قرار تامین مالیات چیست؟ شرایط صدور + نحوه اعتراض به رای قرار تامین مالیاتی

صدور قرار تامین مالیات یکی از اقدامات پیشگیرانه سازمان مالیاتی برای جلوگیری از فرار مالیاتی مودیان است. گاهی برخی از مودیان پس از اطلاع از مبلغ مالیات و با قصد فرار از پرداخت آن، اقدام به انتقال اموال خود میکنند. در چنین مواردی، سازمان امور مالیاتی با هدف پرداخت مالیات از طرف مودی، اقدام به صدور قرار تأمین مالیات میکند. در این مقاله از محاسبان، با شرایط صدور قرار تامین مالیات، مهلت زمان صدور و وظایف مودیان پس از صدور قرار تامین آشنا میشویم.
قرار تأمین مالیات چیست؟
براساس ماده ۱۶۱ قانون مالیاتهای مستقیم، قرار تامین مالیات نوعی از تضمین وصول مالیات است که پس از صدور برگ تشخیص مالیات و پیش از صدور برگ قطعی مالیات برای مودی صادر میشود. هدف از صدور این قرار، جلوگیری از فرار مالیاتی و عدم پرداخت مالیات از سوی مودی است. صدور قرار تامین به سازمان امور مالیاتی کمک میکند که بتواند معادل مالیات پرداخت نشده توسط مودی را از اموال او توقیف کند.
شرایط صدور قرار تامین مالیات
درخواست قرار تامین مالیات توسط سازمان امور مالیاتی به هیات حل اختلاف مالیاتی به عنوان یک مرجع بیطرف ارسال میشود و هیات حل اختلاف پس از بررسی پرونده از نظر حقوقی، میتواند قرار تامین را صادر یا درخواست سازمان امور مالیاتی را رد کند. برای این که هیات حل اختلاف مالیاتی این قرار را صادر کند لازم است یکی از شروط زیر برقرار باشد:

صدور برگ تشخیص مالیات: برای تأمین قرار مالیات لازم است که برگ تشخیص مالیات برای مودی صادر شده اما برگ قطعی صادر نشده باشد. به بیان سادهتر، مالیات تعیین شده برای مودی یا باید پرداخت نشده باشد یا اینکه بیشتر از ۳۰ روز از صدور برگ تشخیص مالیات نگذشته باشد.
نکته مهم |
پس از صدور برگ تشخیص، مودی ۳۰ روز مهلت جهت پرداخت یا اعتراض به برگ تشخیص را دارد و در صورت پرداخت یا عبور از این بازهٔ زمانی، برگ قطعی صادر خواهد شد.
بیم تفریط در پرداخت مالیات: قانون مالیاتهای مستقیم به صراحت اعلام کرده است که اگر سازمان امور مالیاتی بیم تفریط پرداخت مالیات از سوی مودی را داشته باشد، میتواند درخواست صدور مالیات را به هیات حل اختلاف مالیاتی ارائه دهد.
قصد فرار از مالیات: مطابق با ماده ۱۶۱ قانون مالیاتهای مستقیم و همچنین ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی در صورتیکه مودی قصد فرار مالیاتی داشته باشد و سازمان امور مالیاتی بتواند آن را ثابت کند، میتواند درخواست صدور قرار تامین مالیات برای مودی را بدهد.
ارائه دلایل کافی: هیات حل اختلاف باید در حمایت از مودی، بابت درست بودن این درخواست مطمئن شود. براساس ماده ۱۶۶ و ۱۶۷ قانون مالیاتهای مستقیم، هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است برای صدور این قرار، دلایل و مستندات کافی از سمت سازمان امور مالیاتی دریافت کند.
مهلت زمان صدور قرار تأمین مالیات
مهلت زمان صدور قرار تامین مالیات قبل از نهایی شدن مالیات تشخیصی، یعنی فاصله زمانی بین ابلاغ برگ تشخیص و صدور برگ قطعی مالیات است. طبق ماده ۲۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، این مهلت ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص تعیین شده است.
وظایف مودی پس از صدور قرار تامین مالیات

پس از صدور قرار تامین مالیات، مودیان مالیاتی موظف به انجام وظایفی مشخص به شرح زیر هستند:
- ارائه وثیقه و تضمین: مودیان باید وثایق و تضمینهای تعیین شده را به اداره مالیات ارائه دهند. این تضمینها شامل وجه نقد، ضمانتنامه بانکی، ترهین اموال و سایر وثایق قانونی است. در صورتیکه مودی نسبت به قرار صادر شده اعتراض داشته باشد، میتواند درخواست تجدید نظر را در مهلت مقرر ارائه دهد. عدم رعایت این موارد منجر به مسدود شدن حسابهای بانکی یا ضبط اموال میشود.
- پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی: مودیان پس از دریافت قرار تامین، باید نسبت به وضعیت بدهی خود اقدام کنند.
اعتراض به صدور قرار تأمین مالیات
اعتراض به صدور قرار تامین مالیات از حقوق قانونی افراد محسوب میشود. این اعتراض باید به صورت مکتوب و مستند به دلایل قانونی و اسناد مالی با رعایت مهلت مقرر برای اعتراض ارائه شود. طبق ماده ۲۷۴ قانون مالیاتهای مستقیم، همهٔ آرای هیاتهای حل اختلاف مالیاتی از جمله قرار تامین مالیات، در صورتیکه مودی ظرف مدت ۲۰ روز به صورت کتبی اعتراض کند، قابل تجدید نظر هستند.
نکته مهم |
اعتراض به رای قرار تامین مالیاتی مانع از اجرای آن نخواهد شد.
جریمه عدم اجرای قرار تامین مالیات
عدم اجرای قرار تامین مالیات میتواند منجر به جریمههای مالی برای افراد متخلف شود. این جریمهها براساس میزان بدهی و مدت زمان تأخیر در پرداخت تعیین شده و میتواند به صورت درصدی از مبلغ مالیات معوقه محاسبه شود. در برخی موارد، امکان طرح دعوی کیفری هم وجود دارد که منجر به مسئولیت کیفری برای متخلفان خواهد شد.
جمعبندی
دریافت برگه تشخیص مالیات میتواند سرآغازی برای صدور قرار تأمین و توقیف اموالتان باشد اگر بدون آگاهی از قانون، دارایی خود را جابجا کنید. ماده ۱۶۱ قانون مالیاتهای مستقیم به سازمان مالیاتی این اختیار را میدهد تا در صورت بیم فرار، حساب و اموال مودی را مسدود کند. در صورتیکه چنین قرارى برایتان صادر شود، آیا میدانید برای رفع آن چه اقداماتی باید انجام دهید؟ نظرات خود را در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
1. شرایط صدور قرار تأمین مالیاتی چیست؟
این قرار در صورت احتمال فرار مالیاتی، ارائه نکردن مستندات لازم یا وجود بدهی معوق مالیاتی توسط سازمان امور مالیاتی صادر میشود.
2. آیا امکان اعتراض به صدور قرار تامین مالیات وجود دارد؟
بله، افراد میتوانند در مهلت مقرر از طریق اداره امور مالیاتی یا هیات حل اختلاف مالیاتی اعتراض خود را ثبت کنند.
سلام چگونه میتوان مدارک یا دفاعیهای تنظیم کرد که احتمال صدور دستور تأمین مالیات کاهش یابد یا اجرای آن تعدیل شود؟
درود و مهر
برای کاهش احتمال صدور یا تعدیل قرار تأمین مالیات، بهترین راهکار، تنظیم یک دفاعیه مستند و حرفهای است. از نکات کلیدی مراجعه به ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم: در صورت وجود مدارک جدید پس از قطعی شدن رأی، میتوانید به وزیر امور اقتصادی و دارایی برای تجدید رسیدگی اعتراض کنید .
تأمین تضمین: اگر رأی قطعی شده باشد، برای توقف اجرا و اعتراض به شورای عالی مالیاتی، باید تضمین لازم (نقدی، بانکی یا ملکی) معادل مالیات مورد اعتراض را ارائه دهید .
لایحه دفاعیه: در لایحه خود، بهصراحت به مواردی مثل “عدم رعایت قوانین و مقررات” یا “نقص رسیدگی” توسط مراجع قبلی اشاره کنید و آن را با مدارک محکم مستند سازید .