برگ بدهی تامین اجتماعی چیست؟ نحوه مشاهده، اعتراض و پرداخت

بر اساس قانون تامین اجتماعی، تمام کارفرمایان باید کارکنان خود را بیمه کرده و هر ماه بابت آن حق بیمه پرداخت کنند. تمام بیمهشدگان اختیاری و مشاغل آزاد نیز ماهیانه باید حق بیمه بپردازند. عدم پرداخت مبلغ حق بیمه توسط کارفرمایان، بیمهشدگان آزاد و مشاغل آزاد باعث ایجاد برگ بدهی تامین اجتماعی میشود. در این مقاله، ما دربارۀ برگ بدهی تامین اجتماعی و استعلام بدهی تأمین اجتماعی صحبت خواهیم کرد تا در صورت برخورد با این موارد از راه حل آنها آگاه باشید.
بدهی تامین اجتماعی چیست؟
بدهی تامین اجتماعی نوعی بدهی به سازمان بیمه تامین اجتماعی است که در اثر عدم پرداخت حق بیمه به صورت ماهانه یا تاخیر در پرداخت حق بیمه رخ میدهد. برای مثال اگر شما مدیر یک شرکت باشید و از ارسال لیست بیمه کارکنان خود در تاریخ مقرر توسط سازمان تامین اجتماعی اجتناب کنید، مشمول بدهی تامین اجتماعی خواهید شد. اما چطور باید از این بدهی آگاه شویم و استعلام بدهی تامین اجتماعی را دریافت کنیم؟ در ادامه به این موضوع میپردازیم.
انواع برگ بدهی تامین اجتماعی
برگ بدهی برای بدهیهایی مانند بدهیهای ناشی از بازرسی دفاتر قانونی، بدهی گزارشات بازرسی کارگاهی، مبلغ بیمه قراردادها، بدهیهای ایجاد شده از سوی کمیتههای ادعای سوابق بیمه و… صادر میشود. انواع برگ بدهی بیمه تامین اجتماعی به شرح زیر است:

اعلامیه بدهی برآوردی
اعلامیه بدهی برآوردی در واقع یک یادآوری اولیه است که به افراد و کارفرمایان ارسال میشود که بدهیهای خود را در مدت مقرر شده (30 روز) با سازمان بیمه تامین اجتماعی تسویه کنند. در این اعلامیه اطلاعاتی مانند میزان و موضع بدهی، دوره مربوط به آن و… ذکر شده است.
اخطاریه
چنانچه افراد پس از ارسال اعلامیه بدهی برآوردی، اقدام به پرداخت بدهیهای خود نکنند، سازمان تامین اجتماعی اخطاریه برای آنها ارسال میکند. اخطاریه صادر شده حاوی اطلاعات دقیقتری از بدهی مانند مهلت پرداخت و عواقب عدم پرداخت آن است. بنابراین، چنانچه کارفرمایان به اخطاریه توجه نداشته باشند و بدهی خود را به سازمان بیمه تامین اجتماعی پرداخت نکنند، با عواقب قانونی مواجه خواهند شد.
برگ لازم الاجرا
اگر بدهی افراد حتی پس از صدور اخطاریه نیز به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نشود، برگ لازمالاجرا صادر میشود. در صورت صدور برگ لازمالاجرا، فرد تنها ۴۸ ساعت از زمان ابلاغ فرصت دارد که بدهی خود را پرداخت کند. در غیر این صورت، با صدور این برگ سازمان تامین اجتماعی میتواند از طریق مراجع قانونی بدهی خود را وصول کند که در اکثر موارد اموال یا حسابهای بانکی فرد توقیف میشود.
نکته مهم |
در اکثر مواقع، تقسیط بدهی برای افراد صورت میگیرد. تسویه حساب تامین اجتماعی براساس مادههای ۳۷ و ۳۸ قانون تامین اجتماعی انجام میشود. بعد از پرداخت بدهی مرتبط با بیمه سازمان تامین اجتماعی، برگه تسویه حساب با عنوان “مفاصا حساب” با بیمه برای متقاضی صادر میشود. این برگه شامل جزئیاتی مانند تمام فاکتورهای مالی و گزارش تسویه حساب با بیمه است.
حسابرسی بیمه تامین اجتماعی
به طور کلی، رسیدگی به اسناد و دفاتر قانونی شرکتها و کارگاههایی که پرونده تامین اجتماعی دارند را حسابرسی بیمه تامین اجتماعی میگویند. به طور مثال، یک کارفرما بدهی خود به بیمه را پرداخت نمیکند و به تامین اجتماعی بدهی دارد. در این زمان، بازرسین حسابرسی بیمه تامین اجتماعی دفاتر قانونی و اسناد و مدارک شرکت را بررسی میکنند تا دلیل این بدهی را پیدا کنند و اگر کارفرما برای مثال دچار بحران مالی شده باشد، بازرسین تامین اجتماعی بدهیهای آن را قسطبندی میکنند.
استعلام بدهی تامین اجتماعی

برای خیلی از افراد سوال است که چطور میتوانند بدهی بیمه تامین اجتماعی را مشاهده کنند؟ مراحل استعلام بدهی به صورت آنلاین است و نیازی به مراجعه حضوری نیست. برای استعلام بدهی تامین اجتماعی باید مراحل زیر را طی کنید:
- ابتدا باید به سایت eservices.tamin.ir مراجعه کنید. اگر از قبل ثبتنام نکردهاید، ابتدا باید ثبتنام کنید تا بتوانید وارد سامانه شوید.
- اگر کارفرما هستید، وارد بخش کارفرمایان شوید.
- پس از ورود به بخش کارفرمایان، باید وارد بخش مکاتبات و ابلاغات شوید و روی گزینه مشاهده و مکاتبه ابلاغهای انجام شده توسط سازمان کلیک کنید.
- در این مرحله باید نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید.
- وقتی وارد سایت شدید بر روی گزینه “رویت مکاتبه” کلیک کنید و بدهی تامین اجتماعی خود را مشاهده و استعلام بگیرید.
همچنین میتوانید برای استعلام گرفتن از طریق اپلیکیشن تامین من اقدام کنید. چنانچه استعلام بدهی به صورت اینترنتی برایتان مقدور نیست، به نزدیکترین شعبه تامین اجتماعی برای دریافت استعلام و برگ بدهی تامین اجتماعی خود مراجعه کنید.
نحوه استعلام بدهی ملک و مغازه
بر اساس ماده ۳۷ قانون بیمه تامین اجتماعی، مالکین، خریداران و اجارهکنندگان واحدهای صنفی باید تسویه حساب (مفاصا حساب) بیمه ملک یا مغازه را از انتقال دهنده دریافت کنند؛ در غیر این صورت، مالک یا خریدار جدید مسئولیت تضامنی در قبال بدهیهای قبلی کارگاه خواهد داشت. استعلام بدهی تامین اجتماعی ملک و مغازه با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی در زمان نقل و انتقال ملک انجام میشود. دریافت مفاصا حساب از طریق مراجعه به شعب تامین اجتماعی نیز امکانپذیر است.
نحوه مشاهده علت بدهی تامین اجتماعی
از علل بدهی به سازمان تامین اجتماعی میتوان به دیرکرد پرداخت حق بیمه کارکنان، مغایرت بازرسی با لیست بیمه و… اشاره کرد. در اکثر مواقع، علت بدهی بیمه تامین اجتماعی برای مشاغل آزاد و بیمههای اختیاری نیز دیرکرد پرداخت حق بیمه اختیاری است. برای این که بتوانید علت بدهی خود را مشاهده کنید (ریز حکم مطالباتی تامین اجتماعی)، از روش زیر اقدام کنید:
- ابتدا از طریق آدرس eservices.tamin.ir، وارد سایت تامین اجتماعی شوید.
- از منوی سایت، گزینه “کارفرمایان” و سپس “مطالبات کارگاه” را انتخاب کنید.
- بر روی گزینه “مشاهده جزئيات محاسبه گردش حساب بدهی” بزنید.
- در این مرحله صفحه جدیدی برای شما باز میشود که باید در آن کارگاه خود را انتخاب کنید.
- در بخش لیست بدهیهای کارگاه، بر روی گزینه “بدهی مربوطه” کلیک کنید.
- در قسمت اسناد مطالباتی، از ستون عملیاتی گزینه “عملیات” را انتخاب کرده و بر روی گزینه “مشاهده جزئیات محاسبه” بزنید.
- در صفحه جدیدی که برایتان باز میشود، میتوانید ریز بدهی تامین اجتماعی خود را مشاهده کنید.
دریافت برگ بدهی تامین اجتماعی
مراحل دریافت برگ بدهی تامین اجتماعی به صورت زیر است:
- ابتدا به سایت samt.tamin.ir مراجعه کنید.
- نام کاربری و رمز عبور خود را برای ورود به سامانه وارد کنید. اگر بار اول است که به سایت مراجعه میکنید، ابتدا باید ثبتنام انجام دهید.
- بعد از ورود به سامانه، باید از قسمت “عملیات بیمهشدگان خاص”، بر روی گزینه “درخواست برگ پرداخت” کلیک کنید.
- در صفحه بعدی باید تعداد ماههای مورد نظر برای پرداخت حق بیمه را وارد کنید. سپس یک شماره پیگیری نمایش داده میشود که باید آن را یادداشت کنید.
- در این مرحله باید از قسمت “عملیات پرداخت”، بر روی گزینه “صدور” کلیک کنید.
- در این صفحه برایتان فیش بدهی برگه تامین اجتماعی نمایش داده میشود.
پس از استعلام و مشاهده برگه بدهی، چطور برای پرداخت آن اقدام کنیم؟ در قسمت بعدی پرداخت حق بیمه را شرح میدهیم.
پرداخت برگ بدهی تامین اجتماعی
چند راه برای پرداخت بدهی بیمه تامین اجتماعی وجود دارد که در ادامه به آنها میپردازیم:

- روش اول: طبق مراحلی که در بالا استعلام گرفتید، میتوانید به سایت samt.tamin.ir مراجعه کنید و برگ بدهی تامین اجتماعی خود را دریافت کرده و پرداخت را به صورت آنلاین از طریق سایت انجام دهید.
- روش دوم: مراجعه به دفاتر پیشخوان، شعبههای بیمه تامین اجتماعی و یا پرداخت از طریق دستگاههای خودپرداز برای پرداخت حق بیمه.
- روش سوم: پرداخت بدهی تامین اجتماعی از طریق شمارهگیری کد #۷۱۳*۷۲۴* با تلفن همراه. زمانی که این کد را شمارهگیری میکنید یک صفحه باز میشود که باید وارد منوی پرداخت قبض بدهی تامین اجتماعی شوید. سپس بعد از وارد کردن شناسه قبض، شماره کارت و رمز دوم را وارد و قبض بدهی را پرداخت کنید.
بیشتر بخوانید: تقسیط بدهی تامین اجتماعی
اعتراض به برگ بدهی تامین اجتماعی
در بسیاری از موارد، افراد یا کارفرماها بعد از استعلام نسبت به مبلغ بدهی به تامین اجتماعی اعتراض دارند که میتوانند برای ثبت اعتراض خود مراحل زیر را طی کنند:
- ابتدا به سایت eservices.tamin.ir مراجعه کنید.
- وارد منوی کارفرمایان شوید.
- از منوی مکاتبات و ابلاغها گزینه “درخواست رسیدگی به بدهی قطعی موضوع ۱۶ آییننامه هیئتها” را انتخاب کنید.
- سپس با نام کاربری و رمز عبور خود وارد سایت شوید و اعتراض خود نسبت به مبلغ بدهی به تامین اجتماعی را ثبت کنید و بعد از طریق سایت وضعیت اعتراض خود را پیگیری کنید.
جمعبندی
در این مقاله دربارۀ برگ بدهی تامین اجتماعی، نحوۀ استعلام، دریافت و اعتراض به آن صحبت کردیم. چنانچه در خصوص بدهی بیمه تامین اجتماعی نیاز به مشاوره دارید که از بدهیتان کاسته شود یا اعتراض شما مورد قبول واقع شود، بهتر است از یک مشاور بیمه و کار برای این موارد راهنمایی دریافت کنید. پیشنهاد ما به شما مشاوره بیمه و کار تلفنی موسسه حسابداری محاسبان است که مشاوران خبره و با تجربه در این زمینه دارد. سوالات و دیدگاه خود را در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
1. برگ بدهی تامین اجتماعی چیست؟
زمانی که حق بیمه توسط کارفرما یا افراد به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نشود، برگ بدهی تامین اجتماعی برای آنها صادر میشود.
2. چطور از مبلغ بدهی خود به تامین اجتماعی مطلع شویم؟
برای استعلام بدهی خود به سازمان بیمه تامین اجتماعی میتوانید به صورت حضوری به نزدیکترین شعبه تامین اجتماعی مراجعه کرده و یا از طریق سایت eservices.tamin.ir نسبت به مبلغ بدهی خود آگاه شوید. در متن مقاله مراحل ورود به سایت و پیگیری برگ بدهی به طور کامل توضیح داده شده است.
سلام با توجه به افزایش مسئولیتها و جرائم احتمالی، چگونه میتوان استراتژی مناسبی برای برنامهریزی نقدینگی و مدیریت ریسک ناشی از برگ بدهیهای تامین اجتماعی داشت تا فشار مالی ناگهانی به کسبوکار وارد نشود؟
درود و مهر
برای مدیریت ریسک بدهی تأمین اجتماعی و جلوگیری از فشار مالی ناگهانی، رعایت چند نکته ضروری است:
ثبت دقیق و بهموقع لیستها: ارسال لیست بیمه کارکنان در مهلت قانونی، مهمترین گام برای پیشگیری از جریمه دیرکرد است.
کنترل دورهای: بهطور منظم از طریق سامانه تأمین اجتماعی به آدرس eservices.tamin.ir وضعیت بدهی و مکاتبات خود را بررسی کنید .
پیشبینی نقدینگی: با توجه به احتمالی حسابرسیهای دورهای، در برنامهریزی مالی سالانه، ردیفی برای تسویه بدهیهای احتمالی یا ذخیره نقدینگی در نظر بگیرید.
اعتراض به موقع: در صورت دریافت اعلامیه بدهی برآوردی، ظرف ۳۰ روز فرصت اعتراض دارید . با بررسی دقیق دلایل بدهی و ارائه مستندات، میتوانید از قطعی شدن مبلغ غیرواقعی جلوگیری کنید.