حق بیمه تامین اجتماعی 1405؛ جدول و نحوه محاسبه

حق بیمه ۱۴۰۵ مبلغی است که بخشی از آن به وسیله کارفرما و بخش دیگر توسط افراد پرداخت می‌شود. مقدار حق بیمه تامین اجتماعی هر سال توسط این سازمان مشخص می‌شود و به صورت ماهانه از کارفرمایان و افراد دریافت می‌شود. اگر به فیش حقوقی خود توجه کنید، خواهید دید که هر ماه مبلغی به عنوان حق بیمه تامین اجتماعی از حساب‌ شما کسر می‌شود. در این مقاله از محاسبان، هرآنچه باید دربارهٔ حق بیمه ۱۴۰۵ بدانید را توضیح می‌دهیم.

حق بیمه تامین اجتماعی 1405 چقدر است؟

یکی از رایج‌ترین پرسش‌ها درباره حق بیمه تأمین اجتماعی سال ۱۴۰۵، این است که مبلغ حق بیمه در هر نوع بیمه چگونه محاسبه می‌شود؟  در بیمه اجباری، حق بیمه تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ بر‌مبنای ۳۰ درصد حداقل حقوق مصوب وزارت کار معادل ۶۶٬۹۷۶٬۶۵۰ ریال محاسبه می‌شود که از این میزان، ۲۳ درصد سهم کارفرما به مبلغ ۵۱٬۳۴۸٬۷۶۵ ریال و ۷ درصد سهم بیمه‌ شده معادل ۱۵٬۶۲۷٬۸۸۵ ریال در نظر گرفته شده است. به‌طور کلی، حق بیمه تامین اجتماعی در چهار گروه اصلی محاسبه و دریافت می‌شود: 

• حق بیمه کارکنان کارگاه‌ها که بر اساس حقوق و مزایای مشمول بیمه محاسبه می‌شود.
• حق بیمه برخی فعالیت‌ها که به‌صورت مقطوع و بر اساس مقررات سازمان تأمین اجتماعی تعیین می‌شود.
• حق بیمه بیمه‌شدگان مشاغل آزاد و بیمه اختیاری که بر اساس دستمزد انتخابی فرد محاسبه می‌شود.
• حق بیمه قراردادهای پیمانکاری که بر اساس ضرایب تعیین‌ شده در مقررات سازمان تأمین اجتماعی محاسبه خواهد شد.

در جدول زیر، میزان حق بیمه تأمین اجتماعی ۱۴۰۵ و سهم کارگر و کارفرما در حالت‌های مختلف ارائه شده است که بتوانید مبلغ قابل پرداخت را با توجه به نوع بیمه و شرایط خود مشخص کنید.

جدول حق بیمه تامین اجتماعی 1405

برای اینکه مبلغ حق بیمه تأمین اجتماعی ۱۴۰۵ را سریع‌تر بررسی کنید، در جدول زیر مهم‌ترین مبالغ و نرخ‌های حق بیمه این سال را به تفکیک نوع بیمه، سهم بیمه‌ شده و سهم کارفرما آورده‌ایم. مبنای محاسبات بیمه اجباری، دستمزد و مزایای مشمول کسر حق بیمه است که جزئیات آن در بخشنامه دستمزد مبنای کسر حق بیمه سال ۱۴۰۵ سازمان تأمین اجتماعی اعلام شده است:

جدول حق بیمه کارگران مجرد و متأهل در سال ۱۴۰۵

مبلغ حق بیمه کارگران مجرد و متأهل در سال ۱۴۰۵ به دلیل تفاوت در برخی مزایای پرداختی، یکسان نیست. در محاسبه حداقل دستمزد مشمول بیمه، حق تأهل برای کارگران متأهل به مبلغ مشمول بیمه اضافه می‌شود؛ در نتیجه، سهم حق بیمه این افراد با کارگران مجرد تفاوت دارد.

مبلغ حق بیمه کارگران بر اساس وضعیت تاهل و تعداد فرزندان عبارت است از:

جدول حق بیمه تامین اجتماعی سال ۱۴۰۵ مشاغل آزاد

حق بیمه مشاغل آزاد تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با تغییراتی در مبنای محاسبه و نرخ‌های حق بیمه همراه شده است. بر اساس ضوابط جدید، مبنای محاسبه دیگر صرفاً حداقل دستمزد نیست و حداقل دستمزد به‌ اضافه مزایای مشمول کسور مبنای محاسبه حق بیمه قرار می‌گیرد.

