اظهارنامه مالیات عملکرد چیست؟ آموزش ارسال اظهارنامه عملکرد + جرائم

آیا می‌دانید عدم ارسال به‌موقع اظهارنامه مالیات عملکرد می‌تواند منجر به جریمه‌ای معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق شود و حتی معافیت‌های قانونی شما را از بین ببرد؟ این آمار بر اساس ماده ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم، نشان‌ دهندۀ اهمیت حیاتی این موضوع است. در این مقاله از محاسبان، دربارهٔ آموزش ارسال اظهارنامه عملکرد، انواع اظهارنامه مالیات عملکرد، مدارک لازم، مهلت ارسال و جرایم اظهارنامه مالیات بر درآمد شرح می‌دهیم.

اظهارنامه مالیات عملکرد چیست؟

اظهارنامه مالیات عملکرد نشان دهندهٔ نتایج فعالیت‌های تجاری و میزان سرمایه، سود و زیان، معافیت مالیاتی و سایر معافیت‌ها، درآمدهای مشمول مالیات و سایر اطلاعات شخصی و تجاری مرتبط با اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول در طول یک سال مالی است که در قالب استاندارد سازمان مالیاتی برای این سازمان ارسال می‌شود. انواع اظهارنامه عملکرد، عبارت است از:

اظهارنامه مالیات عملکرد اشخاص حقیقی

بر اساس ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم، تمامی اشخاص حقیقی که دارای کسب‌وکار بوده و از طریق فعالیت اقتصادی خود درآمد کسب می‌کنند، موظف‌اند اظهارنامه مالیات عملکرد خود را تهیه و به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند.

مطابق اعلام سازمان امور مالیاتی، صاحبان کسب‌وکار باید در بازهٔ زمانی تعیین‌ شده حداکثر تا پایان خردادماه هر سال، اظهارنامه اشخاص حقیقی مربوط به یک سال مالی خود را تنظیم و ارسال کنند. انجام این کار علاوه بر عمل به تکالیف قانونی، موجب برخورداری از مزایا و معافیت‌های مالیاتی نیز خواهد شد.

اظهارنامه مالیات عملکرد اشخاص حقوقی

مطابق ماده ۱۱۰ قانون مالیات‌های مستقیم، تمامی اشخاص حقوقی و شرکت‌هایی که به‌صورت رسمی به ثبت رسیده‌اند، موظف هستند اظهارنامه مالیاتی عملکرد خود را تهیه و به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. علاوه بر این، پرداخت مالیات عملکرد نیز از جمله تکالیف قانونی شرکت‌ها به شمار می‌رود.

اشخاص حقوقی هنگام ارسال اظهارنامه مالیاتی باید مدارک مربوط به ثبت شرکت، آخرین تغییرات ثبتی و همچنین صورت‌های مالی شامل ترازنامه و صورت سود و زیان را نیز ارائه دهند. ثبت دقیق و کامل این اطلاعات، نقش مهمی در بررسی پرونده مالیاتی و جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی خواهد داشت.

بر اساس زمان‌بندی اعلام‌ شده از سوی سازمان امور مالیاتی، شرکت‌ها و سایر اشخاص حقوقی حداکثر تا پایان تیرماه هر سال فرصت دارند اظهارنامه عملکرد خود را ارسال کنند.

مدارک لازم برای ارسال اظهارنامه عملکرد

سازمان مالیاتی به منظور تسهیل دریافت اطلاعات عملکرد مودیان، تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد را به صورت الکترونیکی امکان پذیر کرده است. اما به منظور راحتی کار بهتر است ابتدا کلیۀ اطلاعات مورد نیاز را به شرح زیر آماده کنید:

