مزایای به تبع شغل و شاغل در قانون کار چیست؟ نحوۀ محاسبه + مالیات
آیا تا به حال برایتان سوال بهوجود آمده است که مزایای به تبع شغل و شاغل چیست و شامل چه مواردی میشود؟ هر فرد با توجه به شغل خود و شرکتی که در آن مشغول به فعالیت است، از مزایایی برخوردار میشود. این مزایا برای رفاه کارکنان و کیفیت بهتر زندگی آنان در نظر گرفته شدهاست. در ادامه مزایای به تبع شغل و شاغل را توضیح داده و به انواع، نحوۀ محاسبه، مالیات و بیمه آنها میپردازیم. تا آخر مطلب همراه ما باشید.
تعریف مزایای به تبع شغل در قانون کار
اگر تا به حال در محیط کار حضور داشتهاید، احتمالاً با مفهوم مزایای شغلی آشنا هستید. طبق ماده 35 قانون کار، مزایای به تبع شغل، حقوق و پرداختهایی هستند که کارفرمایان براساس ماهیت شغل و برای ارتقای کیفیت زندگی کارکنان در نظر میگیرند. این مزایا برای جذب کارکنان با مهارت، بهبود عملکرد، رضایت شغلی و ایجاد تصویر مثبت از سازمان و فرهنگ سازمانی اهمیت دارد.
انواع حق شغل
در قانون کار مزایای مختلفی برای مشاغل در نظر گرفته شده است که این مزایا میتوانند با توجه به نوع شغل متفاوت باشند. مهمترین حقوق و مزایای به تبع شغل به شرح زیر است:
- حقوق پایه کارکنان
به میزان پولی که کارفرما به صورت منظم و ماهیانه به کارکنان پرداخت میکند، حقوق پایه میگویند. حقوق پایه افراد با توجه به نوع شغل، تجربه و مهارت آنها تعیین میشود. این پرداختی اصلیترین منبع درآمد برای کارکنان محسوب میشود که برای کارگران این مبلغ از مزایای به تبع شغل جدا است. - بیمه
خدمات مالی و بهداشتی توسط سازمان بیمه تامین اجتماعی به کارکنان ارائه میشود. بیمه سلامت، بیمه بیکاری، بیمه عمر و بیمه حوادث از انواع بیمههایی هستند که سازمان تامین اجتماعی به منظور حمایتهای اقتصادی و بهداشتی به کارکنان ارائه میدهد. - پاداش
معمولاً کارفرمایان برای قدردانی از عملکرد و دستاوردهای کارکنان، پاداشهای نقدی و غیر نقدی در نظر میگیرد. پاداشهای پایان سال، جوایز یا سفر از انواع این پاداشها هستند. - تسهیلات رفاهی
تسهیلات و مزایای رفاهی شامل تخفیفات مختلفی برای حمل و نقل عمومی، خدمات مشاوره، باشگاههای ورزشی و… است. - ساعت کاری منعطف
برخی از سازمانها و شرکتها ساعت کاری منعطف و همچنین دورکاری برای کارکنان در نظر میگیرند. این موضوع به رفع نیازهای کارکنان و رعایت تعادل میان زندگی شخصی و کاری آنها کمک بسیاری میکند. - مرخصی
کارکنان بر اساس شرایط خاصی میتوانند مرخصی بگیرند و در محل کار خود حاضر نشوند. از انواع مرخصیها میتوان به مرخصی سالیانه، مرخصی زایمان، مرخصی استعلاجی (برای بیماری) و مرخصیهایی برای عزاداری و یا تحصیل اشاره کرد. - آموزش و توسعه مهارت
برگزاری دورههای آموزشی برای توسعه توانمندیها از جمله مزایایی است که سازمانها در اختیار کارکنان قرار میدهند که بتوانند مهارتهای خود را بهبود ببخشند و شغل خود را ارتقا دهند. - مزایای انگیزشی
حقوق بازنشستگی، سهام شرکت و بیمه تکمیلی از جمله مزایای انگیزشی برای کارکنان محسوب میشوند.
تعریف مزایای به تبع شاغل در قانون کار
طبق ماده 34 قانون کار، به کلیۀ مزایا و دریافتیهایی که افراد به علت شاغل بودن در آن سازمان دریافت میکنند، مزایای به تبع شاغل میگویند. این مزایا یکسان است و به کلیۀ کارکنان سازمان ارائه میشود. این مزایا همچنین به عنوان حقالسعی در نظر گرفته میشوند.
