جمعه کاری (ماده 62 قانون کار) چیست؟ نحوه محاسبه جمعه کاری 1404
جمعه کاری در قانون کار برای کارگران دارای شرایط و قوانین خاص خود است. آیا میدانید کار در روز جمعه طبق قانون کار، امتیاز ویژهای دارد و با اضافهکاری معمولی فرق میکند؟ در شرایط اقتصادی امروز، بسیاری از کارگران برای امرار معاش مجبور به فعالیت در روز جمعه هستند. در این میان، آگاهی از حقوق قانونی جمعه کاری، از ضایع شدن حقوق افراد جلوگیری میکند. در این مقاله از محاسبان، تمام نکات مرتبط با فوق العاده جمعه کاری و مبلغ و نحوۀ محاسبه آن در سال ۱۴۰۴ را بررسی میکنیم.
تعریف جمعه کاری در قانون کار
جمعه کاری چیست و چه مفهومی دارد؟ براساس ماده ۶۲ قانون کار، روز جمعه به عنوان روز تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از مزد شناخته میشود. در صورتیکه کارگری بنا به نیاز کارفرما در این روز مشغول به کار شود، کارفرما موظف است علاوه بر مزد روزانه، ۴۰ درصد اضافهتر از مزد روزانه را به عنوان فوق العاده جمعه کاری پرداخت کند.
به زبان ساده، این فوقالعاده زمانی معنا دارد که کارگر در روز جمعه کار کرده باشد و در عوض، استراحت یا تعطیلی جبرانی در روز دیگری دریافت نکند.
جمعه کاری به چه کسانی تعلق میگیرد؟
جمعه کاری به تمام کارگران مشمول قانون کار تعلق میگیرد، مگر موارد استثنا. مطابق تبصره ۱ ماده ۶۲ قانون کار، لیست زیر گروههای اصلی را نشان میدهد:
- کارگران شیفتی در خدمات عمومی مانند آب، برق و اتوبوسرانی
- کارگران در کارگاههای ضروری که توافق بر تعطیلی روز دیگری شده است
- کارگران با کمتر از ۶ روز کار در هفته (تبصره ۲: مزد تعطیل معادل یکششم مجموع مزد روزهای کار)
- کارگران ماموریتی که جمعه را کار میکنند (با رعایت تعطیل جبرانی)
کارگران غیر مشمول مانند مدیران ارشد یا پیمانکاران مستقل، از این قانون خارج هستند.
مبلغ جمعه کاری ۱۴۰۴
براساس قوانین کار، کارگرانی که در روز جمعه مشغول به کار هستند، به ازای هر ساعت ۴۰٪ دستمزد بیشتر نسبت به ساعتهای عادی دریافت میکنند. حداقل مبلغ جمعه کاری در سال ۱۴۰۴ با توجه به حداقل حقوق، برای هر ساعت معادل ۱.۳۸۵.۴۶۲ ریال تعیین شده است.
محاسبه جمعه کاری ۱۴۰۴
از آنجا که روز جمعه تنها روز تعطیل هفتگی کارگران محسوب میشود، قوانین ویژهای برای اشتغال در این روز در نظر گرفته شده است. بر این اساس، محاسبه دستمزد جمعه کاری دو حالت دارد:
- با تعطیل شدن در روز دیگر
- بدون تعطیل شدن در روز دیگر
نحوه محاسبه دستمزد جمعه کاری با تعطیل شدن در روز دیگر
طبق تبصره ۱ ماده ۶۲ قانون کار، تعطیل یک روز معین در هفته برای کارگران الزامی است. بنابراین، اگر کارگر روز دیگری به جای جمعه تعطیل باشد، دستمزد او برای کار در روز جمعه در مقابل عدم استفاده از تعطیلی جمعه، ۴۰٪ اضافه بر مزد روزهای عادی خواهد بود. فرمول محاسبه جمعه کاری با تعطیلی در روز دیگر:
دستمزد هر ساعت جمعه کاری = دستمزد هر ساعت کار عادی × ۱.۴
نحوه محاسبه دستمزد جمعه کاری بدون تعطیل شدن در روز دیگر
در صورتی که کارفرما به هر دلیلی (معمولاً به دلیل نیاز شدید کاری و عدم امکان اعطای تعطیل جبرانی) کارگر را در روز جمعه مشغول به کار کند و روز دیگری را به عنوان تعطیل جبرانی تعیین نکند، ساعات کار جمعه علاوه بر ۴۰٪ فوقالعاده جمعه کاری، مشمول ۴۰٪ فوقالعاده اضافه کاری نیز خواهد بود. بدین ترتیب، مجموعاً کارگر ۸۰٪ اضافه بر مزد یک ساعت کار عادی دریافت میکند.
به طور خلاصه، اشتغال در روز جمعه بدون اختصاص یک روز تعطیل جبرانی، نقض حق اساسی کارگر برای استراحت هفتگی محسوب میشود؛ حتی با پرداخت اضافه مزد، این اقدام از نظر قانون کار مطلوب نیست و میتواند برای کارفرما تبعات قانونی به همراه داشته باشد. فرمول محاسبه جمعه کاری بدون تعطیل شدن در روز دیگر:
فوق العاده جمعه کاری = مزد ثابت هر ساعت × ۱.۹۶
مطالعه بیشتر: انواع ساعات کاری
جمعه کاری در ماموریت
این فوق العاده به این معناست که کارگری در روز جمعه که روز تعطیل هفتگی است، به انجام وظایف خود در ماموریت ادامه میدهد. در این شرایط، قوانین جمعهکاری قانون کار همچنان اجرا میشود، اما با توجه به شرایط ماموریت نکات خاصی وجود دارد.
- پرداخت اضافهکاری برای ساعات جمعهکاری
طبق ماده ۶۱ قانون کار، ساعات کاری روز جمعه برای کارگران در ماموریت بهعنوان اضافهکاری محاسبه میشود. این بدان معناست که برای هر ساعت کار در روز جمعه علاوه بر دستمزد معمول، ۴۰٪ اضافهکاری به آن افزوده میشود. - پرداخت هزینههای ماموریت در روز جمعه
اگر کارگر در روز جمعه در ماموریت باشد، علاوه بر اضافهکاری، هزینههای مربوط به ماموریت مانند هزینه سفر، اقامت و سایر مواردی که طبق قرارداد ماموریت تعیین شده است، باید بهطور کامل پرداخت شود.
شروط جمعه کاری
قانون جمعه کاری کارگران و مقررات مربوط به آن در قانون کار و بخشنامههای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی آمده است. مهمترین شروط جمعهکاری عبارت است از:
شرط رضایت کارگر: کارفرما تنها در صورتی میتواند از کارگر بخواهد روز جمعه کار کند که رضایت کامل و ترجیحاً کتبی کارگر را داشته باشد. این رضایت باید آزادانه و بدون هرگونه فشار یا اجبار اخذ شود.
پرداخت حق اضافه کاری: کار در روز جمعه مشمول پرداخت اضافهکاری میشود و میزان آن معمولاً بیشتر از اضافهکاری در روزهای عادی است. کارفرما موظف است این مبلغ را مطابق قانون پرداخت کند.
جبران روز تعطیلی: در صورت امکان، کارفرما باید یک روز تعطیل دیگر در طول هفته به کارگر اختصاص دهد تا تعطیلی روز جمعه جبران شود.
نوع کار: برخی مشاغل مانند بیمارستانها، مراکز درمانی، اورژانس و خدمات ضروری به دلیل شرایط کاری خود ناگزیر به فعالیت در روزهای تعطیل هستند. با این حال، حتی در این مشاغل هم رعایت رضایت کارگر و پرداخت اضافهکاری الزامی است.
حداکثر ساعات کار: مجموع ساعات کاری کارگر در طول هفته، حتی با احتساب جمعهکاری، نباید از حد مجاز تعیینشده در قانون کار تجاوز کند.
تفاوت جمعه کاری با تعطیل کاری و اضافه کاری
تفاوت جمعه کاری با تعطیل کاری و اضافه کاری به شرح زیر است:
مطالعه بیشتر: نحوه محاسبه حقوق
جمعبندی
جمعهکاری طبق ماده ۶۲ قانون کار به کاری گفته میشود که کارگر به درخواست کارفرما در روز جمعه انجام میدهد و در ازای آن حداقل ۴۰٪ اضافه بر مزد عادی دریافت میکند. دریافت تعطیل جبرانی در روز دیگری از هفته، حق مسلم کارگر است و عدم اعطای آن، کارفرما را مکلف به پرداخت ۸۰٪ اضافه بر مزد عادی میکند. آیا شما تا به حال تجربه کار در روز جمعه را داشتهاید؟ چگونه با چالشهای محاسبه حقوق آن روبرو شدهاید؟ نظرات و تجربیات خود را در کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. جمعه کاری کارگران شیفتی به چه صورت است؟
معمولاً به صورت اضافهکاری محسوب میشود و قوانین خاص خود را دارد. طبق قانون کار، اگر کارگری در روز جمعه به کار پرداخته باشد، برای ساعات کاری در این روز باید حداقل ۴۰ درصد بیشتر از دستمزد معمولی خود دریافت کند.
۲. آیا جمعه کاری مشمول بیمه است؟
بله، مزد فوق العاده در روز جمعه مشمول کسر حق بیمه است.
۳. جمعه کاری در ماموریت چگونه است؟
طبق ماده ۶۱ قانون کار، اگر کارگری در روز جمعه در حال انجام ماموریت باشد و در این روز مشغول به کار شود، این ساعات بهعنوان اضافهکاری محسوب میشود و باید ۴۰ درصد بیشتر از دستمزد معمولی کارگر پرداخت شود. این قاعده برای کارگرانی که در ماموریت هستند، مشابه سایر کارگران است.
۴. آیا جمعه کاری مشمول مالیات است؟
بله، جزء درآمد مشمول مالیات است.
۵. تفاوت جمعه کاری و تعطیل کاری چیست؟
در جمعه کاری، فقط برای کار در روز جمعه و مطابق با نرخ مشخص ۴۰% اضافه بر مزد عادی، مبلغ فوقالعاده به کارگر تعلق میگیرد. اما در تعطیل کاری، اضافهکاری مربوط به ساعات کاری مازاد در سایر روزهای تعطیل محاسبه و پرداخت میشود.
سلام. یکی از کارمند ها دوشنبه رو بعنوان روز تعطیل انتخاب کرده، یعنی قراردادش اینجوریه که جمعه ها میاد سرکار ولی دوشنبه ها تعطیله. هر هفته برنامه همینه. حالا محاسبه جمعه کاری برای این کارمند چجوریه؟ همچنان باید برای کار در جمعه بهش ضریب بدیم؟ یا جمعه روز معمولی میشه و بجاش برای کار در دوشنبه بهش ضریب بدیم؟
سلام وقت به خیر من در یک کارخانه کار میکنم دو هفته شب هستم و دوهفته روز به صورت شیفتی و الزامی هفته آخر جمعه را هم همیشه مارو الزام میکنند که باید جمعه به سر کار بیایم اگر نیابیم کارانه مارو نصف میکنن و مرخصی وسط هفته رو هم یا به ما نمیدهند یا به زور میدهند سوال من اینست که اینها یکهو میایند و به صورت شفاهی میگویند که جمعه کاری است و باید بیاید سر کار آیا باید ابلاغیه بنویسند بر روی تابلو اعلانات بزنند یا شفاهی هم میشود گفت و به تبع آن الزام کرد و جریمه ؟به ما میگویند در قرارداد امضا کرده آید که هر چه شرکت گفت باید اجرا کنید و گرنه جریمه میشوید
سلام وقتتون بخیر و نیکی
تمامی موارد باید با توافق کارگر و کارفرما و بر اساس قرارداد کار باشد طبق قوانین کار، تغییر شیفت و اضافهکاری باید از قبل اطلاع داده شود و ترجیحاً بهصورت ابلاغ کتبی یا اطلاعرسانی رسمی (تابلو اعلانات، پیام داخلی یا نامه) باشد. ابلاغ شفاهی بهتنهایی معمولا کافی نیست و کارگر حق دارد اعتراض کند.
سلام وقت شما بخیر .ببخشید آیا اداره یا کارگاهی میتواند فرمول جمعه کاری را تغییر دهد و بیشتر کند ؟مثلا به جای 40 درصد کامل یعنی 100 درصد حساب کند ؟
سلام وقتتون بخیر. خیر
با درود
من در یک شرکت تولیدی قند وسکر کار میکردم که 21مرداد 1403بازنست شدم وقتی رفتم برای تسویه حساب متوجه شدم 207روز بدهی مرخصی از اینجانب کسر شده است در صورتی که شرکت ما در سال تقریبا 4یا5مله وشاید هم بعضی سالها تا 10ماه هم مدت بهره برداری داشته که در زمان بهره برداری ما مجبور بودیم به علت شیفتی بودن سیستم تولید بدونه تعطیلی کار کنیم و به صورت 12ساعت در روز جابجا میشدیم ومن در این سی سال سابقه خیلی از جمعه ها را حالا یا در شیفت شب وی روز در شرکت بودم ولی اون یک روز مرخصی که بابت جمعه کاری باید محاسبه میشود انجام نپذیرفته شده خواستم راهنمایی از طرف شما به بشود که چگونه میتوانم این حق قانونی خود را بگیرم
سلام من نگهبان شیفتی در یک اداره دولتی هستم با حکم رسمی کارگری.در ۶روز اول هفته ۴۸ساعت کارکرد دارم و جمعه را به عنوان اضافه کاری شیفت میدم لطفا نحوه محاسبه اضافه کاری یا تعطیل کاری را با استناد قانون(بندوتبصره)توضیح دهید .پیشاپیش از لطف و راهنمای شما کمال تشکر را دارم
سلام وقتتون بخیر. بابت سوال خوبتان بسیار س\اسگزاریم. برای مطالعه دقیق تر در این زمینه پیشنهاد میکنم مقاله اضافه کاری ۱۴۰۴ و تعطیل کاری را که بسیار به این موضوع پرداخته شده است را مطالعه بفرمایید.
سلام وقتتون بخیر نگهبان سازمان دولتی هستم تابع قانون کار کارگری حق شیفت بهمون اداره توی حکم هست ولی جمعه کاری وتعطیل کاری بهمون نمیدن چیکار کنیم این معضل حل بشه
سلام وقتتون بخیر. آنچه که در متن قرارداد توافق شده است بستگی دارد و در صورت تخطی از قوانین باید به اداره کار محل مراجعه کنید
سلام من کارفرما هستم خواهشمندم برای اینکه مدیون کارگرنشوم
به سوالم دقیق پاسخ دهید
من تعدادی کارگر دارم کسانی که هفته را کامل کار نمیکنند بعضی ها سه روز بعضی ها دوروز
وبعضی چهار روز کار میکنند روز جمعه ی اینها را چگونه حساب کنم آیا تعلق میگیرد یا خیر
سلام وقتتون بخیر
بله روزهای تعطیل رسمی و روزهای جمعه به نسبت کارکرد افراد باید تعلق بگیرد.
مثلا شخصی که نیمی از ساعت موظفی را کار نماید، از 4 جمعه حقوق 2 جمعه به فرد تعلق میگیرد.
پس پایه سنوات کو تو محاسبه مزد ثابت باید پایه سنوات هم لحاظ میشد
سلام
اعداد داخل مقاله صرفا یک مثال بوده و پایه سنوات در این مورد داخل خود حقوق در نظر گرفته شده است پس در واقع در محاسبه مزد ثابت، پایه سنوات هم لحاظ شده است.