• شرکت‌نامه و اساسنامه و آخرین تغییرات موضوع فعالیت شرکت و اساسنامه شرکت
• مجوزهای فعالیت‌های اقتصادی
• گواهی سند یا اجاره‌نامه محل قانونی شرکت
• کپی کارت ملی و شناسنامه صاحبان امضا و اعضای هیئت مدیره
• مدارک ثبت‌نام مانند نام کاربری، رمز عبور، کد رهگیری پیش ثبت‌نام برای ارسال اظهارنامه مالیاتی الکترونیکی 
• کارت بازرگانی در صورت وجود
• گواهی ترازنامه اشخاص حقیقی یا حقوقی
• گواهی گردش حساب بانکی شرکت یا حساب شخصی شما
• همهٔ قراردادهای قانونی و تعهدات شرکت با مؤسسات یا اشخاص حقیقی در سال مالی مربوطه 
• صورت سود و زیان مالی شرکت یا حساب شخصی شما (اشخاص حقیقی)
• مبلغ درآمد کسب شده از فروش کالا یا خدمات 
• مبلغ خرید تجهیزات، مواد اولیه و امکانات در صورت ارتباط با فعالیت شما 
• گردش حساب تعدیلات سنواتی 
• مانده حساب سود و زیان دوره قبلی
• شماره ثبت دفاتر تجاری و کد رهگیری 
• گواهی مالیات‌های سال قبل پرداخت شده
• مدارک و اسناد حساب‌های سال قبل مودی برای بررسی ممیزین اداره دارایی
• صورت بهای تمام شده کالاها و خدمات ارائه شده 
• اطلاعات کارکنان به تفکیک بخش‌های اداری، خدماتی و تولیدی

نحوه ارسال اظهارنامه عملکرد

بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی، تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی عملکرد از طریق درگاه ملی خدمات مالیاتی (مایتکس) انجام می‌شود. در ادامه با آموزش ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد ۱۴۰۵  آشنا می‌شویم:

• ورود به اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی
• تکمیل اطلاعات مورد نیاز در جداول
• محاسبه مالیات اشخاص حقوقی
• تایید نهایی اطلاعات
• صدور قبض و پرداخت مالیات
• بایگانی اظهارنامه مالیاتی تایید شده

مرحله اول: ورود به سامانه اظهارنامه الکترونیکی

برای ورود به درگاه اظهارنامه اشخاص حقوقی باید به درگاه ملی خدمات مالیاتی به آدرس my.tax.gov.ir مراجعه و با کمک نام کاربری و رمز عبور به حساب کاربری شخص حقوقی وارد شوید. برای ورود به اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی باید مراحل زیر را طی کنید:

• مراجعه به منوی “فهرست پرونده‌های مالیاتی”
• انتخاب گزینه “پرونده‌های عملکرد و ارزش افزوده”
• انتخاب گزینه “جزئیات پرونده”
• ورود به اظهارنامه اشخاص حقوقی (شرکت‌ها)
• انتخاب گزینه “ثبت اظهارنامه جدید” و سپس “ایجاد اظهارنامه جدید”
• انتخاب اظهارنامه ایجاد شده و انتخاب گزینه “مشاهده”

مرحله دوم: تکمیل جداول اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی

در این مرحله کلیۀ اطلاعات مربوط به شخص حقوقی و عملکرد یک ساله شخصیت حقوقی در جداول مختلف تکمیل می‌شود.

جداول اظهارنامه مالیات عملکرد به ترتیب زیر تکمیل می‌شوند:

اطلاعات هویتی و منابع انسانی شخصیت حقوقی

جداول این بخش بر اساس اطلاعات ثبت شده در سامانه ثبت‌نام به صورت خودکار تکمیل می‌شوند. جداول این بخش عبارت است از:

• مشخصات شخص حقوقی
• حساب‌های بانکی
• اطلاعات مجوزهای فعالیت و اینتاکد مالیاتی
• اسامی اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل
• تعداد کارکنان

اطلاعات اختصاصی شخص حقوقی

یکی از حساس‌ترین جداول در اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی، جدول اطلاعات اختصاصی است؛ زیرا سایر جداول اظهارنامه بر اساس پاسخ‌هایی که به پرسش‌های این فرم می‌دهید، فعال می‌شوند. پس با دقت تمامی پرسش‌ها را خوانده و به آنها پاسخ دهید.

گزارش عملکرد شخص حقوقی در سال مالیاتی

در این بخش مودی باید اطلاعات مالی مربوط به کسب‌وکار خود را وارد کند. برخی از مهم‌ترین جداول این بخش که بر اساس اطلاعات اختصاصی تعیین می‌شوند، عبارتند از:

• موجودی مواد و کالا
• اطلاعات فروش
• بهای تمام شده و درآمد حاصل از فروش کالا و یا ارائه خدمات (پیمانکاری)
• صورت سود و زیان
• گردش حساب سود (زیان) انباشته
• ترازنامه
• سرمایه

هنگام تکمیل این جدول باید جمع دارایی‌ها با جمع حقوق مالکانه و بدهی‌ها برابر باشد؛ در غیر این صورت اظهارنامه شما تایید نخواهد شد. بهتر است قبل از تکمیل اطلاعات این جدول با تهیه تراز آزمایشی، مغایرت‌های احتمالی را برطرف کنید.

مرحله سوم: محاسبه مالیات در اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی

محاسبه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی در دو جدول محاسبه می‌شود. در جدول “محاسبه مالیات”، درآمد مشمول مالیات مودی بر اساس اطلاعات مربوط به درآمد و هزینه‌های مودی و در جدول “ادامه محاسبه مالیات”، بخشودگی‌ها، سایر مالیات‌های پرداختی و … تعیین و سپس مالیات قابل پرداخت محاسبه می‌شود.

مرحله چهارم: تایید نهایی اطلاعات اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی

در این بخش در صورت تکمیل کلیۀ اطلاعات اجباری از سوی مودی، تایید نهایی و پیش نمایش اظهارنامه برای مودی فعال می‌شود.

مرحله پنجم: صدور قبض و پرداخت مالیات اشخاص حقوقی

پس از تایید نهایی اظهارنامه و تولید کد رهگیری برای آن، می‌توانید قبض مالیات قابل پرداخت خود را صادر و از طریق بانک و یا درگاه‌های پرداخت الکترونیکی بانک ملی پرداخت کنید.

مرحله ششم: بایگانی اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی تایید شده

زمانی که از تایید نهایی و ارسال اظهارنامه خود مطمئن شدید، نسخه چاپی اظهارنامه را تهیه و به همراه سایر مدارک، بایگانی کنید؛ تا در صورت نیاز به رسیدگی با مشکلی مواجه نشوید.

مهلت ارسال اظهارنامه مالیات عملکرد

مهلت ارسال اظهارنامه مالیات بر درآمد برای اشخاص حقیقی تا پایان خرداد ماه (۳۱/ ۰۳) هر سال و مهلت ارسال اظهارنامه عملکرد برای اشخاص حقوقی، نهایتاً تا ۴ ماه بعد از پایان سال مالی (پایان تیرماه هر سال) است.

مهلت اصلاح اظهارنامه مالیات عملکرد

سازمان امور مالیاتی در تبصره ماده ۲۲۶ قانون مالیات‌های مستقیم، امکان اصلاح اشتباهات موجود در اظهارنامه عملکرد را برای مودیان فراهم کرده است. بر اساس این قانون، در صورتی‌که مودی پس از ارسال اظهارنامه متوجه وجود خطا یا نقص در اطلاعات ثبت‌ شده شود، می‌تواند نسبت به اصلاح آن اقدام کند.

مطابق این تبصره، مودیان مالیاتی تا یک ماه پس از پایان مهلت قانونی ارسال اظهارنامه فرصت دارند، اظهارنامه اصلاحی خود را تهیه و دوباره برای سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند. این فرصت به مودیان کمک می‌کند تا اطلاعات مالی خود را با دقت بیشتری ثبت کرده و از بروز مشکلات و جرایم احتمالی جلوگیری کنند.

مشاهده اظهارنامه مالیاتی عملکرد

برای مشاهده اظهارنامه مالیاتی با کد رهگیری می‌توانید وارد سامانه سازمان امور مالیاتی کشور شوید و نرم‌افزار اظهارنامه مالیاتی مدنظر را از سایت tax.gov.ir دانلود و نصب کنید. بعد از آن با کد ملی و کد رهگیری وارد حساب کاربری خود شوید و با فایل ts file اظهارنامه مالیاتی عملکرد خود را مشاهده کنید.