انواع حق شاغل
برخی از مزایای به تبع شاغل عبارت است از:
- حق تاهل
- حق مسکن
- حق اولاد
- کمک هزینه خواربار
مزایای به تبع شغل و شاغل در محاسبه حقوق و دستمزد
در اکثر شرکتها و سازمانها، حقوق و دستمزد کارکنان براساس دستمزد پایه، نوع شغل و مسئولیتهای آنان تعیین و پرداخت میشود. در ادامه به محاسبه مزایای به تبع شغل و شاغل در اضافه کاری، عیدی و سنوات میپردازیم.
مزایای به تبع شغل و شاغل در محاسبه اضافه کاری
به زبان ساده، اضافه کاری به معنای این است که کارکنان بیشتر از ساعت قانونی تعیین شده کار کنند. براساس قانون کار، ساعت قانونی کار 44 ساعت در طول هفته است (7.33 ساعت در روز) که این مقدار برای مشاغل سخت و طاقت فرسا 36 ساعت در هفته در نظر گرفته شده است. برای محاسبه اضافه کاری فرمول زیر مورد استفاده قرار میگیرد:
مبنای محاسبه اضافه کاری= دستمزد روزانه + مزایای به تبع شغل
در زمان پرداخت اضافه کاری، مزایای به تبع شاغل (مانند حق مسکن، حق اولاد، بن خواربار و…) نباید محاسبه شوند. براساس بند ب ماده 59 قانون کار، برای پرداخت اضافه کاری تنها دستمزد هر ساعت کار عادی به علاوه 40% اضافهتر محاسبه میشود.
مزایای به تبع شغل و شاغل در محاسبه عیدی
عیدی مبلغی است که کارفرما در پایان سال براساس مزد ثابت و مدت کارکرد کارکنان به آنان پرداخت میکند. برای محاسبه عیدی مزایای به تبع شغل محاسبه میشود ولی مزایای به تبع شاغل محاسبه نمیشود.
مزایای به تبع شغل و شاغل در محاسبه سنوات
براساس ماده 24 قانون کار، حق سنوات مبلغی است که کارفرما در ازای هر سال خدمت کارکنان در پایان سال به آنها پرداخت میکند. این مبلغ معمولاً برابر با حقوق دریافتی کارکنان در آخرین ماه سال است. برای محاسبه سنوات از فرمول زیر استفاده میشود:
سنوات = (حقوق پایه ماهانه + پایه سنوات ماهانه + مزایای به تبع شغل ماهانه) × تعداد سالهای کارکرد
بنابراین، مزایای به تبع شغل (که در بخشهای پیشین به آنها اشاره کردیم) در سنوات آخر سال محاسبه میشود؛ ولی مزایای به تبع شاغل در فرمول محاسبه سنوات لحاظ نمیشود.
معافیت مالیاتی مزایای به تبع شغل و شاغل
طبق ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم، مواردی مانند حقوق بازنشستگی، حقوق ایام مرخصی، هزینههای سفر کاری، هزینههای درمانی و بیمه عمر از معافیت مالیاتی برخوردار هستند.
آیا به مزایای به تبع شغل و شاغل بیمه تعلق میگیرد؟
مزایای به تبع شغل و شاغلی که مشمول بیمه میشوند عبارت هستند از:
- حق مسکن
- حق بن و خواربار
- حق تاهل
- حق ایاب و ذهاب
جمعبندی
کارکنان به واسطه شغل و سازمانی که در آن مشغول به کار هستند، مزایایی برای آنها در نظر گرفته میشود که به دو نوع حق شغل و حق شاغل تقسیمبندی میشوند. در این مقاله به بررسی کامل این مزایا پرداختیم. اگر هنوز سوالی در این خصوص ذهن شما را درگیر کرده، سوالات خود را در قسمت زیر بنویسید تا کارشناسان محاسبان در اسرع وقت به آنها پاسخ دهند.
سوالات متداول
1. انواع مزایای به تبع شغل چیست؟
حق جذب ، حق سرپرستی , حق فنی و کلا هر مزایایی که به واسطه شغل به آن شخص پرداخت میشود.
2. چه مواردی شامل مزایای به تبع شاغل میشوند؟
کمک هزینه خواربار، حق تاهل، مسکن و اولاد از مزایای به تبع شاغل به شمار میروند.
سلام، مرسی از مطلب کاملی که گذاشتید میخواستم بدونم مزایای به تبع شغل و مزایای به تبع شاغل چه تفاوت عملیای توی محاسبه حقوق و دستمزد دارند؟
درود و مهر
مزایای به تبع شغل (مانند سختی کار، فوقالعاده) به نوع شغل و شرایط آن بستگی دارد و با تغییر شغل قطع میشود. مزایای به تبع شاغل (مانند حق اولاد، مسکن) به شخص کارمند تعلق دارد و با تغییر شغل منتقل میشود. هر دو مشمول مالیات هستند اما نحوه محاسبه حقوق و دستمزد متفاوت است.