جمعه کاری چیست؟ نحوه محاسبه جمعه کاری ۱۴۰۵
جمعه کاری در قانون کار، برای کارگران دارای شرایط و قوانین خاص خود است. آیا میدانید کار در روز جمعه طبق قانون کار، امتیاز ویژهای دارد و با اضافهکاری معمولی فرق میکند؟ در شرایط اقتصادی امروز، بسیاری از کارگران برای امرار معاش مجبور به فعالیت در روز جمعه هستند. در این میان، آگاهی از حقوق قانونی جمعه کاری از ضایع شدن حقوق افراد جلوگیری میکند. در این مقاله از محاسبان، تمام نکات مرتبط با فوقالعاده جمعه کاری و مبلغ و نحوۀ محاسبه آن در سال ۱۴۰۵ را بررسی میکنیم.
جمعه کاری در قانون کار
براساس ماده ۶۲ قانون کار، روز جمعه برای کارگران به عنوان روز تعطیل هفتگی با مزد شناخته میشود. در صورتیکه کارگری بنا به نیاز کارفرما در این روز مشغول به کار شود، کارفرما موظف است علاوه بر مزد روزانه، ۴۰ درصد اضافهتر از مزد روزانه را به عنوان فوقالعاده جمعه کاری پرداخت کند. به زبان ساده، این فوقالعاده زمانی معنا دارد که کارگر در روز جمعه کار کرده باشد و فرقی نمیکند که تعطیل هفتگی او در روز دیگری تعیین شده باشد یا خیر. با این حال، قانون کار کارفرما را ملزم به جایگزین کردن یک روز در هفته به عنوان تعطیل هفتگی کارگر کرده است.
شرایط برخورداری از جمعه کاری
قانون جمعه کاری کارگران و مقررات مربوط به آن در قانون کار و بخشنامههای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آمده است. مهمترین شروط جمعهکاری عبارت است از:
- شرط اول: حتماً در هفته یک روز به جای روز جمعه به عنوان تعطیل هفتگی کارگر تعیین شود.
- شرط دوم: برای کار کردن در روز جمعه باید ۴۰% حقوق مازاد بر مزد عادی به کارگر پرداخت شود.
محاسبه جمعه کاری ۱۴۰۵
از آنجا که روز جمعه تنها روز تعطیل هفتگی کارگران محسوب میشود، قوانین ویژهای برای اشتغال در این روز در نظر گرفته شده است. بر این اساس، محاسبه دستمزد جمعه کاری دو حالت دارد:
- با تعطیل شدن در روز دیگر
- بدون تعطیل شدن در روز دیگر
نحوه محاسبه دستمزد جمعه کاری با تعطیل شدن در روز دیگر
طبق تبصره ۱ ماده ۶۲ قانون کار، تعطیل یک روز معین در هفته برای کارگران الزامی است. بنابراین، اگر کارگر روز دیگری به جای جمعه تعطیل باشد، دستمزد او برای کار در روز جمعه در مقابل عدم استفاده از تعطیلی جمعه، ۴۰٪ اضافه بر مزد روزهای عادی خواهد بود. فرمول محاسبه جمعه کاری با تعطیلی در روز دیگر به شرح زیر است:
دستمزد هر ساعت جمعه کاری = دستمزد هر ساعت کار عادی × ۱.۴
نحوه محاسبه دستمزد جمعه کاری بدون تعطیل شدن در روز دیگر
در صورتی که کارفرما به هر دلیلی (معمولاً به دلیل نیاز شدید کاری و عدم امکان اعطای تعطیل جبرانی) کارگر را در روز جمعه مشغول به کار کند و روز دیگری را به عنوان تعطیل جبرانی تعیین نکند، ساعات کار جمعه علاوه بر ۴۰٪ فوقالعاده جمعه کاری، مشمول ۴۰٪ فوقالعاده اضافه کاری نیز خواهد بود. بدین ترتیب، مجموعاً کارگر ۸۰٪ اضافه بر مزد یک ساعت کار عادی دریافت میکند.
به طور خلاصه، اشتغال در روز جمعه بدون اختصاص یک روز تعطیل جبرانی، نقض حق اساسی کارگر برای استراحت هفتگی محسوب میشود؛ حتی با پرداخت اضافه مزد، این اقدام از نظر قانون کار مطلوب نیست و میتواند برای کارفرما تبعات قانونی به همراه داشته باشد. فرمول محاسبه جمعه کاری بدون تعطیل شدن در روز دیگر به شرح زیر است:
فوق العاده جمعه کاری = مزد ثابت هر ساعت × ۱.۹۶
مبلغ جمعه کاری ۱۴۰۵
حداقل مبلغ جمعه کاری در سال ۱۴۰۵ با توجه به حداقل حقوق، برای هر ساعت معادل ۲٬۲۱۶٬۷۴۰ ریال تعیین شده است.
جمعه کاری به چه کسانی تعلق میگیرد؟
جمعه کاری به تمام کارگران مشمول قانون کار تعلق میگیرد، مگر در موارد استثنا. مطابق تبصره ۱ ماده ۶۲ قانون کار، لیست زیر گروههای اصلی را نشان میدهد:
- کارگران شیفتی در خدمات عمومی مانند آب، برق و اتوبوسرانی
- کارگران در کارگاههای ضروری که توافق بر تعطیلی روز دیگری شده است
- کارگران با کمتر از ۶ روز کار در هفته (تبصره ۲: مزد تعطیل معادل یک ششم مجموع مزد روزهای کار)
- کارگران ماموریتی که جمعه را کار میکنند (با رعایت تعطیل جبرانی)
کارگران غیر مشمول مانند مدیران ارشد یا پیمانکاران مستقل، از این قانون خارج هستند.
جمعه کاری در ماموریت
این فوقالعاده به این معناست که کارگری در روز جمعه که روز تعطیل هفتگی است، به انجام وظایف خود در ماموریت ادامه میدهد. در این شرایط، قوانین جمعهکاری قانون کار همچنان اجرا میشود، اما با توجه به شرایط ماموریت نکات خاصی وجود دارد.
- پرداخت هزینههای ماموریت در روز جمعه
اگر کارگر در روز جمعه در ماموریت باشد، علاوه بر اضافهکاری، هزینههای مربوط به ماموریت مانند هزینه سفر، اقامت و سایر مواردی که طبق قرارداد ماموریت تعیین شده است، باید بهطور کامل به او پرداخت شود. - پرداخت اضافهکاری برای ساعات جمعهکاری
طبق ماده ۶۱ قانون کار، ساعات کاری روز جمعه برای کارگران در ماموریت بهعنوان اضافهکاری محاسبه میشود. این بدان معناست که برای هر ساعت کار در روز جمعه علاوه بر دستمزد معمول، ۴۰٪ اضافهکاری به آن افزوده میشود.
جمعه کاری کارگران شیفتی
قانون جمعه کاری برای کارگرانی که به صورت شیفتی کار میکنند نیز برقرار است. این پرسنل برای کار در روز جمعه، ۴۰ درصد حقوق اضافه برای جمعه کاری دریافت میکنند. همچنین برای کار در تعطیلات رسمی کشور که جزئی از ساعات کاری کارگران شیفتی محسوب میشود، ۴۰ درصد مازاد بر مزد عادی، اضافه کاری تعلق میگیرد.
تفاوت جمعه کاری و تعطیل کاری
در قانون چیزی به عنوان تعطیل کاری نداریم، پس تعطیل کاری به چه معناست؟ اصطلاحاً به کار کردن در روزهای تعطیل رسمی طی سال (به جز جمعهها) تعطیل کاری میگویند. تعطیل کاری همان اضافه کاری در روز تعطیل (غیر از جمعه) است. در واقع تمام ساعاتی که فرد در روز تعطیل مشغول به کار است، اضافه کاری محسوب میشود. پس میتوان نتیجه گرفت که ضریب محاسبه تعطیل کاری همانند اضافه کاری، ۴۰ % در نظر گرفته میشود.
علاوه بر این، برای دریافت اضافه کاری باید ساعات کار موظفی افراد پر شده باشد و اگر فردی ساعات موظفی ماهانه خود را تکمیل نکرده باشد، تعطیل کاری وی به عنوان بخشی از ساعات کار عادی محسوب میشود. در صورتی که فوقالعاده جمعه کاری فارغ از محاسبه ساعات موظفی به افراد تعلق میگیرد. فرمول محاسبه اضافه کاری در روز تعطیل رسمی به شکل زیر است:
نرخ هر ساعت کار در روز تعطیل رسمی = 1.4 × دستمزد هر ساعت کار
مطالعه بیشتر: نحوه محاسبه حقوق
تفاوت جمعه کاری و اضافه کاری
تفاوت اصلی اضافه کاری با فوقالعاده جمعه کاری مربوط به انجام کار در روز جمعه است. طبق ماده ۵۱ قانون کار، کارگر در هفتههایی که بیشتر از ۴۴ ساعت در محل کار فعالیت کند، مشمول اضافه کار میشود. به بیان دیگر در مواردی که کارگر بیشتر از ۸ ساعت کار کند، باید در ازای آن اضافه کار دریافت کند. اضافه کاری در ازای کار در روزهای تعطیل و بیشتر از ساعات مقرری پرداخت میشود. این در حالی است که جمعه کاری فقط در ازای کار در روز جمعه پرداخت میشود. در مواردی که کارگر در طول هفته کمتر از ۴۴ ساعت کار کرده است، اگر مجبور شود که روز جمعه به سر کار بیاید باید در ازای آن جمعه کاری دریافت کند.
اگر کارگر در طول هفته ۴۴ ساعت کار خود را پر کرده باشد و روز جمعه در محل کار حاضر شود، علاوه بر ۴۰% جمعه کاری باید ۴۰% هم اضافه کار دریافت کند. بنابراین کسی که کل هفته سرکار بوده و ساعات موظفی خود را تکمیل کرده است، در صورت جمعه کاری ۱۸۰ درصد دستمزد دریافت میکند. یا به عبارتی ۸۰% به ساعت کاری او اضافه میشود.
تفاوت جمعه کاری با تعطیل کاری و اضافه کاری به شرح زیر است:
جمعبندی
جمعهکاری طبق ماده ۶۲ قانون کار، به کاری گفته میشود که کارگر به درخواست کارفرما در روز جمعه انجام میدهد و در ازای آن حداقل ۴۰٪ اضافه بر مزد عادی دریافت میکند. دریافت تعطیل جبرانی در روز دیگری از هفته، حق مسلم کارگر است و عدم اعطای آن، کارفرما را مکلف به پرداخت ۸۰٪ اضافه بر مزد عادی میکند. آیا شما تا به حال تجربه کار در روز جمعه را داشتهاید؟ چگونه با چالشهای محاسبه حقوق آن روبرو شدهاید؟ نظرات و تجربیات خود را در کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. جمعه کاری کارگران شیفتی به چه صورت است؟
جمعه کاری برای کارگران شیفتی معمولاً به صورت اضافهکاری محسوب میشود و قوانین خاص خود را دارد. طبق قانون کار، اگر کارگری در روز جمعه (که بهطور معمول روز تعطیل است) به کار پرداخته باشد، برای ساعات کاری در این روز باید حداقل ۴۰ درصد بیشتر از دستمزد معمولی خود دریافت کند.
۲. آیا جمعه کاری مشمول بیمه است؟
بله، مزد فوقالعاده در روز جمعه مشمول کسر حق بیمه است.
۳. جمعه کاری در ماموریت چگونه است؟
طبق ماده ۶۱ قانون کار، اگر کارگری در روز جمعه در حال انجام ماموریت باشد و در این روز مشغول به کار شود، این ساعات بهعنوان اضافهکاری محسوب میشود و باید ۴۰ درصد بیشتر از دستمزد معمولی کارگر پرداخت شود. این قاعده برای کارگرانی که در ماموریت هستند، مشابه سایر کارگران است.
۴. آیا جمعه کاری مشمول مالیات است؟
بله، جزء درآمد مشمول مالیات است.
سلام والا من تو نگهداری سایتهای ایرانسل کار میکنم و 24ساعته هستش چیزی به ما نمیدن من خونه هستم هروقت سایتهای ایرانسل مشکل پیدا کرد میرم روی دکلهای مخابراتی کار میکنم تازه به ما اضافه کاری نمیدن جمعه کاری نمیدن اگه حرفی بزنی اخراجی شرکت خصوصی هستش برگ قراردادبه ما نمیدن به صورت انکال خونه هستیم به همین خاطر میگن 44ساعت در هفته کار نمی کنید چیزی تعلق نمی گیره والا نمیدونیم قانون کار رو بلد نیستیم داستان انکالی بودن چیه ،مقاله شما هم خوب بود
با سلام
اگر کارگری جای چهار جمعه ،چهار تعطیلی در روز عادی داشته باشد
ایا ان چهار تعطیلی موظفی حساب میشود؟؟
باید بین ساعتهای حساب شده روز تعطیل که در هفته دادیم هم حساب کنیم؟؟؟
مثلا کارگر من 180 ساعت در روز معمولی کار میکند سه جمعه سر کار می اید و 4 روز تعطیلی در روز عادی دارد
موظفی 198 ساعت است، ایا آن چهار تعطیلی که در هفته به او به جای جمعه دادم میتواند موظفی ایشان را پر کند؟
سلام بنده فروردین ماه رو کامل کردم با جمعه کاری و تعطیل کاری هم نگهبانی هم کار میکنم ۸ ساعت عادی با ۸ ساعت اضافه کاری طبق قانون کار برای جمعه کاری یعنی ۴۰ درصد حق جمعه کاری + ۴۰ درصد حق اینکه تعطیل جایگزین ندارم + ۴۰ درصد اضافه کاری میشه؟ یا قضیه چطوری هست. و برای نگهبانی هم جمعه کاری حساب میشه ؟
سلام من همه جمعه ها در ماه رو کار میکنم و بجاش ۳ تا چهارشنبه رو تعطیلم. آیا باید ۱ روز حقوق جمعه کاری بهم تعلق بگیره؟
درود و مهر
در صورت فعالیت در روز جمعه، طبق قانون کار، کار در روز جمعه باید با ۴۰٪ فوقالعاده اضافه بر حقوق پرداخت شود؛ حتی اگر کارفرما در عوض، روز دیگری را برای شما تعطیل کند.
سلام. یکی از کارمند ها دوشنبه رو بعنوان روز تعطیل انتخاب کرده، یعنی قراردادش اینجوریه که جمعه ها میاد سرکار ولی دوشنبه ها تعطیله. هر هفته برنامه همینه. حالا محاسبه جمعه کاری برای این کارمند چجوریه؟ همچنان باید برای کار در جمعه بهش ضریب بدیم؟ یا جمعه روز معمولی میشه و بجاش برای کار در دوشنبه بهش ضریب بدیم؟
سلام وقت به خیر من در یک کارخانه کار میکنم دو هفته شب هستم و دوهفته روز به صورت شیفتی و الزامی هفته آخر جمعه را هم همیشه مارو الزام میکنند که باید جمعه به سر کار بیایم اگر نیابیم کارانه مارو نصف میکنن و مرخصی وسط هفته رو هم یا به ما نمیدهند یا به زور میدهند سوال من اینست که اینها یکهو میایند و به صورت شفاهی میگویند که جمعه کاری است و باید بیاید سر کار آیا باید ابلاغیه بنویسند بر روی تابلو اعلانات بزنند یا شفاهی هم میشود گفت و به تبع آن الزام کرد و جریمه ؟به ما میگویند در قرارداد امضا کرده آید که هر چه شرکت گفت باید اجرا کنید و گرنه جریمه میشوید
سلام وقتتون بخیر و نیکی
تمامی موارد باید با توافق کارگر و کارفرما و بر اساس قرارداد کار باشد طبق قوانین کار، تغییر شیفت و اضافهکاری باید از قبل اطلاع داده شود و ترجیحاً بهصورت ابلاغ کتبی یا اطلاعرسانی رسمی (تابلو اعلانات، پیام داخلی یا نامه) باشد. ابلاغ شفاهی بهتنهایی معمولا کافی نیست و کارگر حق دارد اعتراض کند.
سلام وقت شما بخیر .ببخشید آیا اداره یا کارگاهی میتواند فرمول جمعه کاری را تغییر دهد و بیشتر کند ؟مثلا به جای 40 درصد کامل یعنی 100 درصد حساب کند ؟
سلام وقتتون بخیر. خیر
با درود
من در یک شرکت تولیدی قند وسکر کار میکردم که 21مرداد 1403بازنست شدم وقتی رفتم برای تسویه حساب متوجه شدم 207روز بدهی مرخصی از اینجانب کسر شده است در صورتی که شرکت ما در سال تقریبا 4یا5مله وشاید هم بعضی سالها تا 10ماه هم مدت بهره برداری داشته که در زمان بهره برداری ما مجبور بودیم به علت شیفتی بودن سیستم تولید بدونه تعطیلی کار کنیم و به صورت 12ساعت در روز جابجا میشدیم ومن در این سی سال سابقه خیلی از جمعه ها را حالا یا در شیفت شب وی روز در شرکت بودم ولی اون یک روز مرخصی که بابت جمعه کاری باید محاسبه میشود انجام نپذیرفته شده خواستم راهنمایی از طرف شما به بشود که چگونه میتوانم این حق قانونی خود را بگیرم
سلام من نگهبان شیفتی در یک اداره دولتی هستم با حکم رسمی کارگری.در ۶روز اول هفته ۴۸ساعت کارکرد دارم و جمعه را به عنوان اضافه کاری شیفت میدم لطفا نحوه محاسبه اضافه کاری یا تعطیل کاری را با استناد قانون(بندوتبصره)توضیح دهید .پیشاپیش از لطف و راهنمای شما کمال تشکر را دارم
سلام وقتتون بخیر. بابت سوال خوبتان بسیار س\اسگزاریم. برای مطالعه دقیق تر در این زمینه پیشنهاد میکنم مقاله اضافه کاری ۱۴۰۴ و تعطیل کاری را که بسیار به این موضوع پرداخته شده است را مطالعه بفرمایید.
سلام وقتتون بخیر نگهبان سازمان دولتی هستم تابع قانون کار کارگری حق شیفت بهمون اداره توی حکم هست ولی جمعه کاری وتعطیل کاری بهمون نمیدن چیکار کنیم این معضل حل بشه
سلام وقتتون بخیر. آنچه که در متن قرارداد توافق شده است بستگی دارد و در صورت تخطی از قوانین باید به اداره کار محل مراجعه کنید
سلام من کارفرما هستم خواهشمندم برای اینکه مدیون کارگرنشوم
به سوالم دقیق پاسخ دهید
من تعدادی کارگر دارم کسانی که هفته را کامل کار نمیکنند بعضی ها سه روز بعضی ها دوروز
وبعضی چهار روز کار میکنند روز جمعه ی اینها را چگونه حساب کنم آیا تعلق میگیرد یا خیر
سلام وقتتون بخیر
بله روزهای تعطیل رسمی و روزهای جمعه به نسبت کارکرد افراد باید تعلق بگیرد.
مثلا شخصی که نیمی از ساعت موظفی را کار نماید، از 4 جمعه حقوق 2 جمعه به فرد تعلق میگیرد.
پس پایه سنوات کو تو محاسبه مزد ثابت باید پایه سنوات هم لحاظ میشد
سلام
اعداد داخل مقاله صرفا یک مثال بوده و پایه سنوات در این مورد داخل خود حقوق در نظر گرفته شده است پس در واقع در محاسبه مزد ثابت، پایه سنوات هم لحاظ شده است.