مشاهده اظهارنامه مالیاتی سال های قبل

در برخی مواقع مودیان می‌خواهند اظهارنامه مالیاتی با کد ملی و کد رهگیری سال‌های گذشته خود را مشاهده ‌کنند. این افراد قبلاً برای دیدن اظهارنامه مالیاتی خود باید به صورت حضوری به اداره مالیات مراجعه می‌کردند که زمان و هزینه زیادی می‌گرفت و به هیچ وجه برای مودیان حقیقی و حقوقی راهکار مناسبی نبود. در حال حاضر شما با ورود به سامانه امور مالیاتی کشور می‌توانید از امکانات آن مانند مشاهده اظهارنامه‌های مالیاتی سال‌های گذشته استفاده کنید.

برای این کار تنها کافی است بعد از ورود به سامانه امور مالیاتی کشور، نرم‌افزار اظهارنامه مالیاتی را دانلود و نصب کنید و با کمک کد ملی و کد رهگیری وارد سامانه شوید و از طریق فایل ts file اظهارنامه مالیاتی مدنظر خود را جستجو کنید.

نمونه اظهارنامه مالیات عملکرد

نمونه اظهارنامه مالیات عملکرد شامل بخش‌های مختلفی به شرح زیر است:

• اطلاعات هویتی مودی
• اطلاعات فروش و درآمد
• هزینه‌های قابل قبول
• ترازنامه
• سود و زیان
• مالیات ابرازی
• معافیت‌ها
• اطلاعات حساب‌ها

در ادامه فایل pdf  نمونه اظهارنامه مالیات عملکرد را با شما به اشتراک می‌گذارید.

جرائم اظهارنامه مالیات عملکرد

عدم ارسال یا ثبت اطلاعات نادرست در اظهارنامه مالیات عملکرد می‌تواند باعث جریمه‌های سنگین مالیاتی شود. مهم‌ترین جرایم مالیاتی در این حوزه عبارت است از:

جریمه عدم ارسال اظهارنامه عملکرد

بر اساس ماده ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورت عدم تسلیم اظهارنامه در مهلت تعیین‌ شده، نسبت به تسلیم اظهارنامه عملکرد اقدام نکنند، مشمول جرائم غیرقابل‌بخشودگی خواهند شد. میزان این جریمه برای اشخاص حقوقی و همچنین اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغل معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق است.

جریمه تسلیم اظهارنامه مالیاتی با اطلاعات غیر واقعی 

در صورتی‌که اظهارنامه مالیاتی مودی رسیدگی شود و مشخص شود درآمد واقعی او بیش از ۱۵ درصد با مبلغی که در اظهارنامه اعلام کرده اختلاف دارد، مودی مشمول جرایم زیر می‌شود:

• تعلق جرایم مقرر غیر قابل بخشودگی
• محرومیت از هرگونه تسهیلات و بخشودگی‌های مقرر در قانون مالیات‌ها تا سه سال بعد از ابلاغ‌ مالیات مشخصه 
• همچنین علاوه بر این موارد در صورت کتمان درآمدها در اظهارنامه ارسال شده، مشمول ۳۰ درصد جریمه غیرقابل بخشش ماده ۱۹۲ هم خواهد شد. 

جرایم عدم پرداخت اظهارنامه مالیات عملکرد

عدم پرداخت مالیات در موعد مشخص شده یا تنظیم اسناد خلاف واقع برای پرداخت مالیات کمتر، شامل جریمه‌هایی به شرح زیر می‌شود:

جمع‌بندی

اظهارنامه مالیات عملکرد، یکی از مهم‌ترین گزارش‌های مالی هر کسب‌وکار است که وضعیت درآمد، هزینه‌ها و سود یک سال مالی را مشخص می‌کند. این گزارش مبنای تعیین مالیات توسط سازمان امور مالیاتی محسوب می‌شود و ارسال دقیق و به‌موقع آن اهمیت بسیار زیادی دارد. آیا تاکنون به دلیل عدم آگاهی از قوانین اظهارنامه مالیات عملکرد، متحمل جریمه شده‌اید؟ نظرات و تجربیات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول