
هر سال با ابلاغ حداقل حقوق و دستمزد توسط شورای عالی کار، بحث داغ دیگری هم در میان کارفرمایان و کارکنان مطرح میشود: افزایش حقوق سایر سطوح مزدی. اما منظور از “سایر سطوح مزدی” دقیقاً چیست؟ چه کسانی مشمول این نوع افزایش میشوند؟ آیا همهی کارکنان غیر حداقلی، به یک اندازه مشمول افزایش هستند؟ در این مقاله از محاسبان، به این پرسشها پاسخ داده و با رویکردی تحلیلی افزایش سایر سطوح مزدی در سال ۱۴۰۵ را بررسی میکنیم.
افزایش سایر سطوح مزدی ۱۴۰۵
سایر سطوح دستمزدی به سطوحی از دستمزد گفته میشود که بالاتر از حداقل مزد مصوب شورای عالی کار قرار دارند و معمولاً شامل کارگران باسابقه، ماهر یا دارای رده شغلی مشخص هستند.
تاکنون، مصوبه رسمی شورای عالی کار برای سال ۱۴۰۵ منتشر نشده است. با این حال با نگاهی به روند افزایش سایر سطوح مزدی در سالهای گذشته، میتوان پیشبینیهایی ارائه داد. در سال ۱۴۰۳، درصد سایر سطوح دستمزدی نسبت به سال قبل ۲۲٪ بهعلاوه مبلغ ثابت روزانه ۲۳۰٬۰۲۶ ریال افزایش یافت و در سال ۱۴۰۴، این افزایش به حدود ۳۲٪ بهعلاوه مبلغ ثابت روزانه ۳۱۰٬۵۳۶ ریال رسید.
با استناد به این روند، انتظار میرود که درصد افزایش سایر سطوح مزدی در سال ۱۴۰۵، در بازهای بین ۳۵ تا ۴۲ درصد نسبت به سال ۱۴۰۴ قرار گیرد.
انواع سطوح مزدی قانون کار

براساس دستورالعملهای وزارت کار، کارکنانی که حقوق پایه آنها بیشتر از حداقل حقوق مصوب است، در دستهی سایر سطوح مزدی قرار میگیرند. اما همین گروه هم به سه دسته مختلف تقسیم میشوند که در ادامه بهطور کامل آنها را توضیح میدهیم.
دسته اول: حقوق بالاتر از مصوب وزارت کار
این دسته مربوط به پرسنلی است که از سالهای گذشته، حقوق پایه آنها بالاتر از حداقل دستمزد مصوب وزارت کار بوده است. وزارت کار اعلام کرده این افراد در سال جدید علاوه بر افزایش عمومی دستمزد، مشمول افزایش سایر سطوح مزدی خواهند بود. این گروه معمولاً شامل نیروهای باتجربه، نیروهای رسمی یا افراد دارای تخصص خاص است.
دسته دوم: افزایش سابقه کار و پایه سنوات
این دسته شامل کارکنانی میشود که در سال اول اشتغال حداقل دستمزد را دریافت میکردند، اما در سال دوم با توجه به نوع فعالیت، حقوقی بالاتر از حداقل دریافت کردهاند. اگر این پرسنل در سال جدید در همان سازمان فعالیت داشته باشند، مشمول افزایش سایر سطوح مزدی خواهند شد.
دسته سوم: کارگاههای دارای طرح طبقهبندی مشاغل
در کارگاههایی که طرح طبقهبندی مشاغل مصوب وزارت کار را اجرا میکنند، دستمزدها براساس گروه شغلی تعیین میشود. در این سیستم، معمولاً مزد گروه شغلی یک، معادل حداقل حقوق مصوب است و کارگران گروههای شغلی دو به بالا، مشمول سایر سطوح مزدی محسوب میشوند. افزایش حقوق این کارگران نیز طبق فرمول ویژه سایر سطوح محاسبه میشود.
نکته مهم |
افزایش حقوق سالانه بر مبنای سایر سطوح دستمزدی، روی مزد گروهی اعمال میشود و نه صرفاً حداقل دستمزد. به همین دلیل، کارکنان دارای گروه شغلی بالاتر، افزایش ریالی و درصدی بیشتری نسبت به حداقلبگیران تجربه میکنند.
جدول سایر سطوح مزدی ۱۴۰۵
یکی از بهترین روشها برای درک بهتر تغییرات مزد، مقایسهٔ افزایش سایر سطوح مزدی در دو سال متوالی است. در جدول سایر سطوح مزدی میتوانید درصد افزایش ارقام مصوب شورای عالی کار برای سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ را در کنار پیشبینی سال ۱۴۰۵، مشاهده کنید:

نکته مهم |
ارقام و درصد درج شده برای سایر سطوح مزدی ۱۴۰۵، صرفاً بر پایه تحلیل روند سالهای گذشته بوده و تا زمان انتشار بخشنامه شورای عالی کار، اعتبار قانونی ندارد. مبنای قطعی پرداخت حقوق و مزایا، بخشنامهٔ مصوب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
محاسبه سایر سطوح مزدی ۱۴۰۵
محاسبه حقوق برای مشمولین سایر سطوح دستمزدی، سه بخش اصلی دارد. برای محاسبه دقیق، باید هر بخش را جداگانه در نظر گرفت:
- حقوق پایه (شامل مزایای به تبع شغل): این بخش شامل مزد مبنا و مزایایی مانند حق سرپرستی، حق سختی کار و فوقالعاده شغل است. افزایش سالانه سایر سطوح (مثلاً ۳۵٪ + عدد ثابت) تنها به این بخش اعمال میشود. پایه سنوات در این بخش لحاظ نمیشود.
- پایه سنوات: مبلغی ثابت که به ازای هر سال سابقه کار در همان کارگاه، به صورت تجمیعی به حقوق پایه اضافه میشود. مبلغ روزانه پایه سنوات برای سال ۱۴۰۴، ۹۴،۰۰۰ ریال بود. این مبلغ برای سال ۱۴۰۵ نیز متعاقباً اعلام خواهد شد.
- مزایای رفاهی و انگیزشی: شامل حق مسکن، حق اولاد، حق تأهل و بن کارگری است. افزایش این موارد معمولاً برای همه کارگران (اعم از حداقلگیر و سایر سطوح) یکسان است و در بخشنامه جداگانهای اعلام میشود.
فرمول محاسبه سایر سطوح مزدی
مطابق بخشنامههای سالهای گذشته، فرمول افزایش سایر سطوح دستمزدی همواره به این شکل بوده است: اعمال یک درصد افزایش بر روی «مزد مبنا» و سپس افزودن یک «مبلغ ثابت».
مزد مبنا طبق ماده ۳۶ قانون کار، شامل مزد پایه و مزایای مستمر به تبع شغل (مانند حق سرپرستی، حق سختی کار، فوقالعاده شغل) است. توجه کنید که پایه سنوات و مزایای رفاهی (مانند حق مسکن، بن خواربار، حق اولاد) جزء مزد مبنا نیستند و جداگانه محاسبه میشوند.
فرمول کلی پیشبینیشده برای محاسبه مزد روزانه ۱۴۰۵ به این صورت خواهد بود:
مزد روزانه ۱۴۰۵ = (مزد مبنا (پایه) روزانه ۱۴۰۴ × (۱ + درصد افزایش سال ۱۴۰۵)) + مبلغ ثابت روزانه ۱۴۰۵
جمعبندی
افزایش سایر سطوح مزدی ۱۴۰۵ برخلاف حداقل حقوق ۱۴۰۵، از الگویی ترکیبی پیروی میکند که هم شامل درصد افزایش و هم یک مبلغ ثابت ریالی است. با بررسی روند دو سال گذشته، میتوان انتظار داشت درصد افزایش این گروه برای سال آینده در بازه ۳۵ تا ۴۲ درصد قرار گیرد، هرچند تصمیم نهایی منوط به توافق در شورای عالی کار است. به نظر شما کدام سناریوی افزایش سایر سطوح دستمزدی در سال ۱۴۰۵ واقعبینانهتر است؟ نظرات خود را در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
۱. سایر سطوح مزدی شامل چه کسانی میشود؟
پرسنل با سابقه کار بیش از یک سال، قرارداد بالاتر از حداقل مزد یا مزایای گروه شغلی ۲ و بالاتر.
۲. درصد افزایش سایر سطوح مزدی در سال ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود؟
پیشبینی میشود با افزایش ۳۵٪ تا ۴۲٪، بسته به شرایط اقتصادی و تورم همراه باشد.
۳. عیدی و سنوات کارگران مشمول سایر سطوح دستمزدی چگونه محاسبه میشود؟
مبنای محاسبه عیدی، آخرین مزد ثابت روزانه (شامل مزد پایه و مزایای ثابت شغل) است. بنابراین، از آنجا که مزد روزانه این کارگران بالاتر است، مبلغ عیدی آنها به نسبت بیشتر خواهد بود.
نظرات