همچنین در بخش خدمات درمانی، روش محاسبه سرانه درمان تغییر کرده و سهم درمان معادل ۹ درصد مطابق ماده ۲۹ قانون تأمین اجتماعی در محاسبات لحاظ می‌شود. در جدول زیر مبلغ بیمه آزاد تامین اجتماعی ۱۴۰۵ را مشاهده می‌کنید:

جدول حق بیمه تامین اجتماعی سال ۱۴۰۵ خویش فرما

حق بیمه اختیاری ۱۴۰۵، یکی از بیمه‌های خویش فرما محسوب می‌شود که افراد با هدف استفاده از مزایای بیمه به سازمان تامین اجتماعی پرداخت می‌کنند. نرخ حق بیمه اختیاری ۲۷ درصد دستمزد و درآمد ماهانه مبنای قرارداد است. بنابراین، برخلاف بیمه اجباری که ۷ درصد آن از حقوق کارگر کسر و ۲۳ درصد توسط کارفرما پرداخت می‌شود، در بیمه اختیاری پرداخت حق بیمه بر عهده خود بیمه‌ شده است.

برای محاسبه حق بیمه اختیاری باید حقوق پایه شخص را ضرب در ۲۷ درصد کنید. اگر شخصی حقوق پایه ۱۴۰۵ را دریافت کند و بخواهد حق بیمه اختیاری پرداخت کند، باید مبلغ زیر را برای حق بیمه ۱۴۰۵ پرداخت کند:

 ۱۶۶٬۲۵۵٬۴۸۸ * ۲۷٪ = ۴۴٬۸۸۸٬۹۸۲

سقف دستمزد مشمول حق بیمه در سال 1405

سقف مبلغ بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵، هفت برابر حداقل دستمزد روزانه مصوب شورای عالی کار است. با توجه به اینکه حداقل دستمزد روزانه در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال است، حداقل و حداکثر بیمه تامین اجتماعی 1405 مبنای کسر حق بیمه به صورت زیر محاسبه می‌شود:​

• سقف دستمزد روزانه مشمول بیمه: ۵٬۵۴۱٬۸۵۰ ریال × ۷ = ۳۸٬۷۹۲٬۹۵۰ ریال
• سقف دستمزد ماهانه مشمول بیمه: ۳۸٬۷۹۲٬۹۵۰ × ۳۰ = ۱٬۱۶۳٬۷۸۸٬۵۰۰ ریال

بنابراین، حداکثر حقوقی که در سال ۱۴۰۵ مشمول کسر حق بیمه است، حدود ۱٬۱۶۳٬۷۸۸٬۵۰۰ ریال در ماه است. واریز حق بیمه برای مبالغ بالاتر از این سقف تأثیری در افزایش مزایای بازنشستگی یا سایر خدمات تأمین اجتماعی ندارد. بنابراین، کارفرمایان و بیمه‌شدگان باید دقت کنند که حقوق مشمول بیمه را تا سقف تعیین‌ شده محاسبه و پرداخت کنند که از بروز مشکلات قانونی جلوگیری شود.​

حق بیمه تامین اجتماعی چگونه محاسبه می شود؟

برای محاسبه حق بیمه تامین اجتماعی کارگران و کارفرمایان در سال 1405، از فرمول محاسبه بیمه تامین اجتماعی زیر استفاده می‌شود:​

۷٪ از مبلغ کل حق بیمه بر‌عهده کارگر و ۲۳٪ برعهده کارفرما است. در ادامه برای ساده‌تر شدن موضوع، ​مثال محاسبه حق بیمه تامین اجتماعی برای ماه ۳۰ روزه می‌آوریم. باتوجه به اینکه حداقل حقوق روزانه کارگر در سال 1405، مبلغ 5.541.850 ریال، حق مسکن 30.000.000 ریال و بن کارگری 22.000.000 ریال است،​ محاسبه حقوق پایه ماهانه به این ترتیب خواهد بود:

محاسبه جمع حقوق مشمول بیمه نیز به این ترتیب انجام می‌شود:

محاسبه حق بیمه کل متاهل (۳۰٪):

تقسیم سهم کارگر متاهل و کارفرما:

چه مزایایی مشمول کسر حق بیمه هستند؟

برای محاسبه حق بیمه تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، ابتدا باید مشخص شود کدام بخش‌های دریافتی کارکنان در دستمزد مشمول بیمه قرار می‌گیرند. این موضوع مستقیماً بر مبلغ حق بیمه کارگر و کارفرما اثر دارد؛ زیرا تنها اقلام مشمول، مبنای محاسبه حق بیمه قرار می‌گیرند. 

