حق السعی چیست؟ نحوه محاسبه حق السعی 1404 + جدول

مفاهیم حق السعی، مزد و مزایای نقدی و غیرنقدی که به کارگران تعلق می‌گیرد، مفاهیمی هستند که در عین شباهت، تفاوت‌هایی باهم دارند؛ همین باعث می‌شود که این مفاهیم کمی نامفهوم به نظر برسند. در این مقاله قصد داریم یکی از مفاهیم پرکاربرد در قانون کار یعنی حق السعی و هرآنچه باید درباره آن بدانید را بررسی کنیم.

تعریف حق السعی در قانون کار

طبق ماده ۳۴ قانون کار، به کلیۀ دریافتی‌های قانونی که کارگر طبق قرارداد کار از آنها بهره‌مند می‌شود، حق السعی ‌می‌گویند. این موارد شامل مزد یا حقوق، حق عائله‌مندی، هزینه مسکن، خواربار، ایاب و ذهاب، مزایای‌ غیرنقدی، پاداش افزایش تولید، سود سالانه و… می‌شود.

حالا که با تعریف حق السعی آشنا شدیم، در قسمت بعد قصد داریم بررسی کنیم که حق السعی مشمول چه مواردی می‌شود و نحوه محاسبه آن چگونه است.

حق السعی مشمول چه مواردی می‌شود؟

حق السعی شامل تمام پرداختی‌های قانونی به کارگر می‌شود. به طور کلی، موارد زیر مشمول حق السعی هستند:

• حقوق پایه: دستمزدی است که براساس سابقه کار، مهارت فرد و شرایط کاری در نظر گرفته می‌شود.
• عیدی و پاداش: مبلغی است که کارفرما به عنوان عیدی و پاداش آخر سال به کارگران پرداخت می‌کند. حداقل این مبلغ برابر با دو ماه پایه حقوق است. 
• کمک هزینه معیشت: بن کارگری یا کمک هزینه معیشت مبلغی است که برای رفع نیازهای کارگران در نظر گرفته می‌شود.
• اضافه کاری و مزایا: مبلغی است که به کارگر در زمان اضافه کاری تعلق می‌گیرد که مقدار آن 40 درصد بیشتر از مزد ساعات عادی است.
• حق مسکن: مبلغی است که به عنوان کمک هزینه مسکن برای کارگران واریز می‌شود.
• حق اولاد: مبلغی است که کارگران دارای فرزند دریافت می‌‌کنند. حق اولاد معمولاً سه برابر حداقل مزد روزانه برای هر فرزند است که تا دو فرزند قابل پرداخت است.
• حق تاهل، پاداش افزایش تولید و هزینه خوارو‌بار نیز از دیگر موارد حق السعی هستند.

نحوه محاسبه حق السعی ۱۴۰۴

نحوۀ محاسبه حق السعی براساس تمام مزایای نقدی و غیرنقدی در نظر گرفته شده برای کارگر است. به عبارت دیگر، محاسبه حق السعی کارگر بر اساس مزد هر ساعت کاری، اضافه‌کاری، شب‌ کاری، جمعه کاری، عیدی، پاداش، سنوات ماهانه و سالانه انجام می‌گیرد. سپس با مجموع تمام این موارد براساس ساعت کاری کارگر، حق السعی او مشخص شده و پرداخت می‌شود.

جدول حق السعی ۱۴۰۴

محاسبه دقیق حق السعی باید طبق مراحل زیر انجام شود:

برای خیلی از افراد سوال پیش می‌آید که اگر زمانی اخراج شدیم، پرداخت حق السعی بر چه اساسی است و چطور محاسبه می‌شود؟ در ادامه این موضوع و نحوه محاسبه آن را توضیح می‌دهیم.

حق السعی ایام بلاتکلیفی

اگر کارگر به دلایل مختلف از کار اخراج شود، باید مدت زمانی را برای دریافت حکم نهایی هیات حل اختلاف منتظر باشد. به فاصله‌ای که بین اخراج شدن تا صادر شدن حکم وجود دارد، ایام بلاتکلیفی می‌گویند. زمانی که کارگر ایام بلاتکلیفی را پشت سرمی‌گذارد، کارفرما موظف است براساس قانون، حق‌السعی کارگر را مانند گذشته پرداخت کند. به پرداختی کارفرما در این زمان، حق السعی ایام بلاتکلیفی می‌گویند.

نحوه محاسبه حق السعی ایام بلاتکلیفی

یکی از علامت سوال‌های ذهن کارگران این است که نحوۀ محاسبه حق السعی ایام بلاتکلیفی چگونه است؟ باید بگوییم که محاسبه حق السعی ایام بلاتکلیفی مانند ایام عادی انجام می‌گیرد؛ یعنی براساس قرارداد، تمام مزایای نقدی و غیرنقدی به طور جداگانه محاسبه و به حساب نیروی کار واریز می‌شود. 

تقریبا با موضوع‌های مهم در خصوص حق السعی آشنا شدیم. شاید برایتان سوال باشد زمانی که حق السعی دریافت می‌کنید، چگونه و تحت چه شرایطی می‌توانید از مرخصی‌های خود استفاده کنید؟ در ادامه مطلب، مفصل به این موضوع پرداخته‌ایم.

شرایط استفاده از مرخصی با دریافت حق السعی 

طبق قانون کار، تمامی کارگران و کارمندان با وجود دریافت حق السعی، حق استفاده از مرخصی‌های مختلف را دارند. بیایید با انواع مرخصی و نحوۀ استفاده از آنها آشنا شویم:

مرخصی استحقاقی

هر کارگر در یک سال، حق استفاده از ۳۰ روز (با احتساب ۴ جمعه) مرخصی استحقاقی را دارد که شامل دریافت حقوق می‌شود. مرخصی‌ها به صورت ساعتی و روزانه قابل استفاده است. همچنین براساس ماده ۶۶ قانون کار، کارگر نمی‌تواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره کند.

مرخصی استعلاجی

براساس ماده ۷۴ قانون کار، مدت مرخصی استعلاجی با تایید سازمان تامین اجتماعی، جزء سوابق کار و بازنشستگی کارگران محسوب خواهد شد. یعنی شخص در زمانی که مرخصی استعلاجی است، حقوق دریافت می‌کند.

مرخصی ویژه حج

براساس ماده ۶۷ قانون کار، هر کارگر به منظور ادای فریضه حج واجب می‌تواند در تمام مدت کار خویش فقط برای یک نوبت و یک ماه به عنوان مرخصی استحقاقی‌ یا مرخصی بدون حقوق استفاده کند.

مرخصی زایمان

مرخصی زایمان مخصوص خانم‌های باردار است و مدت آن ۹۰ روز است که جزئی از حقوق کارگران محسوب می‌شود.

مرخصی اضطراری

براساس ماده ۷۳ قانون کار، کلیۀ کارگران در موارد ذیل حق برخورداری از سه روز مرخصی با استفاده از مزد را دارند:

• ازدواج دائم
• فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان

مرخصی استحقاقی کارگران فصلی

بر اساس ماده ۶۹ قانون کار، میزان مرخصی استحقاقی کارگران فصلی بر حسب ماه‌های کارگر تعیین می‌شود.

خیلی اوقات افراد مزد و حق السعی را باهم اشتباه می‌‌گیرند. به همین دلیل در ادامه مزد را تعریف کرده و تفاوت مزد و حق السعی را بررسی می‌کنیم.

تعریف مزد در قانون کار 

تعریف مزد به زبان ساده، مطابق ماده ۳۵ قانون کار عبارت است از کلیهٔ پرداخت‌های نقد یا غیرنقد که در برابر انجام کار به کارگر پرداخت می‌شود.

مزد کارگران در هر سال توسط شورای عالی کار تعیین شده و واریز حداقل مبلغ مزد به صورت نقدی برای کارگران الزامی است. بنابراین، مزد کارگران زمانی می‌تواند غیرنقدی در نظر گرفته شود که کارگر مبلغی بیش از حداقل مزد تعیین شده دریافت کند. اگر مابقی مزد کارگر به صورت غیرنقدی پرداخت شود، ارزش نقدی آن باید به طور دقیق محاسبه شود. لازم به ذکر است که این ارزش نقدی باید به صورت توافقی میان کارفرما و کارگر تعیین شود و در نهایت در قرارداد کار به ثبت برسد. 

• تبصره ۱: چنانچه مزد با ساعات انجام کار مرتبط باشد، مزد ساعتی و در صورتی که بر اساس میزان انجام کار و یا محصول تولید شده باشد،‌ کارمزد و چنانچه بر اساس محصول تولید شده و یا میزان انجام کار در زمان معین باشد، کارمزد ساعتی نامیده می‌شود. چنانچه مزد کارگر به صورت ساعتی باشد، کارفرما موظف است مزد او را در پایان هر روز کاری بپردازد.
• تبصره ۲: ضوابط و مزایای مربوط به مزد ساعتی، کارمزد ساعتی و مشاغل قابل شمول موضوع این ماده که با پیشنهاد شورای عالی کار به‌ تصویب وزیر کار و امور اجتماعی خواهد رسید تعیین می‌شود. حداکثر ساعات کار موضوع ماده فوق نباید از حداکثر ساعت قانونی کار تجاوز کند.

تفاوت حق السعی و مزد در قانون کار

مزد مبلغی است که کارگر در قبال انجام کار دریافت می‌کند، اما حق السعی شامل تمامی دریافتی‌های کارگر اعم از اضافه‌کاری، شب‌کاری، پاداش، عیدی، حق جذب، حق تاهل، هزینه تولد فرزند، حق اولاد و… می‌شود. مزد معمولاً به صورت روزانه پرداخت می‌شود و حق السعی به صورت ماهانه پرداخت می‌شود.

نمونه قرارداد حق السعی

تنظیم قرارداد به صورت دقیق و شفاف در هر معامله کاری از اهمیت زیادی برخوردار است. حق السعی نیز بخشی از قراردادهای کاری است که موارد آن اعم از مزد پایه، مزایای نقدی و غیر نقدی، اضافه کاری، پاداش و… باید کاملاً واضح در قسمت مورد نظر ذکر شود. در اینجا نمونه‌ای از قرارداد حق السعی را برای شما قرار داده‌ایم. 

دانلود فایل نمونه قرارداد حق السعی 

جمع‌بندی

در این مقاله، دربارۀ حق السعی در قانون کار، موارد مشمول، نحوۀ محاسبه، تعریف مزد و تفاوت آن با حق السعی صحبت کردیم. اگر در خصوص حق السعی و موارد مربوط به آن سوال دارید، می‌توانید از طریق کامنت سوالات خود را مطرح کنید، متخصصان محاسبان مشتاقانه منتظر راهنمایی کردن شما هستند. 

سوالات متداول