پایه سنوات چیست؟ محاسبه پایه سنوات 1405

پایه سنوات یکی از مفاهیم مهم در حقوق و دستمزد کارگران است که به‌طور خاص برای افرادی که بیش از یک سال در یک سازمان مشغول به کار بوده‌شاند، پرداخت می‌شود. آیا تا‌به‌حال متوجه شده‌اید دو نفر در یک کارگاه، با سابقه و وظایف مشابه، دریافتی متفاوتی دارند؟ در این مقاله از محاسبان، با مفهوم پایه سنوات و به چه کسانی تعلق می‌گیرد، آشنا می‌شویم.

پایه سنوات

مطابق شورای عالی کار، پایه سنوات سال ۱۴۰۵، با افزایش ۷۷ درصدی معادل ۱۶۶٬۶۶۷ به ازای هر روز کاری و ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به صورت ماهانه تعیین شده است. 

پایه سنوات مبلغ ثابتی است که به صورت روزانه محاسبه و به حقوق روزانه کارگرانی که بیش از یک سال در یک کارگاه سابقه فعالیت داشته باشند و یا یک سال از آخرین دریافت پایه سنوات آنان در آن کارگاه گذشته باشد، اضافه می‌شود.

پایه سنوات به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

بر‌اساس مصوبه وزارت کار در سال ۹۲، تفاوتی بین کارگران با قراردادهای رسمی و غیررسمی وجود ندارد و پایه سنوات به همه کارگران با هر نوع قرارداد تعلق می‌گیرد. بنابراین، هر کارگری که بیش از یک سال در یک کارگاه یا با یک کارفرما همکاری کرده باشد، مشمول دریافت پایه سنوات است.

نحوه محاسبه پایه سنوات

هر ساله وزارت کار، مطابق ماده ۴۹ قانون کار و با هدف تعیین شرح وظایف، دامنه مسئولیت مشاغل مختلف در کارگاه‌ها و همچنین پیشگیری از تضییع حقوق کارگران باتجربه‌تر، برخی کارفرمایان را موظف به طبقه بندی گروه‌های شغلی با تایید وزارت کار نموده است. در ادامه نحوه محاسبه پایه سنوات در کارگاه‌های مشمول طرح طبقه بندی و سایر کارگاه‌ها را شرح می‌دهیم.

پایه سنوات برای کارگاه های فاقد طرح طبقه بندی مشاغل

مطابق تبصره ۱ ماده ۳۶ قانون کار، در کارگاه‌هایی که دارای طرح طبقه بندی و ارزیابی مشاغل نیستند منظور از مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل، مزایایی است که بر حسب ماهیت شغل یا محیط کار و برای ترمیم مزد در ساعات عادی کار پرداخت می‌شود.

این مبلغ بر اساس بخشنامه تعیین حداقل مزد کارگران در سال ۱۴۰۵ روزانه برابر با ۱۶۶٬۶۶۷ ریال و مبلغ ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ريال به صورت ماهانه است.

پایه سنوات برای کارگاه های مشمول طرح طبقه بندی مشاغل

گروه‌بندی مشاغل بر‌اساس ﻧﻮع وﻇﺎﻳﻒ و ﺳﻄﺢ ﻣﺴﺌﻮلیت‌ها، ﺷﺮاﻳﻂ اﺣﺮاز ﺷﻐﻞ و اﻧﺘﺨﺎب ﻋﻨﻮان ﻣﻨﺎﺳﺐ برای آن‌ها طرح طبقه بندی مشاغل است. 

هدف از اجرای این طرح، حمایت از حقوق کارگران و ایجاد روابط کاری صحیح بین کارگر و کارفرما است؛ به صورتی که در این چهارچوب حق و حقوق هر کدام به صورت قانونی و عادلانه مشخص و پرداخت شود. از این رو قانون کار در ماده ۴۸ و ۴۹ برخی کارگاه‌ها را مشمول اجرای این طرح کرده است.

شورای عالی کار، هر سال دستورالعملی برای محاسبه پایه سنوات برای کارگاه‌های مشمول طرح طبقه بندی تصویب و ابلاغ می‌کند. این دستورالعمل به شرح جدول زیر است:

تفاوت پایه سنوات و حق سنوات

پایه سنوات و حق سنوات دو مفهوم متفاوت در حقوق و دستمزد کارگران هستند که شرایط پرداخت و نحوه محاسبه هر‌کدام با دیگری متفاوت است:

1. پایه سنوات به کارگرانی داده می‌شود که پس از گذراندن سال اول کار خود در یک کارگاه، وارد سال دوم همکاری با همان کارفرما می‌شوند. این مبلغ به‌صورت ماهیانه همراه با حقوق پرداخت می‌شود. مبلغ پایه سنوات هر سال توسط وزارت کار اعلام می‌شود و مشمول مالیات است.
2. حق سنوات یا پاداش پایان خدمت به کارگرانی تعلق می‌گیرد که پس از پایان همکاری خود با کارفرما، از قبیل بازنشستگی، استعفا، از کار افتادگی، فوت یا فسخ قرارداد، از کار خود جدا می‌شوند. میزان حق سنوات معادل یک ماه آخرین حقوق ثابت دریافتی کارگر برای هر سال خدمت است. در صورت سابقه کم‌تر از یک سال، این مبلغ به‌ نسبت به مدت زمان کارکرد محاسبه می‌شود. حق سنوات هنگام پایان خدمت پرداخت می‌شود و مشمول مالیات و بیمه قرار نمی‌گیرد.

نکات پایه سنوات

نکات مهم در خصوص پایه سنوات به شرح زیر است:

• کارگران فصلی هم مشمول پایه سنوات هستند و برای محاسبه این مبلغ باید به تبصره‌های مربوطه مراجعه کرد. پرداخت پایه سنوات به کارگران فصلی متناسب با میزان کارکرد آن‌ها محاسبه می‌شود.
• اگر کارگری در سال ۱۴۰۳ وارد سال چهارم همکاری خود با کارفرما شود، علاوه بر مبلغ پایه سنوات این سال، مبلغ سنوات سال‌های گذشته به‌صورت تصاعدی به حساب وی اضافه می‌شود.
• کارگران دانشجو یا دانش‌آموز که در مشاغل تابستانی مشغول به کار می‌شوند، مشمول دریافت پایه سنوات نیستند.
• پایه سنوات مانند سایر حقوق و مزایا مشمول مالیات و بیمه می‌شود.
• تغییر مدیر یا کارفرما نیمه‌سال تاثیری بر محاسبه و پرداخت پایه سنوات ندارد. کارفرمای جدید ملزم به پرداخت پایه سنوات به کارگرانی است که حداقل یک سال سابقه کار در محل کار دارند.

جمع‌بندی

پایه سنوات ۱۴۰۵ فقط یک افزایش مزدی ساده نیست، بلکه نشانه‌ای از ارزش‌گذاری رسمی به تجربه‌ی کارگران در نظام حقوقی کشور است. هر کارگر با گذر زمان، دانشی عملی و رفتاری به محیط کار اضافه می‌کند و قانون با پایه سنوات تلاش می‌کند همین ارزش را جبران کند. به نظر شما آیا افزایش پایه سنوات ۱۴۰۵ می‌تواند در برابر تورم سالانه کافی باشد؟ نظرات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول