جدیدترین گروه بندی مشاغل مالیاتی مودیان در سال 1402

سازمان امور مالیاتی به منظور سهولت در تعیین تکالیف مالیاتی مودیان، اقدام به گروه بندی مالیاتی صاحبان کسب و کارها نموده است. میزان درآمد حاصل از فروش صاحبان کسب و کارها، مهمترین پارامتر تعیین گروه مودیان میباشد. در این مقاله از سری مقالههای آموزش مالیات قصد داریم شما را با گروه بندی مشاغل مالیاتی (tax grouping of businesses income) برای مالیات بر عملکرد اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغل آشنا نماییم. همچنین تکالیف و حداقل مدارک مورد نیاز هر گروه برای تهیه اظهارنامه مالیاتی را برای شما شرح دهیم. با محاسبان همراه باشید.
گروه بندی مشاغل مالیاتی 1401
سازمان امور مالیاتی طی بخشنامه 200/1401/8 مورخ 1401/2/10، جدیدترین اصلاحیه آییننامه ماده 95 ق.م.م را ابلاغ نمود. در این اصلاحیه مواد 1، 2، 7 و 8 آییننامه اجرایی ماده 95 با موضوعات تعیین سقف درآمد مودیان برای گروه بندی مشاغل مالیاتی همچنین تغییر تعاریف پایانه فروش، سامانه مودیان مالیاتی، صورتحسابهای الکترونیکی و مواردی از این دست اصلاح شد. موارد اصلاح شده از 1401/1/1 لازم الاجرا هستند.
صاحبان مشاغل موضوع ماده 97 ق.م.م بر اساس شاخصها و معیارهای مشخص شده از سوی سازمان امور مالیاتی به سه گروه تقسیم میشوند. مهمترین معیار سازمان مالیاتی برای گروه بندی مشاغل مالیاتی، میزان درآمد مودیان بر اساس حجم و نوع فعالیت آنها است. گروههای مالیاتی در نگهداری و ارائه اسناد و مدارک با یکدیگر متفاوت هستند.
به این ترتیب، گروه بندی مشاغل مالیاتی به صورت زیر خواهد بود:
- صاحبان مشاغل گروه اول مالیاتی
- صاحبان مشاغل گروه دوم مالیاتی
- صاحبان مشاغل گروه سوم مالیاتی
صاحبان مشاغل گروه اول مالیاتی
کلیه اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغلی که یکی از سه شرط زیر را داشته باشند، جزء مشاغل گروه اول مالیاتی محسوب میشوند:
1- درآمد ابرازی آنها (اعم از فروش کالا و یا فروش توام کالا و ارائه خدمات) بر اساس اظهارنامه مالیاتی عملکرد دو سال قبل آنها بیش از مبلغ 150 میلیارد ریال معادل (15,000,000,000 تومان) باشد. (بر اساس جزء 9 بند الف ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 95 ق.م.م)
2- آخرین درآمد قطعی شده (فروش کالا یا فروش توام کالا و ارائه خدمات آنها) بیش از 150 میلیارد ریال باشد؛ معیار سنجش درآمد قطعی شده، برگ قطعی مالیات ابلاغی به مودی یا نماینده قانونی او، تا پایان دی ماه سال قبل است.
📌 مثال: برای عملکرد سال 1401، آخرین درآمد قطعی شده تا پایان دی ماه سال 1400، مورد بررسی قرار میگیرد.
3- اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغل زیر فارغ از حجم فعالیتشان جزء اشخاص حقیقی گروه اول هستند:
- دارندگان کارت بازرگانی (واردکنندگان و صادرکنندگان)
- صاحبان مشاغل صرافی
- صاحبان هتلهای سه ستاره و بالاتر
- صاحبان کارخانهها و واحدهای تولیدی و بهرهبرداران معادن دارای جواز تاسیس و پروانه بهرهبرداری از وزارتخانه ذیربط
- صاحبان بیمارستانها، زایشگاهها و کلینیکهای تخصصی
- فروشگاههای زنجیرهای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه ذیربط
- صاحبان موسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری، خدمات مالی و ارائهدهندگان خدمات مدیریتی، مشاورهای، انفورماتیک و طراحی سیستم
- صاحبان موسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری
صاحبان مشاغل گروه دوم مالیاتی
بر اساس بند ب ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 95 ق.م.م، کلیه اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغلی که یکی از دو شرط زیر را داشته باشند در گروه دوم گروه بندی مشاغل مالیاتی قرار میگیرند:
1- درآمد ابرازی آنها (اعم از فروش کالا و یا فروش کالا و ارائه خدمات) بر اساس اظهارنامه مالیات بر عملکرد دو سال قبل، بیشتر از 50 میلیارد ریال و کمتر یا برابر با 150 میلیارد ریال باشد.
2- آخرین درآمد قطعی شده (فروش کالا یا فروش کالا و ارائه خدمات) آنها بر اساس برگ قطعی مالیات ابلاغی تا پایان دی ماه سال قبل، بین 50 میلیارد ریال تا 150 میلیارد ریال باشد.
صاحبان مشاغل گروه سوم مالیاتی
این گروه شامل کسب و کارهای کوچک است؛ به عبارت دیگر، اشخاص حقیقی که در دو گروه فوق قرار نمیگیرند، در لیست مشاغل گروه سوم گروه بندی مشاغل مالیاتی قرار خواهند گرفت.
📌 نکته مهم: مودیانی که در گروههای پایینتر گروه بندی مشاغل مالیاتی قرار دارند، مجاز به تسلیم اظهارنامه گروههای بالاتر هستند؛ به عنوان مثال مودیان گروه سوم میتوانند اظهارنامه مالیاتی گروه اول یا دوم را تکمیل و ارسال نمایند؛ اما انجام این کار آنها را در گروههای بالاتر قرار نخواهد داد.
گروه بندی مشاغل مالیاتی 1400
بر اساس اصلاحیه مواد 2 و 3 آییننامه اجرایی موضوع ماده 95 اصلاحی ق.م.م مصوب 1394/4/31 (بخشنامه شماره 200/99/60 مورخ 1399/8/14 سازمان امور مالیاتی کشور) ملاک گروه بندی مشاغل مالیاتی برای عملکرد 1400 عبارت است از:
✅ گروه اول: آخرین درآمد قطعی شده یا آخرین درآمد ابرازی بیش از 55 میلیارد ریال باشد یا مشاغل موجود در لیست زیر: (بدون در نظر گرفتن درآمد آنها)
- دارندگان کارت بازرگانی (واردکنندگان و صادرکنندگان)
- صاحبان کارخانهها و واحدهای تولیدی و بهرهبرداران معادن دارای جواز تاسیس و پروانه بهرهبرداری از وزارتخانه ذیربط
- صاحبان هتلهای سه ستاره و بالاتر
- صاحبان بیمارستانها، زایشگاهها و کلینیکهای تخصصی
- صاحبان مشاغل صرافی
- فروشگاههای زنجیرهای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه ذیربط
- صاحبان موسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری، خدمات مالی و ارائهدهندگان خدمات مدیریتی، مشاورهای، انفورماتیک و طراحی سیستم
- صاحبان موسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری
✅ گروه دوم: آخرین درآمد قطعی شده یا آخرین درآمد ابرازی بین 18 تا 55 میلیارد ریال باشد.
✅ گروه سوم: مودیانی که در گروههای فوق نباشند.
📌 نکته مهم: دقت کنید که کلیه تکالیف و مدارک مورد نیاز برای گروهه بندی مشاغل مالیاتی 1400 و 1401 یکسان است و تنها تفاوت در میزان درآمد حاصل از فروش آنها است.
