مالیات درگاه پرداخت اینترنتی؛ نحوه محاسبه + مشاغل معاف

آیا می‌دانید هر تراکنشی که از درگاه پرداخت اینترنتی شما عبور می‌کند، می‌تواند مشمول مالیات باشد و بی‌اطلاعی از آن چه پیامدهایی دارد؟ بسیاری از صاحبان کسب‌وکارهای آنلاین تصور می‌کنند چون فروششان مجازی است، نظارت و محاسبه مالیات جدی نیست؛ اما واقعیت چیز دیگری است. ناآگاهی از قوانین مالیاتی درگاه‌های پرداخت می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگین و دردسرهای قانونی شود. در این مقاله از محاسبان، با مراحل اتصال درگاه اینترنتی در پرونده مالیاتی و نحوهٔ محاسبه مالیات درگاه آشنا می‌شویم.

مالیات درگاه پرداخت اینترنتی چیست؟

مالیات درگاه پرداخت، یکی از ابزارهای نوین در نظام مالیاتی است که بر اساس تراکنش‌های انجام‌ شده از طریق درگاه‌های پرداخت اینترنتی، برای کسب‌وکارها تعیین می‌شود. این درگاه‌ها به‌عنوان واسطه‌های مالی، برای دریافت وجه از مشتریان به‌صورت آنلاین هستند و بخش مهمی از زیرساخت تجارت الکترونیک محسوب می‌شوند.

بر‌اساس ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم، هر شخص حقیقی یا حقوقی که در ایران درآمد کسب می‌کند، موظف به پرداخت مالیات است. بنابراین، مبالغی که از طریق درگاه پرداخت به حساب شما واریز می‌شود، به‌عنوان درآمد در نظر گرفته شده و باید در اظهارنامه مالیاتی گزارش شود.

نحوه شناسایی مالیات درگاه های پرداخت

سازمان مالیاتی در ماده 11 قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان، بانک مرکزی را موظف به ایجاد تناظر بین دستگاه‌های کارتخوان بانکی یا درگاه‌های پرداخت الکترونیکی با مجوز فعالیت و شناسه ملی اشخاص (اعم از حقیقی یا حقوقی) کرده است. این کار با اختصاص یک کد شناسایی یکتا به هریک از دستگاه‌های کارتخوان یا درگاه‌های پرداخت انجام می‌شود.

با اختصاص شناسه یکتا به درگاه‌های پرداخت اینترنتی، درگاه‌ها به حساب بانکی صاحبان آنها متصل می‌شود. به این ترتیب، کلیۀ تراکنش­‌های انجام شده از طریق حساب‌های بانکی متصل به دستگاه‌های کارتخوان بانکی یا درگاه‌های پرداخت الکترونیکی، به عنوان تراکنش­‌های بانکی مرتبط با فعالیت شغلی صاحب حساب بانکی محسوب می‌شود.

از این رو بانک مرکزی موظف است در چهارچوب قانون و مقررات مربوطه، اطلاعات این تراکنش­‌های بانکی مودیان را به منظور تکمیل پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مودیان موضوع ماده ۱۶۹ مکرر به صورت آنلاین در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهد. این اطلاعات، عبارت است از:

• مانده اول دوره حساب بانکی
• وجوه واریزی به حساب
• وجوه برداشت شده از حساب
• مانده آخر دوره حساب بانکی

نحوه محاسبه مالیات درگاه پرداخت اینترنتی

برای محاسبه مالیات درگاه پرداخت اینترنتی، باید مراحل زیر را طی کنید: 

۱. تعیین درآمد مشمول مالیات

ابتدا باید درآمد ناخالص سالیانه کسب‌وکار از طریق تراکنش‌های درگاه پرداخت مشخص شود. این درآمد شامل همهٔ وجوهی است که از مشتریان دریافت شده و در حساب بانکی متصل به درگاه ثبت شده است. سپس، هزینه‌های قابل‌ قبول و معافیت‌های قانونی از این مبلغ کسر می‌شود تا درآمد مشمول مالیات به دست آید.

۲. اعمال معافیت‌های مالیاتی

هر سال، سقف معافیت مالیاتی در قانون بودجه کشور تعیین می‌شود. در سال 1405، درآمد سالیانه تا سقف 2٬000٬000٬000 ریال از مالیات معاف است.

۳. محاسبه مالیات با نرخ‌های پلکانی

مالیات بر درآمدهای اینترنتی حاصل از درگاه‌های الکترونیکی، بر اساس حقیقی یا حقوقی بودن شخصیت صاحب حساب متصل به درگاه پرداخت محاسبه و مطالبه می‌شود.

نحوه محاسبه مالیات درگاه‌های پرداخت بانکی اشخاص حقیقی: اشخاص حقیقی صاحبان مشاغل، مطابق گروه‌بندی جدید مودیان مالیاتی در سه گروه طبقه‌بندی می‌شوند. سپس مالیات آنها برای درآمد کسب شده از درگاه پرداخت الکترونیکی، براساس ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم، محاسبه و مطالبه می‌شود.

