![[0 تا 100] مالیات موسسات خیریه؛ شروط معافیت 1 مالیات موسسات خیریه](https://mohaseban.org/wp-content/uploads/2026/02/مالیات-موسسات-خیریه-768x512.webp)
آیا موسسات خیریه باید مالیات بپردازند؟ این سوالی است که برای اکثر خیرین پیش میآید! اگر صاحب کسبوکاری باشید، احتمالا میدانید که تمامی کسبوکارها مشمول پرداخت مالیات هستند. اما مالیات برخی مراکز مانند موسسات خیریه که برای خدمات بشر دوستانه ایجاد میشوند، به چه صورت است؟ در این مقاله قصد داریم به طور کامل به این موضوع بپردازیم و بفهمیم در چه صورت مراکز خیریه از پرداخت مالیات معاف میشوند. تا آخر این مطلب با ما همراه باشید.
موسسه خیریه چیست؟
موسسات خیریه در واقع مراکزی هستند که بدون هدف سیاسی و به صورت غیرانتفاعی تشکیل شدهاند. این موسسات عامالمنفعه هستند که خدمات مختلفی مانند خدمات آموزشی، اجتماعی، رفاهی و اقتصادی به اقشار ضعیف جامعه (افراد نیازمند، کودکان کار، کودکان بی سرپرست و…) ارائه میکنند. مراکز خیریه میتوانند به صورت خصوصی، دولتی و یا مردم نهاد تشکیل شوند.
انواع درآمدهای موسسات خیریه
![[0 تا 100] مالیات موسسات خیریه؛ شروط معافیت 2 انواع درآمدهای موسسات خیریه](https://mohaseban.org/wp-content/uploads/2026/02/انواع-درآمدهای-موسسات-خیریه-1-1024x683.webp)
درآمدهای موسسات خیریه سه نوع است که در ادامه به آنها میپردازیم:
1. کمکهای نقدی و غیر نقدی
طبق ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، کمکها و هدایا به صورت نقدی و غیر نقدی که صرف موارد ذکر شده در بند (ح) شوند، از پرداخت مالیات معاف هستند. چنانچه این درآمدها به دلایلی به مصرف نرسد، بدون آنکه به آنها مالیات تعلق بگیرد به سال مالی آینده منتقل میشوند.
2. درآمدهای حاصل از فعالیتهای غیر انتفاعی
درآمدهایی که حاصل از فعالیتهای غیر انتفاعی است و سازمان امور مالیاتی آنها را مدیریت میکند، شامل مالیات نمیشوند. این درآمدها از روشهای مختلفی مانند برگزاری دورههای آموزشی، سمینارها، نشر کتاب و… بهدست میآیند که برای اهداف و انجام وظایف مراکز خیریه مورد استفاده قرار میگیرند.
3. درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی
اگر موسسات خیریه از طریق فعالیتهای اقتصادی نظیر ارائه خدمات، تولید و فروش کالا و یا اجاره ملک کسب درآمد کنند، به این درآمدها مالیات تعلق میگیرد. در این حالت، موسسات خیریه باید تمام موارد قانونی و تکالیف مالیاتی را انجام داده و براساس قوانین مالیاتی، مالیات تعیین شده را بپردازند.
مالیات مراکز خیریه چگونه است؟
براساس ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم کشور، موسسات خیریه از پرداخت مالیات معاف هستند؛ اما این معافیت مشروط به تکالیفی است که برای این نهادها تعریف شده و انجام آن الزامی است. مهمترین تکلیفی که برای موسسات خیریه یا سازمانهای مردم نهاد تعیین شده است، این است که اظهارنامه مالیاتی سازمان خود را در زمان مقرر شده به سازمان امور مالیاتی تسلیم کنند. نکاتی که باید در خصوص اظهارنامه مالیاتی موسسات خیریه رعایت شوند، به صورت زیر است:
- زمان ارسال اظهارنامه توسط موسسات خیریه تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی است.
- اظهارنامه عملکرد، اسناد و دفاتر قانونی باید به سازمان امور مالیاتی ارائه شوند.
در صورت ارائه اظهارنامه، مرکز خیریه شامل معافیت مالیاتی میشود که در حقیقت “نرخ صفر مالیاتی” نام دارد. چنانچه اظهارنامه در زمان تعیین شده به سازمان امور مالیاتی ارائه نشود، معافیت مالیاتی به موسسه خیریه تعلق نمیگیرد.
موارد مصرف درآمد مراکز خیریه جهت معافیت از پرداخت مالیات
طبق قانون مالیات کشور، چنانچه درآمدهای موسسات خیریه صرف موارد زیر شود، آن درآمدها مشمول معافیت مالیاتی است. این موارد عبارت است از:
- اختراعات و اکتشافات
- تحقیقات در حوزههای علمی، فرهنگی، فنی
- تعلیم و ترتیب
- امور عمرانی و تعمیر آثار باستانی
- بهداشت و درمان
- کمک به قشر ضعیف جامعه
- کمک به آسیبدیدگان حوادث مانند زلزله، سیل، آتشسوزی و…
- ساخت و تعمیر مدارس و دانشگاهها
- کمک هزینه یا وام تحصیلی
- کمک به نگهداری بهزیستیها و مراکز توانبخشی
- کمک به مراکز نگهداری از سالمندان
- ساخت یا تعمیر کارگاههای آموزشی
- کمک به اشتغال افراد با شرایط خاص (معمولان جسمی، مصدومان ضایعه نخاعی)
چه مواردی به شفافیت مالی مراکز خیریه و برخورداری از معافیت مالیاتی کمک میکند؟
موارد زیر به شفافیت مالی مراکز خیریه کمک میکند:
- انجام موارد قانونی در زمان مشخص شده
- دریافت مجوزهای مورد نیاز
- انجام تمام فرآیندهای بانکی از طریق حساب بانکی مخصوص مرکز خیریه
- ثبت رویدادهای درآمد و هزینه به صورت جزئی
- گزارشگیری شفاف از کلیۀ تراکنشهای مالی با استفاده از نرمافزار حسابداری معتبر
- آپدیت بودن دفاتر مالی
- تعیین ناظر مالیاتی و ارائه گزارشهای مالی هر سه ماه یکبار
- بررسی گزارش حسابرسی و رفع به موقع مشکلات
مدارک مورد نیاز برای اظهارنامه عملکرد مراکز خیریه
![[0 تا 100] مالیات موسسات خیریه؛ شروط معافیت 3 مدارک مورد نیاز برای اظهارنامه عملکرد مراکز خیریه](https://mohaseban.org/wp-content/uploads/2026/02/مدارک-مورد-نیاز-جهت-اظهارنامه-عملکرد-مراکز-خیریه-1-1024x701.webp)
برای ارسال اظهارنامه، تهیه مدارک زیر الزامی است:
- تراز کل، معین و تفصیلی
- تراز افتتاحیه در تمامی سطوح
- کپی از کلیۀ بانکهای فعال و غیرفعال
- اطلاعات دفاتر روزنامه و دفاتر کل
- اظهارنامه عملکرد و فعالیتهای سال گذشته مرکز خیریه
- اساسنامه مصوب مرکز خیریه
تمام مدارک ذکر شده باید دارای مهر موسسه و امضای صاحبان آن باشد.
شروط معافیت مالیاتی موسسات خیریه
همانطور که در قسمت قبل گفته شد، معافیت مالیاتی موسسات خیریه نیازمند رعایت شروط خاصی است که در ادامه به آنها میپردازیم:
- ثبت رسمی نهاد خیریه
از مهمترین موارد بهرهمندی از معافیت مالیاتی، ثبت رسمی موسسه خیریه در سامانه مودیان مالیاتی (tp.tax.gov.ir) است. - غیر انتفاعی بودن نهاد خیریه
نهادهای خیریه باید غیر انتفاعی باشند و حتماً در اساسنامه ثبت شوند. - عدم بهره برداری شخصی از معاملات
موسسان و اعضای هیئت مدیره حق استفاده از کمکها و درآمدهای نهاد خیریه را برای مصارف شخصی ندارند. این موضوع باید به صورت کاملاً شفاف در اساسنامه ذکر شود. - انتقال داراییها در صورت انحلال
چنانچه موسسه خیریهای منحل شود، داراییهای آن باید به موسسهها و نهادهای خیریه دیگر انتقال داده شود. - ارسال مدارک و اسناد در زمان مشخص
اظهارنامه عملکرد، ارزش افزوده و صورت معاملات فصلی باید در زمان تعیین شده ارسال شوند.
از دیگر شروط نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رعایت موارد ذکر شده در ماده ۱۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم
- دریافت شماره مالیاتی
- همکاری با ناظر مالیاتی و ارسال گزارش هر سه ماه یکبار
- پلمپ دفاتر قانونی
- حفظ و نگهداری اسناد و مدارک مالی
- ایجاد ترازنامه و صورت سود و زیان و ارائه آن بهصورت سالانه
ثبت نام موسسات خیریه در سامانه ثبت معافیت مالیاتی چگونه است؟
برای ثبت نام در سامانه ثبت معافیت مالیاتی، مراحل زیر را طی کنید:
- برای ورود به سامانه، ابتدا به آدرس tp.tax.gov.ir مراجعه کنید و سپس گزینه ورود را انتخاب کنید.
- کد ملی و شماره موبایل خود را وارد کنید. توجه داشته باشید که شماره باید در سامانه شاهکار تایید شود.
- کد تایید ارسالی را وارد کرده و سپس قوانین و مقررات مربوطه را تایید کنید.
- در این مرحله، اطلاعات شخصی شما مانند تاریخ تولد و کد پستی، ثبت و ارزیابی میشوند.
- پس از ثبت اطلاعات هویتی، اطلاعات موسسه باید به ثبت برسد که شامل مواردی مانند نام مؤسسه، استان و شهر، تاریخ ثبت، کد ملی و اقتصادی و همچنین شماره مجوز است.
- پس از آن، اطلاعات پرسنل بیمه شده نیز باید ثبت شود. برای این کار، نام پرسنل، کد ملی و کد بیمه الزامی است.
- در مرحله آخر، باید تمامی فعالیتهای خیریه و حسابهای بانکی با جزئیات و به طور دقیق ثبت شوند.
- در نهایت، پس از طی کردن این مراحل میتوانید به محیط کاربری خود در سامانه وارد شوید.
جمعبندی
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، درآمدهای موسسات مالی میتواند طبق شرایط و وظایف در نظر گرفته شده برای این مراکز شامل معافیت مالیاتی شود. در این مقاله به بررسی مالیات موسسههای خیریه پرداختیم. نظر، سوالات و پیشنهادات خود را با ما در قسمت زیر به اشتراک بگذارید تا در اسرع وقت به آنها پاسخ داده شود.
سوالات متداول
1. آیا درآمدهای موسسات خیریه شامل مالیات میشوند؟
به طور خلاصه، به درآمدهای حاصل از کمکهای نقدی، غیر نقدی، دورههای آموزشی، نشر کتاب، سمینارها و… مالیات تلعق نمیگیرد. چنانچه موسسه خیریه از راه فعالیتهای تجاری مانند فروش کالا یا اجاره ملک کسب درآمد کند، باید مالیات آنها را بپردازد.
2. مهلت ارسال اظهارنامه مالیاتی چقدر است؟
مهلت تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی برای موسسات خیریه تا ۴ ماه پس از اتمام سال مالی آنها است.
نظرات