تکالیف مالیاتی صاحبان کسب و کار مشمول گروه بندی مشاغل مالیاتی
بهموجب ماده ۶ آییننامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم، تکالیف گروههای مختلف گروه بندی مشاغل مالیاتی در نگهداری دفاتر، اسناد و مدارک قانونی به شرح زیر میباشد:
✅ صاحبان مشاغلی که در گروه اول قرار میگیرند و همه اشخاص حقوقی باید دفاتر روزنامه، کل و سایر دفاتر را چه دستی و چه ماشینی (مکانیزه یا الکترونیکی)، که متکی به اسناد و مدارک باشد، نگه دارند و نکاتی را رعایت کنند:
- رویدادهای مالی باید براساس استانداردهای حسابداری و روزانه به ترتیب تاریخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل شود.
- مؤدیانی که دفاترشان دستی است، باید برای هر سال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالیاتی قبل نزد مراجع قانونی مربوط ثبت شده، استفاده کنند. درصورتیکه این دفاتر ثبتشده در هر سال برای ثبت عملیات مالی مؤدیان تا پایان سال مالیاتی کفایت نکند، مؤدیان میتوانند از دفاتر ثبتشده همان سال استفاده کنند.
- مؤدیان برای ثبت الکترونیکی (نرمافزاری) رویدادهای مالیشان باید از نرمافزارهای تأییدشده که با ویژگیها و معیارها و ضوابط اعلامشده سازمان منطبق باشد، استفاده کنند. سازمان موظف است ویژگیها و معیارها و ضوابط لازم برای اینقبیل نرمافزارها را بهصورت عمومی اعلام کند.
- نگهداری دفتر روزنامه واحد برای ثبت تمام عملیاتها یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر بخش از عملیات مجاز است.
- اشتباه در شمارهگذاری صفحات و همچنین اشتباهات ناشی از ثبت دفاتر در مراجع قانونی مربوط، درصورتیکه احراز شود، خللی به اعتبار دفاتر وارد نمیکند.
- تحریر دفاتر قانونی با وسایلی که بهآسانی پاک میشود، ممنوع است.
- دفاتر و اسناد حسابداری باید براساس واحد پول رایج کشور و همچنین بهزبان فارسی نوشته شود.
- درصورتیکه دفاتر موضوع این آییننامه در دست مقامات قضایی یا دیگر مراجع قانونی باشد یا اینکه به هر دلیلی که خارج از اختیار مؤدی است، دفتر در دسترس او نباشد، مؤدی میتواند حداکثر تا دو ماه دفاتر جدیدی تهیه کند و عملیات دفاتر قبلی را به دفاتر جدید منتقل نماید. در این مدت، تأخیر در نوشتن دفاتر جدید به اعتبار دفاتر خللی وارد نمیکند.
- برای اشخاص حقوقی جدید، تأخیر در نوشتن دفاتر از تاریخ ثبت شخص حقوقی و برای بقیه اشخاص از تاریخ شروع فعالیت تا دو ماه مجاز است.
- اشخاصی که شعبه یا شعبههایی دارند، موظفاند باتوجهبه روشهای حسابداری بهکاررفته، خلاصه عملیات شعبه یا شعبههای خود را درصورتیکه دفاتر ثبتشده داشته باشند، لااقل سالی یک بار (تا قبل از بستن حسابها) در دفاتر مرکز ثبت کنند و اگر شعبهها دفاتر ثبتشده نداشته باشند، خلاصه عملیات هر ماه را تا پایان ماه بعد در دفاتر مرکز ثبت کنند.
- ثبت دفاتر در طول سال مالی مجاز است؛ مشروط به اینکه تا تاریخ ثبت، هیچگونه فعالیت مالی و پولی صورت نگرفته باشد.
- ارائه دفاتر سفید و نانوشته در حکم ارائه نکردن دفاتر است.
- مؤدیان باید دفاتر و اسناد و مدارک لازم را نگهداری کنند و در صورت درخواست اداره امور مالیاتی، ارائه نمایند. اطلاعات دفاتر و اسناد و مدارک ماشینی باید به همان قالبی (فرمتی) که تولید یا ارسال یا دریافت شده، نگهداری شود.
✅ صاحبان مشاغلی که در گروه دوم گروه بندی مشاغل مالیاتی قرار میگیرند، مکلفاند برای هر سال مالیاتی، اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود را بهتفکیک و بهترتیب تاریخ وقوع هریک از رویدادهای مالی، نگه دارند و صورت درآمد و هزینه خود را بهصورت ماهانه تنظیم کنند؛ اسناد و مدارکی از قبیل اسناد خرید و فروش کالا یا ارائه خدمات.
✅ صاحبان مشاغلی که در گروه سوم گروه بندی مشاغل مالیاتی قرار میگیرند، باید برای هر سال مالیاتی، اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود را نگه دارند و خلاصه درآمد و هزینه خود را بهصورت سالانه تنظیم کنند.
📌 نکته مهم: مؤدیانی که رویدادهای مالی خود را بهصورت ماشینی (مکانیزه یا الکترونیکی) ثبت و نگهداری میکنند (بهاستثنای مؤدیان گروه اول)، لازم نیست دفاتر را بهصورت دستی ارائه کنند. نگهداری اسناد و مدارک حساب به صورت ماشینی یا دستی الزامی است.
حداقل مدارک مورد نیاز هر یک از گروه بندی مشاغل مالیاتی برای تهیه اظهارنامه مالیاتی
حداقل مدارک مورد نیاز جهت تهیه اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل موضوع آیین نامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم برای هر یک از گروه بندی مشاغل مالیاتی به ترتیب زیر است:
✅ مدارک گروه اول مالیاتی
- اطلاعات هویتی (اطلاعات هویتی و مکانی، مجوزهای فعالیت اقتصادی)
- درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق
- موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره
- واردات و صادرات کالاها و خدمات
- صورت حساب سود و زیان
- ترازنامه
- اطلاعات شرکا
- اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی
- بهای تمام شده و اطلاعات حسابرس و مدیر مالی
- اطلاعات مالک و ملک
- اطلاعات دفاتر قانونی
✅ مدارک گروه دوم مالیاتی
- اطلاعات هویتی (اطلاعات هویتی و مکانی، مجوزهای فعالیت اقتصادی)
- درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق
- موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره
- صورت درآمد و هزینه (اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینههای مربوط)
- اطلاعات اموال و داراییها مربوط به فعالیت شغلی
- ترازنامه
- اطلاعات شرکا
- اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی
- کمکهای اهدایی
✅ مدارک گروه سوم مالیاتی
- اطلاعات هویتی (اطلاعات هویتی و مکانی، مجوزهای فعالیت اقتصادی)
- درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق
- خلاصه درآمد و هزینه (اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینههای مربوط)
- اطلاعات شرکا
- اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی
- اطلاعات اموال و داراییها مربوط به فعالیت شغلی
- کمکهای اهدایی
جمع بندی
آشنایی با گروه بندی مشاغل مالیاتی 1401 و 1400، تکالیف مالیاتی صاحبان مشاغل در خصوص نگهداری دفاتر و اسناد و نیز حداقل مدارک مورد نیاز هر گروه برای تهیه اظهارنامه مالیاتی از مهمترین اطلاعات مورد نیاز در تهیه اظهارنامه مالیات بر عملکرد اشخاص حقیقی است. از این رو پیشنهاد میکنیم در صورت تمایل به انجام شخصی تکالیف مالیاتی، استفاده از مشاوره مالیاتی موسسه محاسبان را در برنامه خود قرار دهید.
مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
2 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
لطفا مقاله مینویسید اصطلاحات انگلیسی را یا ننویسید یا درست بنویسید
گروهبندی مالیاتی مشاغل را اشتباه نوشته اید
درود بر شما جناب صیفی عزیز
سپاس از توجه و انتقاد سازندتون
اصلاحات انجام شد.