• سقف معافیت مالیات مشاغل 2،000،000،000 ریال
• از سقف معافیت تا مبلغ 4،000،000،000 ریال معادل 15 درصد
• از 4،000،000،000 ریال تا 8،000،000،000 ریال معادل 20 درصد
• مازاد بر 8،000،000،000 ریال معادل 25 درصد

نحوه محاسبه مالیات درگاه‌های پرداخت بانکی اشخاص حقوقی: در صورتی که صاحب حساب بانکی شخص حقوقی باشد، مالیات درگاه پرداخت اینترنتی آن‌ها مطابق ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، به صورت ثابت و با نرخ 25% محاسبه و مطالبه می‌شود. این نرخ برای همهٔ اشخاص حقوقی صرف‌نظر از نوع فعالیت یکسان است.

نحوه اتصال درگاه پرداخت به پرونده مالیاتی

مراحل اتصال درگاه پرداخت اینترنتی به پرونده مالیاتی به شرح زیر است:

مرحله ۱ – بررسی نیازمندی و آماده‌سازی اطلاعات

پیش از شروع فرآیند، مطمئن شوید که موارد زیر آماده است:

• اطلاعات درگاه پرداخت یا پایانه فروش (کارتخوان/درگاه اینترنتی) شامل شماره ترمینال، شماره پذیرنده، نام فروشگاه/کسب‌وکار، شماره شبا و … در دسترس است.
• اطلاعات پرونده مالیاتی شما با داده‌های گزارش‌شده در درگاه پرداخت یا پایانه مطابقت دارد: نام، شماره ملی یا شناسه ملی، شماره اقتصادی در صورت وجود و آدرس کسب‌وکار

مرحله ۲ – ورود به سامانه مودیان و ثبت پرونده

• وارد سامانه «درگاه ملی خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی» به آدرس my.tax.gov.ir شوید.
• پس از ورود، در منوی سمت کاربری به بخش پرونده‌های مالیاتی مراجعه کنید تا وضعیت پرونده خود را ببینید.

مرحله ۳ – انتخاب گزینه «ساماندهی پذیرنده‌های بانکی / الصاق درگاه»

• در پنل کاربری، گزینه‌ای تحت عنوان «ساماندهی پذیرنده‌های بانکی»، «اتصال پایانه یا درگاه به پرونده» انتخاب کنید.

• ممکن است فیلترهایی مشاهده کنید نظیر «پایانه‌های ثبت‌شده بدون پرونده»، «درگاه‌های ثبت نشده» یا «درگاه‌هایی که نیاز به الصاق دارند».

مرحله ۴ – انتخاب درگاه و الصاق به پرونده

لیستی از درگاه‌های ثبت‌شده به نام شما یا شماره پذیرنده‌تان نمایش داده می‌شود. بررسی نمایید که شماره ترمینال یا درگاه شما در لیست وجود دارد.

هر درگاه، گزینه‌ای با عنوان «الصاق به پرونده»، «اتصال به پرونده» یا «درخواست الصاق» نمایش داده می‌شود؛ آن را انتخاب نمایید.

در پنجره مربوطه، پرونده مالیاتی موردنظر (اگر چند پرونده دارید) را انتخاب و تأیید کنید که اطلاعات درگاه و اطلاعات پرونده همخوانی دارد. سپس «ارسال درخواست» را بزنید.

مرحله ۵ – تأیید و نهایی‌سازی درخواست

پس از ارسال درخواست، سامانه به بررسی اطلاعات می‌پردازد. اگر اطلاعات را مفهومی وارد کرده باشید، وضعیت درخواست به «در حال بررسی»، «تأیید شده» یا «نیاز به اصلاح» تغییر می‌کند.

در صورت وجود پیام خطا، مانند «عدم تطابق اطلاعات»، «پرونده تکمیل نیست» یا «درگاه یافت نشد»، باید وارد سامانه شده، اطلاعات را اصلاح کنید و مجددا درخواست دهید.

پس از تأیید، وضعیت درگاه شما در لیست «پذیرنده‌های متصل به پرونده» نمایش داده خواهد شد و در واقع اتصال درگاه پرداخت به پرونده مالیاتی شما تکمیل شده است.

مرحله ۶ – پیگیری، گزارش‌گیری و نگهداری مستندات

پس از تأیید، پیشنهاد می‌شود گزارش تغییر وضعیت را دانلود یا ذخیره نمایید. در فهرست درگاه‌های شما، ستون وضعیت را بررسی کنید تا مطمئن شوید به «متصل» یا «الصاق شده» تغییر یافته است.

سوابق درخواست، شماره پیگیری، تاریخ ارسال و تأیید را نگهدارید تا در صورت درخواست از سوی سازمان امور مالیاتی یا بانک مرکزی، مدارک لازم را داشته باشید.