به‌طور کلی، اقلامی که در ازای انجام کار به‌صورت نقدی و مستمر به کارکنان پرداخت می‌شوند، در محاسبه حق بیمه مورد توجه قرار می‌گیرند. مهم‌ترین این موارد عبارت‌اند از: 

• حقوق و مزد: حقوق پایه، مزد روزانه و سایر پرداختی‌هایی که در ازای انجام کار به کارکنان تعلق می‌گیرد.
• مزایای شغلی مستمر: مواردی مانند حق مسکن، کمک‌هزینه اقلام مصرفی خانوار (بن کارگری)، حق جذب، حق سرپرستی و حق مسئولیت.
• اضافه‌کاری و فوق‌العاده‌های مربوط به کار: مبلغ اضافه‌کاری، شب‌کاری، نوبت‌کاری و سایر فوق‌العاده‌هایی که به دلیل شرایط انجام کار پرداخت می‌شوند.
• فوق‌العاده سختی و شرایط خاص کار: از جمله فوق‌العاده سختی کار، فوق‌العاده کار در خارج از مرکز و فوق‌العاده فعالیت در مشاغل سخت و زیان‌آور.
• مزد ایام تعطیل و مرخصی استحقاقی: مبالغی که بابت روزهای تعطیل رسمی و مرخصی استحقاقی به کارگر پرداخت می‌شود.
• پاداش‌های مستمر: پاداش‌هایی که به شکل منظم و مستمر پرداخت شده و ماهیت مزدی دارند.
• سایر مزایای نقدی مستمر: پرداخت‌هایی مانند حق تضمین یا کسر صندوق و سایر مزایای نقدی مستمری که در ارتباط با شغل و انجام وظایف کارکنان پرداخت می‌شوند.

این موارد به‌عنوان اقلام مشمول بیمه شناخته شده و در محاسبه حق بیمه لحاظ می‌شوند. ​همه مقررات و بخشنامه‌های مربوط به موارد مشمول کسر حق بیمه را می‌توانید در سایت سازمان تامین اجتماعی به آدرس tamin.ir مشاهده کنید. 

مزایای غیر مشمول حق بیمه 1405

همه مبالغی که در فیش حقوقی کارکنان درج می‌شود، مبنای محاسبه حق بیمه نیست. برخی پرداخت‌ها طبق مقررات تأمین اجتماعی غیر مشمول کسر حق بیمه هستند و نباید در دستمزد مشمول بیمه وارد شوند.

مهم‌ترین مزایای غیر مشمول حق بیمه عبارت‌اند از:

• عیدی و پاداش پایان سال
• حق سنوات و مزایای پایان کار
• بازخرید ایام مرخصی
• کمک‌هزینه عائله‌مندی (حق اولاد)
• هزینه سفر و فوق‌العاده ماموریت
• هزینه‌های مربوط به درمان و معالجه کارکنان
• کمک‌هزینه ازدواج
• کمک‌هزینه کفن و دفن
• مزایای نقدی و غیرنقدی پرداختی به منظور جبران هزینه‌های انجام‌شده توسط کارگر، در مواردی که طبق مقررات از شمول حق بیمه خارج هستند.

بنابراین هنگام محاسبه حق بیمه ۱۴۰۵، نباید صرفاً مجموع دریافتی‌های فیش حقوقی را مبنای محاسبه قرار داد؛ بلکه ابتدا باید اقلام مشمول و غیرمشمول حق بیمه از یکدیگر تفکیک شوند.

