمارکتها و فروشگاههای زنجیرهای به خوبی قابل لمس است. مکانیزه شدن فرآیند فروش به مدیریت هرچه بهتر کالا در فروشگاه کمک میکند. اطلاع از موجودی کالا در این حوزهها به مدیریت فروش کمک میکند:
- سفارش به موقع و تامین موجودی کالا
- مرجوعی به موقع کالاهای فاسدشدنی
- امکان فروش با تخفیف کالاهای با تاریخ انقضای نزدیک
- رضایتمندی بیشتر مشتریان
- اطلاع از کالاهای پرفروش و کم فروش
علاوه بر این مدیریت مکانیزه فروش، در حوزههای مدیریتی هم مزایای زیادی را به همراه دارد:
- مدیریت بهینه نیروهای فروش
- کاهش خطای انسانی و افزایش بهرهوری خط فروش
- دسترسی به گزارشات فروش هر کارمند
- امکان تعیین سطح دسترسی برای کارمندان
- افزایش سرعت فروش
- امکان اجرای کمپینهای تخفیف و وفادارسازی مشتریان
- مدیریت صف مشتریان و رضایت بیشتر مشتریان
تفاوت صندوق مکانیزه فروش و پایانههای فروشگاهی
در برخی موارد، دستگاه صندوق فروشگاهی و پایانه فروش بهعنوان اصطلاحاتی مشابه بهکار میروند، اما تفاوتهایی بین آنها وجود دارد.
- دستگاه صندوق مکانیزه فروش: این دستگاه برای مدیریت و ثبت تراکنشهای فروش استفاده میشود و از امکاناتی مانند صفحه نمایش لمسی و قابلیت اتصال به سیستمهای پرداخت الکترونیکی و مدیریت موجودی کالا برخوردار است.
- پایانه فروش: پایانه فروش به دستگاهی اطلاق میشود که به کارتخوان متصل شده است و امکان پرداخت با کارت بانکی را فراهم میکند. پایانه فروش بهعنوان یک قسمت از دستگاه صندوق فروشگاهی استفاده میشود.
جریمه عدم استفاده از سامانه فروش چیست؟
مطابق با تبصره ۲ ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم، معادل هزینههای انجام شده بابت خرید، نصب و راهاندازی دستگاه سامانه صندوق فروش (صندوق مکانیزه فروش) توسط صاحبان مشاغل از درآمد مشمول مالیات این مودیان (در اولین سال استفاده از سامانههای فروش) قابل کسر است و عدم استفاده صاحبان مشاغل از سامانه صندوق فروش (مکانیزه فروش) در هر سال موجب محرومیت از معافیتهای مالیاتی مقرر در قانون برای سال مربوط میشود.
جمعبندی
نرم افزار صندوق فروشگاهی، نرم افزاری است که در کنار انجام امور حسابداری و مدیریت موجودی کالا، فرآیند خرید و فروش را در فروشگاه شما مکانیزه میکند. با استفاده از این نرم افزار، شما می توانید مراحل صدور فاکتور، پرداخت، ثبت اسناد مرتبط با فروش، بازگشت از فروش، موجودی انبار و غیره را تنها با چند کلیک ساده و در کمترین زمان ممکن مدیریت کنید. به نظر شما، کدام نوع از صندوقهای فروشگاهی میتواند بهترین پاسخ را به مخاطب بدهد؟ نظرات خود را در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. صندوق مکانیزه فروش شامل چیست؟
صفحه نمایشگر، کیبورد، دستگاه کارتخوان، کشوی پول، چاپگر صدور فیش و رسید خرید، بارکدخوان (Tag Scanner) و چاپگر لیبل قیمت و بارکد از جمله تجهیزات پک کامل صندوق فروشگاهی هستند.
۲. آیا دستگاه صندوق مکانیزه فروش میتواند به سیستمهای مدیریت موجودی متصل شود؟
بله، بسیاری از دستگاههای صندوق مکانیزه فروش قابلیت اتصال به سیستمهای مدیریت موجودی را دارند تا بتوانند موجودی کالاها را بهروز رسانی کرده و مدیریت بهتری برای فروشگاه فراهم کنند.
۳. آیا دستگاه صندوق فروشگاهی قابلیت گزارشگیری دارد؟
بله، دستگاه صندوق فروشگاهی قابلیت گزارشگیری دارد و میتواند گزارشات دقیقی از فروشها، تراکنشها و سایر اطلاعات مربوطه را تهیه کند.
سلام آیا خردهفروشان و صاحبان کسبوکارهای کوچک میتوانند از صندوق فروشگاهی استفاده کنند؟ کدام نوع صندوق برای فعالیت آنها مناسبتر است؟
درود و مهر
بله، خردهفروشان و صاحبان کسبوکارهای کوچک میتوانند از صندوق فروشگاهی استفاده کنند و حتی استفاده از آن برای مدیریت فروش، موجودی و صدور فاکتور بسیار مفید است. برای این نوع کسبوکارها معمولاً بسته به نیاز؛ قیمت مناسب، کاربری آسان و نیاز میتوانند بدون تجهیزات پیچیده راهاندازی شوند.