در صورت تغییر نام کسب‌وکار، شماره شبا، آدرس یا شماره پذیرنده، به‌روزرسانی درگاه و پرونده ضروری است. عدم به‌روزرسانی ممکن است منجر به قطع پذیرش یا مسدودشدن شود. 

مشاغل معاف از مالیات درگاه اینترنتی

مطابق با قانون مالیات‌های مستقیم، برخی از کسب‌وکارها و افراد در صورت انجام تکالیف مالیاتی خود در زمان مقرر، از پرداخت مالیات معاف بوده یا مشمول نرخ صفر مالیاتی هستند. این معافیت‌ها شامل موارد زیر می‌شود:

• آموزشگاه‌های فنی‌وحرفه‌ای دارای مجوز از سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای کشور
• مهدکودک‌های واقع در مناطق روستایی
• مدارس غیرانتفاعی در تمامی مقاطع تحصیلی
• باشگاه‌های ورزشی دارای مجوز از سازمان تربیت بدنی، مشروط بر اینکه درآمد آن‌ها صرفاً از فعالیت‌های ورزشی باشد.
• وب‌سایت‌های آموزشی و فعال در حوزه یادگیری با مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
• ناشران و مطبوعات دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
• کارگاه‌های تولید صنایع‌ دستی و فرش دستباف
• شرکت‌های دانش‌بنیان ثبت‌ شده با مجوز معافیت مالیاتی و شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری، به مدت ۱۵ سال مشروط بر رعایت شرایط فعالیت در این پارک‌ها

این معافیت‌ها به منظور حمایت از فعالیت‌های آموزشی، فرهنگی، ورزشی و دانش‌بنیان در نظر گرفته شده است.

کدام مشاغل باید مالیات درگاه پرداخت اینترنتی را پرداخت کنند؟

طبق قوانین مالیاتی، همهٔ افراد حقیقی و حقوقی که از طریق درگاه‌های پرداخت الکترونیکی درآمد کسب می‌کنند، موظف به‌ ثبت‌نام و پرداخت مالیات مرتبط با این درگاه‌ها هستند. برخی از این مشاغل عبارتند از: فروشگاه‌های اینترنتی (آنلاین‌شاپ‌ها)، کسب‌و‌کارهای خدمات آنلاین، فریلنسرها، پلتفرم‌های واسط، کسب‌وکارهای اینستاگرامی و شبکه‌های اجتماعی و همهٔ اشخاصی که تراکنش‌های مالی خود را از طریق درگاه‌های پرداخت آنلاین انجام می‌دهند. این مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالا یا ارائه خدمات از طریق این درگاه‌ها اعمال می‌شود.

جرایم مالیات درگاه پرداخت اینترنتی

در راستای اجرای دقیق مقررات مالیاتی، سازمان امور مالیاتی برای صاحبان درگاه‌های بانکی که در مهلت مقرر نسبت به ثبت‌نام، دریافت کد رهگیری مالیاتی و تشکیل پرونده مالیاتی اقدام نکنند، جرایمی را در نظر گرفته است:

1. قطع اتصال درگاه پرداخت به شبکه پرداخت کشور: در صورت عدم ثبت‌نام، درگاه بانکی مودی از دسترس خارج شده و اتصال آن به شبکه پرداخت ممنوع می‌شود. بانک‌ها و شرکت‌های ارائه‌ دهنده خدمات پرداخت موظف‌اند در صورت اتصال مجدد، مراتب را به سازمان مالیاتی اعلام کنند.
2. محرومیت از معافیت‌های مالیاتی: مودی حق استفاده از معافیت‌ها و مشوق‌های قانونی را از دست خواهد داد.
3. جریمه کتمان درآمد: معادل ۳۰٪ مالیات متعلق به عنوان جریمه غیرقابل بخشودگی برای عدم اعلام درآمد (موضوع ماده ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم).
4. جریمه دیرکرد پرداخت مالیات: معادل ۲.۵٪ مالیات متعلق برای هر ماه تأخیر، تا زمان تسویه کامل بدهی مالیاتی.

جمع‌بندی

مالیات درگاه پرداخت اینترنتی به درآمدی که از طریق تراکنش‌های واریزی به حساب متصل این درگاه‌ها است اعمال می‌شود، نه خود درگاه. به همین دلیل، ثبت‌نام در نظام مالیاتی، تشکیل پرونده و اعلام صحیح درآمد برای صاحبان درگاه پرداخت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در غیر این صورت ممکن است با محدودیت در استفاده از درگاه یا جرایم مالیاتی مواجه شوند. به نظر شما بزرگ‌ترین ابهام یا دغدغه کسب‌وکارها دربارۀ مالیات درگاه پرداخت اینترنتی چیست؟ نظر خود را در کامنت‌ها بنویسید.

سوالات متداول