لیست حقوق و دستمزد بیمه تامین اجتماعی 1405

برای محاسبه و ارسال لیست بیمه تامین اجتماعی ۱۴۰۵، باید حقوق و مزایای کارکنان به تفکیک در لیست حقوق و دستمزد ثبت شود. در جدول زیر موارد مشمول و معافیت‌های حق بیمه را مشخص کرده‌ایم که با استفاده از آن حقوق مشمول بیمه را محاسبه کنید و پس از آن به ترتیب حق بیمه سهم کارگر ۱۴۰۵ که ٪۷ درصد و حق بیمه سهم کارفرما ۱۴۰۵ که ٪۲۳ درصد است را به دست آورید. 

مهلت ارسال لیست و پرداخت حق بیمه

کارفرمایان باید لیست حقوق و دستمزد کارکنان را به‌صورت ماهانه در سامانه تأمین اجتماعی ارسال کرده و حق بیمه مربوط به همان ماه را پرداخت کنند. مهلت ارسال لیست و پرداخت حق بیمه، تا پایان آخرین روز ماه بعد است.

برای مثال، لیست و حق بیمه مربوط به فروردین ۱۴۰۵ باید حداکثر تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ ارسال و پرداخت شود.

نکته مهم این است که ارسال لیست و پرداخت حق بیمه دو اقدام جداگانه هستند؛ بنابراین کارفرما باید علاوه بر ثبت و ارسال صحیح لیست، مبلغ حق بیمه را در مهلت مقرر پرداخت کند. تأخیر در انجام هر یک از این موارد می‌تواند پیامدهای قانونی و مالی برای کارفرما به همراه داشته باشد.

جریمه عدم پرداخت حق بیمه

اگر کارفرما لیست حقوق و دستمزد را در مهلت قانونی ارسال نکند، حق بیمه کارکنان را پرداخت نکند، یا هر دو مورد با تأخیر انجام شود، مشمول جرایم مقرر در قانون تأمین اجتماعی خواهد شد. طبق ماده ۳۹ قانون تأمین اجتماعی، مهلت قانونی ارسال لیست و پرداخت حق بیمه هر ماه، حداکثر تا آخرین روز ماه بعد است.

مهم‌ترین جرایمی که کارفرمایان باید در محاسبه هزینه‌های بیمه در نظر داشته باشند عبارت‌اند از:

• جریمه عدم ارسال لیست: در صورت خودداری از ارسال لیست حقوق و دستمزد در مهلت مقرر، جریمه مربوط به عدم ارسال لیست مطالبه می‌شود.
• جریمه تأخیر در پرداخت حق بیمه: اگر حق بیمه در مهلت قانونی پرداخت نشود، جریمه تأخیر در پرداخت به بدهی بیمه‌ای اضافه خواهد شد.
• عدم ارسال لیست و عدم پرداخت حق بیمه: در صورتی که کارفرما هم لیست را ارسال نکند و هم حق بیمه را نپردازد، هر یک از جرایم مربوط به این تخلفات می‌تواند طبق مقررات مطالبه شود.

بنابراین، بهتر است کارفرما ارسال لیست بیمه و پرداخت حق بیمه را به روزهای پایانی مهلت قانونی موکول نکند؛ زیرا تأخیر در هر یک از این مراحل می‌تواند موجب افزایش بدهی و جرایم تأمین اجتماعی شود.

بخشنامه مبنای کسر حق بیمه 1405

سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، بخشنامه دستمزد مبنای کسر حق بیمه 1405 را با توجه به مصوبه شورای عالی کار درباره حداقل مزد ابلاغ کرده است. این بخشنامه، مبنای محاسبه حق بیمه کارکنان را مشخص می‌کند و مواردی مانند حداقل دستمزد روزانه، نحوه افزایش دستمزد سایر سطوح مزدی، حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه و دستمزدهای مقطوع برخی مشاغل را در بر می‌گیرد.

جمع‌‌بندی

حق بیمه ۱۴۰۵، نقش مهمی در امنیت شغلی و آینده مالی کارکنان دارد. پرداخت منظم این حق بیمه باعث ایجاد سابقه بیمه‌ای معتبر شده و امکان استفاده از خدماتی مانند درمان، بازنشستگی، مستمری ازکارافتادگی و بیمه بیکاری را فراهم می‌کند. به نظر شما بزرگ‌ترین چالش کارفرمایان و حسابداران در محاسبه حق بیمه ۱۴۰۵ چیست؟ آیا مشکل اصلی در شناخت مزایای مشمول بیمه است یا در نحوۀ تنظیم لیست بیمه؟ نظرات و تجربیات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول