احکام مالیاتی قانون بودجه 1405 + Pdf بخشنامه

قانون بودجه یکی از اسناد مهم مالی است که قانون‌گذار در انتهای هر سال آن را نسبت به سیاست‌های کلان اقتصادی و برآورد درآمدها و هزینه‌های دولت مشخص می‌کند. از آنجایی که بخش قابل توجهی از منابع درآمدی از محل مالیات تأمین می‌شود، احکام مالیاتی در قانون بودجه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مقاله از محاسبان، احکام مالیاتی قانون بودجه 1405 را بررسی می‌کنیم.

احکام مالیاتی قانون بودجه 1405

احکام مالیاتی قانون بودجه، مجموعه‌ای از مقررات و دستورالعمل‌های مالیاتی است که در لایحه بودجه سال 1405 توسط دولت پیشنهاد و پس از تصویب در مجلس شورای اسلامی به قانون تبدیل شده است. این احکام با هدف تأمین منابع مالی دولت، حمایت از تولید و کاهش فرار مالیاتی، نحوۀ اخذ معافیت، بخشودگی یا افزایش درآمدهای مالیاتی را تعیین می‌کند. در ادامه نکات مهم مالیاتی مطابق قانون بودجه 1405 را شرح می‌دهیم:

احکام مرتبط با مالیات حقوق و دستمزد

مالیات بر درآمد حقوق، یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت است که در احکام مالیاتی قانون بودجه 1405 دستخوش تغییراتی شده‌ است:

سقف معافیت مالیاتی سالانه

براساس ماده واحده قانون الزامات بودجه‌های سنواتی، سقف معافیت مالیاتی ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم برای سال ۱۴۰۵ مبلغ ۴٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و ماهانه مبلغ ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تعیین شده ‌است.

نرخ‌های مالیات تصاعدی

مالیات بر مجموع درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی (شامل حقوق، مزایا، پاداش، کارانه و …) پس از کسر معافیت مالیات حقوق ۱۴۰۵، مطابق نرخ‌های تصاعدی زیر محاسبه می‌شود:

• تا سقف ۴,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: معاف
• مازاد بر ۹,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: ۱۰ درصد
• مازاد بر ۱۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: ۱۵ درصد
• مازاد بر ۱۴,۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: ۲۰ درصد
• مازاد بر ۱۶,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: ۲۵ درصد
• بیش از ۱۶,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال: ۳۰ درصد

نرخ مالیات مقطوع برای گروه‌های خاص

براساس احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، درآمدهای حقوقی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی و آموزشی و همچنین قضات دادگستری، مشمول نرخ مالیات ثابت ۱۰ درصد می‌شوند و نرخ‌های تصاعدی فوق در مورد آن‌ها اعمال نمی‌شود.

احکام مرتبط با معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی

برای حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری، سقف‌هایی برای مجموع مشوق‌های مالیاتی در احکام مالیاتی قانون بودجه ۱۴۰۵ به شرح زیر مشخص شده است:

سقف اعتبار مشوق‌های مالیاتی

مجموع معافیت‌ها، نرخ صفر و سایر مشوق‌های مالیاتی برای درآمدهای سال ۱۴۰۵، برای کلیه مؤدیان (اشخاص حقیقی و حقوقی) که از محل درآمدهای مشمول مالیات (سود خالص) در سال ۱۴۰۵ حاصل می‌شود، مشروط به رعایت سقف‌های تعیین‌ شده در احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، به شرح زیر قابل اعمال است:

1. حد نصاب نرخ صفر مالیاتی اشخاص حقوقی تا سقف ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
2. حد نصاب نرخ صفر مالیاتی اشخاص حقیقی تا سقف ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال

به بیان ساده‌تر، هرگونه معافیت یا مشوق مالیاتی تنها تا سقف درآمد مشمول مالیات قابل اعمال است و مازاد آن، مشمول مالیات مطابق با نرخ‌های قانونی خواهند بود.

کلیهٔ اشخاص حقوقی مشمول معافیت، تخفیف یا نرخ صفر مالیاتی موظف‌اند دفاتر مالی خود را طبق استانداردهای سایر اشخاص حقوقی تنظیم و به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند.

مشوق افزایش درآمد

طبق تبصره ماده ۱۳۱ و تبصره ۷ ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، مؤدیانی که درآمد مشمول مالیات خود را نسبت به سال گذشته افزایش دهند، می‌توانند از تخفیف در نرخ مالیات بهره‌مند شوند. به این ترتیب به ازای هر ۱۰ درصد افزایش در درآمد ابرازی مشمول مالیات نسبت به سال گذشته، یک واحد درصد از نرخ مالیات کاسته می‌شود. این کاهش می‌تواند حداکثر تا سقف ۵ واحد درصد اعمال شود.

طبق بند د تبصره ۱ از احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، بعد از عبارت «۱۰ درصد» عبارت «مازاد بر ۴۵ درصد» اضافه شده است. این بدان معناست که برای برخورداری از تخفیف مالیاتی بابت افزایش درآمد، افزایش درآمد ابرازی سال ۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳ باید بیش از ۴۵٪ باشد.

شرط استفاده از این تخفیف، تسویه کامل بدهی مالیاتی سال قبل و ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت مقرر تعیین‌ شده توسط سازمان امور مالیاتی است.

احکام مرتبط با مالیات مشاغل

مقررات و احکام مرتبط با مالیات مشاغل، مستغلات و درآمدهای اتفاقی مندرج در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ و قانون مالیات‌های مستقیم عبارت است از:

تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم

تبصره ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم، یکی از مشوق‌های مالیاتی برای حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط است. بر‌ اساس تبصره 100 مالیات، صاحبان مشاغلی که میزان فروش کالا یا ارائه خدمات آن‌ها در یک سال مالیاتی کمتر از سقف تعیین‌ شده در احکام مالیاتی قانون بودجه باشد، می‌توانند به‌جای ارائه اظهارنامه مالیاتی، مالیات خود را به‌صورت مقطوع پرداخت کنند.

مطابق احکام مالیاتی قانون بودجه ۱۴۰۵، سقف درآمدی برای استفاده از تسهیلات تبصره ۱۰۰ برای عملکرد سال 1404 به ۱۵۰ برابر معافیت مالیاتی ماده ۸۴ قنون مالیات‌های مستقیم، معادل ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال افزایش یافته است.

سقف معافیت درآمد مشاغل و مستغلات

در اجرای احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، میزان معافیت درآمد سالانه مشمول مالیات مستغلات اشخاص فاقد درآمد موضوع ماده ۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم و همچنین میزان معافیت درآمد سالانه مشمول مالیات مشاغل موضوع ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم، مبلغ ۲٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال تعیین شده است.

مالیات بر درآمد اتفاقی

درآمد سالانه اشخاص موضوع بند «ل» ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، تا سقف معادل دو برابر میزان معافیت موضوع ماده ۸۴ در سال ۱۴۰۵ معادل ۹٬۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال از پرداخت مالیات معاف و درآمد مازاد بر آن، مشمول مالیات بر‌اساس نرخ‌های مقرر در قانون خواهد بود.

احکام مرتبط با مالیات خانه‌های لوکس

موضوع چالشی جدیدی که قانون‌گذار به آن پرداخته است، مبحث مالیات بر زمین‌ها و املاک با ارزش بالا (مالیات خانه های لوکس) است. طبق این بند از احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، زمین‌های با کاربری مسکونی که ارزش روز آن‌ها بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم بیش از ۵۰۰ میلیارد ریال باشد و زمین‌های فاقد اعیانی با کاربری اداری یا تجاری و واحدهای مسکونی که ارزش هر یک بیش از ۷۵۰ میلیارد ریال باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان دو در هزار می‌شوند. 

موارد معاف از مالیات خانه‌های لوکس، عبارت است از:

1. واحدهای مسکونی در حال ساخت از این مالیات معاف هستند.
2. واحدهای مسکونی متعلق به افرادی که تنها مالک یک واحد مسکونی هستند و این مالکیت برای حداقل ۱۰ سال گذشته مداوم بوده است، از این مالیات معاف هستند.
3. واحدهای مسکونی غیرمجاز تا زمان دریافت پروانه ساخت یا اجرای احکام کمیسیون‌های مواد ۹۹ و ۱۰۰ قانون شهرداری، مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات واحدهای مجاز خواهند بود.

احکام مرتبط با مالیات خودروهای لوکس

براساس احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، این قانون با هدف اخذ مالیات از خودروهای لوکس و گران‌قیمت، ایجاد عدالت مالیاتی و افزایش درآمدهای دولت طراحی شده است. تمرکز این حکم بر خودروهایی است که ارزش آن‌ها بیش از مقدار مشخص شده باشد، بدین ترتیب این مالیات صرفاً به دارایی‌های لوکس محدود می‌شود.

خودروهای سواری و وانت‌های دوکابین با پلاک شخصی که متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی غیردولتی هستند و ارزش روز خودرو آن‌ها بیش از ۷۵ میلیارد ریال باشد، نسبت به مازاد بر این مبلغ، مشمول مالیات سالانه خودرو به نرخ ۱ درصد می‌شوند. مبنای محاسبه مالیات خودروهای گران قیمت، بر مبنای ارزش روز خودرو مطابق با ماده ۳۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده توسط سازمان امور مالیاتی تعیین می‌شود.

احکام مرتبط با قانون مالیات بر ارزش افزوده

براساس ماده ۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده، در سال ۱۴۰۵ نرخ مالیات بر ارزش افزوده و جرایم مربوط به بند ۲۶ این قانون به میزان یک واحد درصد افزایش می‌یابد و به ۱۰ درصد می‌رسد. این افزایش به عنوان سهم دولت در نظر گرفته شده و منابع حاصل از آن برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان مصرف می‌شود.

احکام مرتبط با حقوق ورودی

حقوق ورودی کالاهای وارداتی در چارچوب احکام مالیاتی قانون بودجه سال 1405 با هدف تنظیم بازار، حمایت از برخی کالاهای اساسی و مدیریت واردات تعیین شده است. بر این اساس:

• خودروهایی که تا پایان سال ۱۴۰۳ به مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی وارد شده‌اند و قرار است به سرزمین اصلی منتقل شوند، نرخ عوارض تبدیل آن‌ها معادل حقوق ورودی خودروی مشابه در سال ۱۴۰۴ در نظر گرفته می‌شود.
• حقوق گمرکی واردات دارو، ملزومات مصرفی پزشکی، شیر خشک اطفال و مواد اولیه مرتبط با آن‌ها، بر اساس ارز مبنای ثبت سفارش با نرخ یک درصد تعیین شده است.
• برای واردات گوشی تلفن همراه، حقوق گمرکی به صورت پلکانی محاسبه می‌شود؛ به این ترتیب که گوشی‌های با قیمت بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو مشمول ۱۵ درصد حقوق گمرکی هستند و گوشی‌های با قیمت بالاتر از ۹۰۰ یورو با نرخ ۳۰ درصد محاسبه می‌شوند.
• برای سایر کالاها، نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی، میانگین نرخ ارز در بهمن‌ماه سال ۱۴۰۴ در بازاری است که بانک مرکزی آن را تأیید کرده باشد. همچنین حقوق گمرکی واردات کالاهای فرهنگی برابر ۶ درصد تعیین شده است.

بر اساس ماده ۲۸ ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵ و در اجرای ماده ۴۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰، گمرک موظف است از ارزش گمرکی کالاهای وارداتی که حقوق ورودی آن‌ها دریافت می‌شود، مبلغ دوازده در هزار (۱.۲ درصد) را دریافت کند.

بخشنامه احکام مالیاتی قانون بودجه 1405

بخشنامه مربوط به احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، شامل دستورالعمل‌ها و ضوابط مرتبط با اجرای مفاد مالیاتی قانون بودجه سال جاری ابلاغ شده است. 

برای آگاهی بیشتر می‌توانید فایل pdf احکام مالیاتی قانون بودجه 1405 را مشاهده و دانلود کنید.

جمع‌بندی

احکام مالیاتی قانون بودجه 1405، اگرچه ماهیتی موقت دارند و فقط برای یک سال مالی اعتبار دارند، اما در عمل می‌توانند آثار بلندمدتی بر سیاست‌های مالیاتی و رفتار مؤدیان داشته باشند و نقش به‌سزایی در جهت‌دهی به نظام مالیاتی کشور و تأمین منابع مالی دولت دارند. به نظر شما، افزایش نرخ مالیات بر واردات چگونه می‌تواند بر رقابت‌پذیری کسب‌وکارهای کوچک در بازار تأثیر بگذارد؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول